İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/618 K.2018/217

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Olağanüstü Genel Kurul İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı asil ... dava dilekçesinde özetle, 1989 yılından beri davalı kooperatifin üyesi olduğunu, kooperatife hiç bir borcu olmadığını, 29/03/2004 yılında yerlerin kooperatife teslim edildiğini, ana sözleşmeye göre teslim edilen yerlerin 1 yıl içinde ferdileşmeye geçilerek hak sahiplerine teslimi gerektiğini, ancak sahip olduğu yerin teslim alındığı tarihten bu güne kadar teslim edilmediğini, bu hakkının kooperatif yönetim kurulu tarafından bilinçli olarak engellendiğini, kooperatifin gelirleri ve harcamaları ile ilgili hiç bir bilgi verilmediğini,

... adlı şahsın kooperatif banka hesabından 170.000,00 TL ve yine aynı gün 85.000,00 TL çektiğini ancak bu paranın nereye harcandığı konusunda cevap verilmediğini, herhangi bir makbuz, fatura gösterilmediğini, kirasını ödemeyen kooperatifi zarara sokan ... hakkında herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığı hususunda bilgi verilediğini, koperatif yönetiminin kiracılarla nasıl bir sözleşme yapıldığının kaça kiraya verildiğinin bilinmediğini, bununla ilgili bilgi alma ve inceleme isteğinin red edildiğini belirterek,

TTK.437-438-553 maddelerine uygun olarak işlem yapılmasını, kooperatif bilanço, kar/zarar, alış-satış faturalarının , diğer evraklarının , banka hesap hareketlerinin ve bunların karşılıklarının belirlenmesi için bağımsız denetleme kurumunun görevlendirilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacının dilekçesinin tam olarak anlaşılamadığını, konu kısmı ile içeriği ve sonuç kısmının birbirinden bağımsız beyan ve ifadeleri içerdiğini, huzurdaki davanın bilgi edinme davasımı, özel denetçi davası mı, genel kurul iptali davası mı yoksa sorumluluk davası mı olduğunun anlaşılamadığını, davacının dava dilekçesindeki talep sonucunun açık olmadığını, davacının her genel kurul toplantısı esnasında ve sonrasında ortaklık haklarını kötüye kullanarak davalı müvekkilin işleyişine ket vurma gayreti gösterdiğini, davacı tarafından bir çok davalar açıldığını ve bu davaların tümünün rededildiğini,

kooperatifin yıllık çalışma raporu ile bilançonun genel kurulun yıllık toplantısıdan 15 gün öncesinden itibaren kooperatif merkezinde incelemeye hazır tutulduğunu, bu hususun genel kurul çağrı kağıdında ifade edildiğini, ancak davacı tarafça incelenmediğini, toplantı tutanağında derç edilen herhangi bir soru, beyan ya da muhalefet şerhi bulunmadığını, davacının gündem maddelerine geçildikten sonra teklifte bulunduğunu, kanunda aranan şartın oluşmadığını, davacı tarafın iddialarının tümünün hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, özel denetçi tayini şartlarınında oluşmadığını belirterek,

öncelikle davacının dava dilekçesindeki talep sonucu sonucu açık olmadığından HMK.119.madde uyarınca açık bir şekilde talep sonucu yazılmamış olduğundan davacı tarafa bir haftalık kesin verilmesini, eksikliğin tamamlanmaması halinde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.

DEĞERLENDİRME

Dava TTK.437/5 ve 439/1.maddesi gereğince bilgi alma ve özel denetçi tayini isteğine ilişkindir.

TTK m. 437/5 e göre; Bilgi alma veya inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibi, reddi izleyen on gün içinde, diğer hâllerde de makul bir süre sonra şirketin merkezinin bulunduğu asliye ticaret mahkemesine başvurabilir. Başvuru basit yargılama usulüne göre incelenir. Mahkeme kararı, bilginin genel kurul dışında verilmesi talimatını ve bunun şeklini de içerebilir. Mahkeme kararı kesindir.

TTK.438.maddesinde "Her pay sahibi pay sahipliği bakımından haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde ve bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa, belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasını gündemde yer almasını genel kuruldan isteyebilir.

Genel kurul istemi onaylarsa, şirket veya her bir pay sahibi 30 gün içinde, şirket merkezinin kurulduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinden bir özel denetçi atanmasını isteyebilir" düzenlemesine havidir.

Genel kurulun özel denetim isteminin reddi halinde izlenecek yol ise TTK.439.maddesinde düzenlenmiştir.

İlgili maddeler TTK.nın 4.kısmında düzenlenen Anonim Şirketler başlığının Genel Kurul başlıklı 4.bölümünde ve F) bendli pay sahibinin kişisel haklarının düzenlendiği V.nolu özel denetim isteme hakkı başlığında yer almaktadır. Dolayısıyla 438/1.maddesindeki lüzumun 439.maddesi içinde aranacağı şüphesizdir.

TTK.nın 437.maddesinde ise bilgi alma ve inceleme hakkı düzenlenmiş olup, 5.fıkrada bilgi alma ve inceleme istemleri cevapsız bırakılan, haksız olarak reddedilen, ertelenen ve bu fıkra anlamında bilgi alamayan pay sahibinin, reddi izleyen 10 gün içinde Asliye Ticaret mahkemesine başvuruda bulunabileceği hükme bağlanmıştır.

Somut olayda; davacının ve diğer iki kişinin 29/06/2017 tarihli genel kurulda gündeme dahil edilmesini istedikleri hususların olduğu, Kooperatif Kanunu md 46 hükümlerine göre hesapların ibrasının geriye bırakılması, hesap tetkik komisyonunun seçilmesi, bilanço incelemesinin ve ibranın geriye bırakılmasına dair ve... Noterliğinin 29/05/2017 tarihli... yevmiye nolu ihtarnamesinde belirtilen hususlarda önerge sunulduğu, bu önergenin genel kurulda oy çokluğuyla reddine karar verildiği görülmüştür.

Netice olarak eldeki davaya konu kooperatife ilişkin kayıtların incelenmesine dair talebinin gereği gibi karşılanmadığı, kooperatif kayıtlarının davacı tarafça incelenemediği, özel denetçi tayini istemli görülmekte olan davada dosya kapsamına göre yasanın aradığı şartların gerçekleştiği kanaatine varılmakla, takdiren davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Gerekçede açıklanan nedenlerle;

1-Davacının davasının kabulü ile TTK. 437/5 438 madde ve devamı hükümleri çerçevesinde davalı kooperatifin bilanço kar zarar, alış satış fatura ve makbuz ve diğer evrakın banka hesap hareketlerinin ve karşılıklarının incelenmesi yönünde mahkememizce özel denetçi tayinine,

2-Özel denetçi olarak resen Olcay Kaya'nın seçilmesine, aylık 1.000,00 TL ücretin davacı tarafından depo edilmesine,

3-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 35,90 TL karar harcından peşin alınan 31,40 TL'nin mahsubu ile geri kalan 4,50 TL bakiye harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydedilmesine,

4-Davacının yaptığı 101,80 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...