İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/975 K.2018/782

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akaryakıt satış ve servis istasyonunun davalı tarafından müvekkili logusu ve markası altında işletilmesi amacıyla 24/09/2010 tarihli bayilik anlaşması ve satış yeri çerçeve protokolünün imzalandığını, müvekkili tarafından dava konusu taşınmaza bir takım yaıtırımlar yapıldığını, ariyet malzemelerin temin edildiğini, sözleşmenin sona ermesine ilişkin olarak da ayrıca bir mutabakat imzalandığını, müvekkili tarafından KDV dahil toplam 186.417,98-TL yatırım yapıldığını fakat bu miktarın KDV dahil 123.213,05-TL'sinin davalı tarafça ödenmediğini,

imzalan sözleşmeler uyarınca sözleşmelerin sona ermesi durumunda müvekkili tarafından yapılan yatırımların davalı tarafça ödeneceğinin belirlendiğini, davalı tarafça yapılmayan ödeme üzerine alacağın tahsili için .... 11. İcra Dairesinin ...

Esas sayılı icra dosyasından davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça takibe itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, yapılan itirazın hukuka aykırı olduğunu belirterek davanın kabulü ile takibe yapılan itirazın iptaline, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıya borcunun bulunmadığını, müvekkili tarafından söz konusu yatırımlara ilişkin araçların iade edilmesi yoluna gittiğini fakat davacı tarafça iade alınmadıklarını, bu hususları bildirir sözleşmenin feshine ve ariyetlerin idesine ilişkin davacıya ihtarname gönderildiğini, sözleşme hükümleri uyarınca müvekkiline seçimlik hakkı verildiğini ve müvekkilinin iade hakkını seçtiğini, müvekkilinin davacı ile olan sözleşmesinin feshinden sonra Shell ile anlaşma yaptığını ve bu anlaşma çerçevesinde taşınmaz üzerinde ve akaryakıt istasyonunda tanıtıcı giydirmeler,

market ve idari ofis dekorasyonunu Shell'in istediği şekilde yenilediğini, ayrıca 6 sene önce kullanılmaya başlanan ürünlerin 6 sene sonraki rayiç değerleri üzerinden bedel talebinin hukuka aykırı olduğunu, yıpranma, eskime ve değer kaybı gibi unsurları göz önüne alarak hesaplama yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, davacının %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dosyamıza getirtilen ... 11. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde; davacı tarafından davalı aleyhine toplam 123.213,05-TL üzerinden icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durduğu, itirazın süresinde ve usulüne uygun yapıldığı, buna göre davanın, İİK.67.maddesinde yazılı 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizde açılan dava; İİK.nun 67. maddesi gereğince itirazın iptali davasıdır.

Dava konusu ihtilaf; taraflar arasındaki bayilik sözleşmesi kapsamında, davalıya teslim edilen ariyetlerin iade edilmemesi sebebiyle bedelinin tahsili için başlatılan takip nedeniyle davalının borçlu olup olmadığı ve alacağının tahsili için başlatılan icra takibine davalı tarafça yapılan itirazın iptali koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İddia, savunma, toplanan deliller, sözleşme hükümleri kapsamında ve ilişki dönemini kapsar ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyeti raporunda özetle; sözleşme süresince davalı tarafından kiracı olarak işletilen akaryakıt istasyonuna BP tarafından kalıcı tadilat ve onarımlar yapılarak bedellerinin ödenmesinin yanında, davacının davalının işlettiği istasyona ait kira süresini kapsayacak şekilde USD kira bedeli ödemesini yaptığı, davalının davacı ile sözleşmesinden sonra aynı yerde başka bir akaryakıt dağıtım şirketi ile istasyon işletmeciliğine devam ettiği,

davaya konu edilen ve istasyonda kalıcılığı olan tadilatlar (elektrik tadilatları, market wc inşaatları ve muhtelif altyapı inşaatları ) ve yangın tankı ve tesisatı bedelleri için davacının 104.417,84 TL + KDV'yi davalıdan talep edebileceği yönünde görüş ve kanaat sunmuştur.

Taraflar arasında 24/09/2010 tarihli "bayilik anlaşması" imzalanmış, 12.maddesinde 13/10/2010 tarihinden itibaren 5 yıl süre ile geçerli olacak şekilde sözleşmenin akdedildiği belirtilmiştir.

Taraflar arasında imzalanan 24/09/2010 tarihli bayilik anlaşmasının, "alat ve vasıtalar" başlığı altındaki 3/b maddesine göre; bayi, kendisine teslim edilen bu teçhizat, alat ve edevat için teslim anında ...'ye derhal "Ariyet Demirbaş Belgesi" verecektir. ...'nin teçhizat, alat ve edevatına mukabil Bayi'nin imzalayıp, ...'ye vereceği "Ariyet Demirbaş Belgesi"nin içeriği iş bu anlaşmanın ayrılmaz bir parçasıdır" hükmünü içerdiği görülmektedir.

"Ariyet Demirbaş Belgesi" başlıklı belge ise "... ile aramızda imzalanan "Satış yeri Çerçeve Protokolü" ve eki niteliğindeki "Standart Bayilik Anlaşması" ve sair taahhütnamelerin ve anlaşmaların herhangi bir neden veya şekilde sona ermesi ve/veya feshedilmesi halinde ...'nin iş bu malzeme ve teçhizatın iadesini talep etme hakkı bulunduğunu kabul ile bu hak kullanıldığı takdirde, hiçbir iddia ve itirazda bulunmayacağımızı ve vasıta, malzeme ve teçhizatı derhal ...'ye iade ve teslim edeceğimizi,

teslimde geciktirdiğimiz her gün için ...'ye beher gün için 500.-USD tutarında cezai şart ödeyeceğimizi...taahhüt ettiğimizi gösterir taahhüt belgemizdir" şeklinde düzenlenmiş ve davalı bayi tarafından imzalanmıştır.

Taraflar arasında imzalanan 19/02/2016 tarihli "sona erme mutabakatı" ile 24/09/2010 tarihli satış yeri çerçeve protokolü, 24/09/2010 tarihli bayilik anlaşması ve ekleri, 13/10/2010 tarihli kira sözleşmesinin 13/10/2015 tarihinde sona erdiği, istasyona ... tarafından sağlanan ve listesi Ek-1A'da yer alan ekipman ve yatırımlardan, Ek-1B'de yer alan ekipman ve yatırımların bayi tarafından satın alındığı ve bedellerinin BP tarafından tahsil edildiği, Ek-1A'da yer alan ekipman ve yatırımlardan, Ek-1C'de yer alan ekipman ve yatırım bedellerinin ... tarafından bayiye fatura edildiği ve bedelinin 44.344 TL'sinin tahsil edildiği,

bakiye kısmının tahsil edilemediği, bayinin uhdesinde bulunan Ek-1C'de yer alan ekipman ve yatırım bedellerinden sorumlu olmadığı iddiası ile, bu ekipman ve yatırımlardan doğan borcuna mahsuben yapılan tahsilata itiraz ettiği ve bu kapsamda söz konusu faturayı BP'ye iade ettiği, Ek-1C'de yer alan ekipman ve yatırım bedellerinin BP tarafından bayi aleyhine ikame edilecek dava sonucunda verilecek karara uygun olarak çözüme kavuşturulması hususunda tarafların mutabakata vardıkları belirtilmiştir.

Taraflar Arasında 19/02/2016 tarihinde imzalanan sona erme mutabakatının, EK-1C Bayinin Sorumlu Olmadığını İddia Ettiği Ekipman ve Yatırım Listesinin -Elektrik Tadilatları (Pano Tesisi) : 3.263,73 TL -Market-WC İnşaat İşleri : 43.619,65 TL -Muhtelif Alt Yapı İnşaat İşleri : 22.303,75 TL -Yangın Tank Temini ve Tesisatı : 35.230,71 TL Olmak üzere toplam :104.417,84 TL KDV dahil toplam :123.213,05 TL olarak taraflar arasında imza altına alındığı anlaşılmıştır.

Bilirkişi heyetince yapılan inceleme neticesinde taraflar arasında imzalanan 19/02/2016 tarihli sona erme mutabakatının EK-l C Bayinin Sorumlu Olmadığını İddia Ettiği Ekipman ve Yatırım Listesinde yer alan yatırımlarıdan elektrik tadilatları (pano tesisi) için 3.263,73 TL öngörüldüğü, bu bedelin kadri maruf bulunulduğu, yapılan tesisatın sökülerek başka bir yerde kullanılmasının mümkün olmadığı, ancak söz konusu tesiste kullanılabilen bir yatırım olduğu,

tesisteki mevcut yatırımın sökülmesi halinde davalı tarafın aynı özellikteki imalatları daha büyük meblağlar ödeyerek en az 3 günlük bir sürede yapabileceği, bu çalışmanın ise akaryakıt istasyonunun faaliyete geçmesini engelleyeceği, market-wc inşaat işleri için 43.619,65 TL öngörüldüğü, bu bedelin de kadri maruf bulunulduğu, yapılan inşaat işlerinin sökülerek başka bir yerde kullanılmasının mümkün olmadığı,

tesisteki mevcut yatırımın sökülmesi halinde davalı tarafın aynı özellikteki imalatları daha büyük meblağlar ödeyerek en az 15 günlük bir sürede yapabileceği, bu çalışmanın ise akaryakıt istasyonunun faaliyete geçmesini engelleyeceği, muhtelif alt yapı inşaat işleri için 22.303,75 TL öngörüldüğü, bu bedelin de kadri maruf bulunulduğu, yapılan tesisatın sökülerek başka bir yerde kullanılmasının mümkün olmadığı,

tesisteki mevcut yatırımın sökülmesi halinde davalı tarafın aynı özellikteki imalatları daha büyük meblağlar ödeyerek en az 10 günlük bir sürede yapabileceği, bu çalışmanın ise akaryakıt istasyonunun faaliyete geçmesini engelleyeceği, yangın tank temini ve tesisatı için 35.230,71 TL öngörüldüğü, bu bedelin de kadri maruf bulunulduğu yönünde kanaat sunulduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmelerde sözleşme süresi sonunda kalıcı yatırımların bila bedel davalıya bırakılacağına dair bir hükmün yer almadığı, her ne kadar davalı tarafından dava konusu yatırımların satın alınmayacağı belirtilmiş ise de yatırımların kullanılarak bayinin yarar sağlamaya devam ettiği, kalıcı yatırımların istasyonda bir başka dağıtım şirketi ile yürütülen faaliyette kullanıldığı ve taşınmaza değer kattığı belirlenmiş olmakla, bedellerinin davalı tarafından ödenmesi gerektiği kanaati ile davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza