İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/145 K.2022/642

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı ...'nin sevk ve idaresindeki ... plakalı kamyon-çöp aracının ... ... Mah. ...

Caddesi istikametinde giderken zeminin kaygan olması sebebiyle direksiyon hakimiyetini kaybettiğini, sevk ve idaresinin davacı ...'in olan ... plakalı minibüse sol arka ve yan kısmına çarpması neticesinde 23/12/2019 tarihinde maddi hasarlı çift taraflı trafik kazası meydana geldiğini, kaza tespit tutanağından da anlaşılacağı üzere davaya konu kazanın ... plakalı aracın şoförünün 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 52/1 maddesi gereği sürücülerin onarım alanlarına girerken hızlarını azalması gerektiğine dair kuralına uymaması sebebiyle meydana geldiğini,

kazaya karışan ... plakalı aracın satış ve devrinin engellenmesi için teminatsız tedbir kararı verilmesini, bu nedenlerle karşı tarafın kusuruyla gerçekleşen trafik kazasında aracı maddi zarara uğrayan müvekkilin minibüsü kullanmaması sebebiyle yoksu kaldığı ticari kazanç kaybı bakımından şimdilik 1.000,00 TL olmak üzere aza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalıya ait kazaya karışan ... plakalı aracın satış ve devrinin engellenmesi için hakkında teminatsız tedbir kararına,

tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Temizlik vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya karışan ... plakalı aracın ruhsat sahibi olması nedeniyle müvekkil şirketin işleten olmasısıfatı ile tarafına yöneltildiğini, müvekkil şirketin işleten olmadığını, müvekkil şirket sahibi olduğu araçları 30/09/2019 tarihli araç kirala sözleşmesi ile asıl işleten olan TC ...

BELEDİYE BAŞKANLIĞI'NA 3 ay ve daha sonra bir yıllığına kiraladığını, Karayolları Trafik Kanunua göre asıl işletenin aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralayarak kullanan kişi olduğunu, işleten sıfatının ... Belediye Başkanlığı'na ait olduğunu, araçları kullanan araç sürücülerinin dava dışı ... Belediye Başkanlığı ile ona bağlı temizlik şirketinin sigortalı çalışanları olduğunu, aracın bir yıllığına kiralandığını, aracın ...

Belediye Başkanlığı kullanımında iken kazanın meydana geldiğini, davanın ... Belediye Başkanlığı'na ihbar edilmesini, davanın ZMMS açısından ...'ya ihbar edilmesini, diğer davalı araç sürücüsünün müvekkil firmanın çalışanı olmadığını, dava dışı ... Belediye Başkanlığı ve Belediye Şirketi olan ... İnş. Yat. Taah. Ltd. Şti.'nin çalışanı olduğunu, bu nedenle davanın ... Belediyesi ve ... İnş. Yat. Taah. Ltd.

Şti'ye ihbar edilmesini, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın müvekkil şirket yönünden reddi ile muhakeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklanan kazanç kaybı tazminatı istemine ilişkindir. Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

23.12.2019 günü 00:20 sıralarında, ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracıyla ... Caddesi üzerinden yağış nedeni ile zeminin kaygan olmasıyla direksiyon hakimiyetini kaybederek.

Aracının ön kısımlarıyla park halinde bulunan ... plakalı aracın sol yan kısımlarına çarptığı, ardından ... plakalı aracın sol arka ve yan kısımlarına çarptığı, çarpma etkisi ile hareket eden ... plakalı aracın ön kısımlarıyla park halinde bulunan ... plakalı aracın orta kısımlarına çarptığı, ... plakalı aracın kaymaya devam ederek ... idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisi ile hareket eden ... plakalı aracı orta kısımlarıyla arkasında bulunan ... idaresindeki ... plakalı aracın sol ön ve yan kısımlarına çarptığı,

çarpmanın etkisiyle savrulan ... plakalı aracın ön kısımlarıyla park halinde bulunan ... plakalı aracın ön kısımlarına çarptığı, ... plakalı aracın kaymaya devam ederek aracın arka kısımlarıyla ...

Caddesi üzerinde ... idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisi ile hareket eden ... plakalı aracın arka kısımlarıyla, arkasında bulunan ... idaresindeki ... plakalı aracın ön kısımlarına çarptığı bu şekilde zincirleme trafik kazasının meydana geldiği, davacı tarafından söz konusu kaza sonucunda hasarlanan aracın servis taşımacılığı işinde kullanılamaması sebebiyle kazanç kaybı oluştuğundan bahisle kazanç kaybı tazminatı istemli işbu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Mahkememizce meydana gelen trafik kazasında tarafların kusur durum ve oranları ile davacının kazanç kaybı zararının tespiti ve zarardan davalıların sorumluluğunun tespiti hususunda dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup, bilirkişi heyeti tarafından sunulan raporda özetle.

"Olay günü olan 23.12.2019 tarihinde meydana gelen kaza nedeniyle davacının aracında meydana gelen maddi zarar oluştuğu, ... plakalı araçta kazadan kaynaklanan kazanç kaybı istemine ilişkin olduğu, Kusur Durumu; davalı ... .... …Ltd. Şti. ‘ne ait ve davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın birden çok aracın karıştığı trafik kazasında asli ve tam kusurlu olduğu, (Önemli Not.

6754 sayılı bilirkişi kanunu 6. Maddesi kapsamında Bakanlık tarafından 07.09.2020 tarihli bilirkişilerin uyacağı rehber ilkelerin 27. Maddesi gereği (asli kusurlu, tali kusurlu, kusur oranı) tespiti Hakim yetkisindedir.) davacının aracın hasarlanması sebebiyle oluşan araç mahrumiyeti sebebiyle meydana geldiği belirtilen zararlar dolaylı zarar olarak değerlendirilerek davada ihbar olunan sigorta şirketinin iş bu zarar bedelinden sorumlu olmayacağı, 2918 sayılı K.T.K.

85 madde “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.

İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” Amir hükmü gereği ve B.K. haksız fiil hükümleri kapsamında davalı araç maliki ve sürücü vuku bulan araç zararı ile aracın kullanılamamasından kaynaklı zarardan kusuru oranında sorumlu olacakları, bir başka değişle. Davalı malik-sürücü B.K. ve K.T.K.

85. Madde gereği olay tarihi olan 23.12.2019 tarihinden itibaren işleyecek faiz ile sorumlu olacakları, Kazanç Kaybı Zararının tespiti için. Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacının iddia etmiş olduğu kazanç kaybı zararının olup olmadığı, mevcut ise mevcut belgelerle hesaplanmasının ve hüküm kurmaya elverişli gerekçeli bir tespitin yapılmasının mevcut belgelerle mümkün olmadığı" şeklinde tespit ve görüş bildirilmiştir.

Davacının iddiasına binaen Gelir İdaresi Başkanlığı İstanbul ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne mahkememizce müzekkere yazılmış, 08.06.2021 tarihli müzekkere cevabında; mükellefin 21.12.2018 tarihinde ... Mah. 36. Sok.

No: 36/6 B. ...- İstanbul adresinde Okul Servis Taşımacılık faaliyetine başladığı ve 31.03.2021 tarihinde terk olduğunun bildirildiği, ... firması ile davacı (tüzel kişi) olarak aralarında yapılan bir “Taşımacı İle Sözleşmeli- Taşımacı Arasında Yapılan Servis Taşımacılığı Tip Sözleşmesi” incelendiğinde; ....- Beşiktaş arasında tek yön uzunluğu 60 km olan mesafe için yapılan taşıma hizmeti bedelinin günlük 365,11 TL x 30 gün olarak düzenlendiği, sözleşmenin 29.08.2019-29.08.2020 arası 1 yıl olarak hazırlandığı, ancak bu sözleşmede araç plakasının ve/veya motor şasi numarası bilgilerinin bulunmadığı,

bu sözleşmenin kazaya karışan araca ait olup olduğunun anlaşılamadığı, davacının okul servis taşıma işi ile iştigal ettiği anlaşılmış olmasına karşın, dosyaya sunulan taşıma sözleşmesinin iştigal konusu ile uyumlu olmadığı, aracın okul servis taşımacılığı yaptığı düşünüldüğünde.

2020 yılında Sömestr tatili 25 Ocak-5 Şubat 2021 tarihleri arasında olduğu, bir başka değişle- Yargıtay yerleşik içtihatlarında kaza tarihinden itibaren 45 azami süre ile kazanç kaybı hesaplanması gerektiği belirtilmiş olsa da 23.12.2019 tarihinde meydan gelen kaza sonrası ancak sömestr tatilinde okul servis araçlarına veliler tarafından ödeme yapılmadığı bu sebeple 25.01.2020 tarihi arası sürenin değerlendirilebileceği, aracın farklı bir amaçla firmaların personel taşıması için kiralandığının ispatı durumunda; yapılan uzun süreli kira sözleşmesine ait (kira sözleşmesinin uzun süreli olması,

araç üzerinde fiili hâkimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması ile) davacı ile dava dışı arasındaki kiralama sözleşmesi dikkate alınarak, taraflar arasında tanzim

edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, aracın teslim edilip edilmediği, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği,

kira bedellerinin ödenip ödenmediğinin, yeni araç alınıp alınmadığının, alındı ise tarihinin ve faturasının ibrazının gerektiği, gerektiğinde davacı malik ve kiracının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin belirtilen bu deliller ile fatura ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, ayrıca taşımanın maliyetinin ne olduğu, ve bu kapsamda araç kiralaması yapıldığına dair bilgi, belge ve doküman ibraz edilmesi gerektiği, servis araç kiralamalarının güzergah ve yapılan/ yapılacak km ile direkt bağlantısının bulunduğu,

yetersiz bilgi ile kazanç kaybı hesaplaması yapılmasının

mümkün olmadığı, kontrol edilmesi gerektiği, bir başka değişle kiralama sözleşmesi mevcut ise tüm resmi defter ve Maliye ve Vergi Dairelerine yapılan bildirimlerin dosyaya sunulması halinde ancak değerlendirmenin mümkün olabileceği,

ayrıca; davacının kaza tarihindeki aktif ve pasiflerinin tespitinin resmi defterlerden tespit edilmesi, okul servis taşıma işinde mevcut giderlerin – amortisman da dahil olmak üzere tespit edilmesi sonrası resmi belgelerle kazanç ispat edilmesi durumunda ancak elde edilebilecek net gelirin yani kazanç kaybı miktarının hesaplanabileceği yukarıda ayrıntılarına yer verilen ve dosya kapsamındaki delil durumuna göre denetime elverişli bulunan bilirkişi raporu ile de ifade edilmiş olup,

davacı tarafça sunulan belgeler kapsamında davacının kazada hasarlanan aracının getirdiği kazancın ve net kazancın belirlenebilmesi adına aracın giderlerinin tespitinin mümkün olmadığı bu hali ile kazanç kaybı oluştuğu iddiası ile miktarının davacı tarafça ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır