İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/724 K.2024/44

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Taraflar 2015 senesinde 5 senelik bayilik sözleşmesi akdetmiş edimlerini hukuka uygun olarak yerine getirdiği, müvekkil de bu güvenle davalı ile yeni bir anlaşmaya vararak 28.04.2020 tarihli yeni bir 5 senelik bir sözleşme imzaladığı,

müvekkile 5 yıllık bayilik verildiğini , ancak müvekkilin düzenli olarak sipariş vermediği , bu haliyle sözleşmeye aykırı davrandığı , tüm bayilerin katılmış olduğu whatsapp grubunda ... ürünleri ve markası aleyhinde mesnetsiz iddialarda bulunduğunu , ürün sevkiyatları hakkında kötü niyetli ve gerçek dışı beyanlar verdiğini, ticari sırların paylaşıldığını, sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiklerini belirterek ayrıca müvekkilden 25.000,00 TL cezai şart talep ettiği, müvekkil siparişlerini düzenli olarak vermiş ancak verilen siparişler ne zamanında ne de tam olarak geldiği,

sevkiyatta sürekli sorun yaşanmış ürünler farklı illere ,farklı bayilere gönderilmiş müvekkil mağdur edildiği, davalının sözleşmeyi haksız olarak feshetmesinden dolayı müvekkilin yakın zamanda aldığı yaklaşık 8.000,00 TL'lik poşetlerin 6.000,00 TL'Lik kısmı kullanılmamış olup üzerinde ... amblemi bulunması sebebiyle müvekkilin elinde kaldığı ve müvekkil 6.000,00 TL zarara uğradığı, sözleşmenin feshine yakın zamanda yine davalıca gönderilen bozuk ürünler müvekkil tarafından davalıya iade edildiği,

ancak sözleşme haksız olarak feshedilmesine rağmen müvekkile yeni ürünler gönderilmediği gibi 10.000,00 TL ödediği ücretin de bakiye kalan 6.332,00 TL'si ödenmediği, dolayısıyla müvekkilin cari hesaptan kaynaklı 6.332,00 TL'lik alacağı davalıda kaldığı, Yukarıda arz ve izah edilen nedenlerle davanın kabulüne müvekkilin , davalının haksız , kusurlu , hukuka ve sözleşmeye aykırı fiilleri nedeniyle uğradığı zararların.

Elinde kalan malzemeler , ürünler , yeni tabela ve reklam giderleri , sözleşme süresince uğradığı gelir kaybı ve mahrum kaldığı kazanç , sözleşmenin haksız feshi nedeniyle mahrum kaldığı kar olmak üzere 09/06/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (reeskont) faizi ile davalıdan tahsiline, müvekkilin ödemiş olduğu ancak iade edilmeyen cari hesaptan kaynaklı alacağın davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacı ile müvekkil şirket arasındaki bayilik ilişkisi 2015 yılında başladığı, 2020 yılında 5 yıl süre ile yenilendiği, ancak davacının, sözleşme feshedilmeden evvel son birkaç ay boyunca sözleşmenin 3. Maddesi ile üstlendiği günlük ... alım taahhüdüne aykırı davrandığı tespit edildiği, ekli listede ve aşağıda bulunan tabloda da görüleceği üzere davacı, günlük ortalama alım taahhüdü olan 15 kg'nin oldukça altında ... sipariş verdiği,

davacıya müvekkil şirket tarafından sözleşmesel yükümlülükleri hatırlatılarak defalarca uyarılarda bulunulmuşsa da, davacı sözleşmeye aykırı davranmaya devam ettiği, ... ... yöneticilerinin de yer aldığı whatsapp grubunda ... ürünleri ve ... markası aleyhinde haksız ve mesnetsiz iddialarda bulunarak, diğer bayileri olumsuz etkilemek üzere ürün sevkiyat yöntemleri ve ürünlerin durumu hakkında da asılsız beyanlarda bulunduğu,

davacının sözleşmeye aykırı davranmasının yanı sıra taraflar arasındaki bayilik ilişkisi için gerekli olan ticari güven ortamı tamamen ortadan kalktığı, bu durumda müvekkil şirketin davacı ile arasındaki bayilik sözleşmesini feshetmekten başka çaresi kalmadığı, taraflar arasındaki bayilik sözleşmesinin devamının çekilmez hale geldiği, taraflar arasındaki güvenin sarsıldığı ve bu nedenle de dürüstlük kuralı gereğince sözleşmeye devam etmenin, o taraftan beklenemediği durumlarda sözleşme haklı sebeple feshedilebileceği, müvekkil şirket, davacı ile olan bayilik ilişkisinde davacının tüm hak ediş bedellerini eksiksiz biçimde ödediği,

taraflar arasındaki bayilik sözlemesi davacı tarafından da feshedildiği, yukarıda açıklamış olduğumuz ve re’sen göz önünde bulundurulacak nedenlerle haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, bayilik sözleşmesinin haksız nedenle feshedildiği iddiasına dayalı yoksun kalınan kar ve cari hesap alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

İddia, savunma, toplanan deliller ve tarafların ilişki dönemlerine ait taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, davacının ticari defter ve kayıtlarının il dışında olması sebebiyle öncelikle davacının defter ve kayıtlarının incelenmesi hususunda talimat yazıldığı, sunulan 20/07/2023 tarihli talimat raporunda özetle;

"-... şahıs işletmesi 2022 yılına kadar işletme esasına göre defter tutmuştur, 2022 yılında ise basit usul esasında deftere geçmiştir. İşletme ve basit usul esasında kayıtlar defter beyana işletnmektedir. İşletme ve basit usul esasında kayıtlar gider - gelir esasına göre yapılır. Tahsilatlar ve ödeme kaydı bilanço usulündeki gibi kayda alınmaz. Ayrı ayrı cari hesapta genelde tutulmaz. Tercih edenler farklı programlarda tutabilirler. Davacı firma da carili kayıt yapmamıştır. ... Gıda San. Ve Tic. AŞ'ye ait fatura hesapları ve ödemelerin sağlıklı takip edilebileceği bir hesap ekstrası yoktur.

-Defter beyan kayıtları ise vergi usulüne uygun tutulmuştur. Ancak davalı firma tarafından davacıya kesilen 37.386,26 TL tutarlı 20 adet fatura defter beyan sistemine işlenmemiştir. İşlenmese de bu faturalar davalı firma açısından alacak oluşturmaktadır ve işlenmesi gerekmektedir.

-... Gıda San. Ve Tic. AŞ tarafından davacıya kesilen faturalardan, davacının iade ettiği faturalar düşülüp banka ile yaptığı ödemeleri de hesapladığımızda davacı firmanın davalı firmadan 1.425,03 TL alacaklı olduğu," şeklinde görüş bildirilmiştir.

11/10/2023 tarihli celse 3 nolu ara karar ile; davalı tarafın defter ve kayıtlarının incelenmesi hususunda bilirkişi inceleme ara kararı oluşturulduğu, ara karar uyarınca takdir edilen bilirkişi ücretinin yatırılması hususunda davacı vekiline, bilirkişi ücretinin yatırılmaması halinde bilirkişi incelemesinden vazgeçilmiş sayılacağı ve dosyanın mevcut delil durumuna göre değerlendirme yapılarak karar verileceği ihtaratını içerir kesin süre verildiği, duruşma zaptının davacı vekiline tebliğ edilmiş olduğu, verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen davacı vekili tarafından bilirkişi ücretinin yatırılmamış olduğu anlaşılmakla, 3 nolu ara karar uyarınca davacı tarafın bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçilmiş sayılmasına karar verilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Bu kapsamda somut olaya bakıldığında; bilindiği üzere tek başına fatura düzenlenmesi veya cari hesap ekstresi alacağın ispatı için yeterli değildir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 222. maddesi uyarınca ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması ile diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması, diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi (Ek cümle: 22/7/2020-7251/23 md.) veya defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir.

Bu itibarla, davacı tarafın ticari defter ve kayıtları usulüne uygun tutulmadığından sahibi lehine delil vasfına haiz olmadığı, davalının defter ve kayıtlarının incelenmesi için takdir edilen bilirkişi ücretinin de verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen yatırılmamış olduğu bu hali ile, davacı tarafça yoksun kalınan kar talep hakkı bulunduğu ve miktarı ile cari hesap alacağı bulunduğunun ispatlanamamış olması sebebiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-İspatlanamayan davanın REDDİNE,

2Alınması gereken 427,60-TL karar ve ilam harcından 170,78-TL peşin harcın mahsubu ile geriye kalan 256,82-TL eksik harcın davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üstünde bırakılmasına,

4-Davalı kendini vekille temsil ettirdiğinden lehine Asgari Ücret Tarifesi gereği 10.000,00-TL ücret takdirine, bunun davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

5-Karar kesinleştiğinde artan gider avansının ilgili tarafa iadesine,

6-1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak Hazineye irat kaydına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/01/2024

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır