İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/469 K.2024/404

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ödünç Verme Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkil ... ile davalılar arasında 20.09.2022 tarihinde sözlü bir şekilde adi ortaklık ilişkisi kurulduğu, Davalıların söz konusu ortaklık ilişkisi ...adında güzellik merkezi açacaklarını, davalı ... adına şahıs şirketi olarak kurulduğu ve dört ortak olduklarını, ...' ın söz konusu ticari işletmeye ortak olabileceğini, kendisine ticari anlamda bir adım olacağını ve aylık bazda ek gelir elde edeceğini belirterek ortak olmasını teklif etmelerine istinaden müvekkilin kabul etmesi ile adi ortaklık ilişkisi sözlü bir şekilde kurulduğu,

Dava konusu ortaklık ilişkisine dayalı işletme 14.01.2023 tarihinde faaliyete geçtiği, Davalılar, her bir ortak payının eşit oranda %20 olduğunu belirtmiş ve müvekkil söz konusu ortaklık bedeli için toplam 210.000,00 TL ' i davalı ... ve ...' e gönderdiği, akabinde müvekkil ortaklığın resmi şekilde Noter de bir sözleşme ile düzenlenmesi gerektiğini belirtsede davalılar geçiştirmiş ve sözleşme dahi davalılarca yerine getirilmediği, Müvekkil ... ...ortaklık payına istinaden ortaklık ilişkisinden - ortaklık feshine kadar bir gün olsun gelir elde etmediği, söz konusu ortaklığın müvekkile maddi olarak yarardan çok zarar verdiği,

tüm bu nedenlerle Davalıların .... İcra Müdürlüğü ...

Esas sayılı takip dosyasına ilişkin itirazının iptali ile 220.770,41 TL asıl alacak ve faiz ile takibin devamına, Davalılar icra takibine kötüniyetli olarak itiraz ettiğinden alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı mahkumiyetine, takip tarihinden itibaren söz konusu bedel için en yüksek ticari avans faizi işletilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkiller ile davacı yan “...” isimli güzellik salonu işletilmesi amacıyla aralarında %20 pay oranı olacak şekilde anlaştıklarını ve 15.01.2023 tarihinde şirket faaliyet göstermeye başladığı, Davacı yan tarafından maddi gerçeklik düzlemiyle bağdamayan iddialarla 21.03.2023 tarih ve ... yevmiye numaralı tarafımıza gönderilen ihtarname ile -hiçbir aleyhe hususu kabul anlamına gelmemek kaydıyla- ortaklığın haklı neden ile feshedildiğini ve “davacıdan alınan 210.000-TL’nin bankalarca uygulanacak en yüksek faiz üzerinden hesaplanarak faiziyle birlikte müteselsilen yine davacıya ödenmesini” talebinin bildirildiği akabinde ise işbu iddialarının

gerçeği yansıtmaması nedeniyle, ilgili ihtarnamedeki talebin yerine getirilemeyeceği kendisine keşide edilmiş olup davacı yan tarafından hukuki ihtilaf başlatıldığı, tüm bu nedenlerle Davacının dava dilekçesindeki beyanları ise aynı ihtarnamesindeki iddialarında olduğu gibi soyut ve gerçeklikle bağdaşmayan iddialar olup işbu dilekçe ile detaylı cevap dilekçesi ve delillerin sunulmasına ilişkin üst yazıları olup gereğinin yapılmasını vekaleten talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında resen gözetilir. Taraflar da, yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre; bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu işin, taraflarının her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca, ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı madde gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki (6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak) iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir. Göreve ilişkin düzenlemeler, HMK 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce re'sen incelenir.

Mahkememizce yapılan araştırmalar, dosyanın geldiği aşama, dosyaya kazandırılan bilgi, belge ve deliller, taraf beyanları ve bozma ilamı hep birlikte değerlendirilmekle Yargıtay 15.Hukuk Dairesinin 2015/1506 esas 2015/5494 karar sayılı ilamına göre; "davanın ticarî niteliğinin ve görevli mahkemenin belirlenmesinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ile getirilen düzenlemelerin değerlendirilmesi gerekir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için uyuşmazlık konusu iş, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olmalı ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya asliye ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olmalıdır.

Örneğin, ödünç para verme işlemlerine ilişkin uyuşmazlıklar Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, iflas davaları ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 154 ve devamı maddeleri hükmünce ticari dava sayılır.

Buna karşılık Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesi uyarınca, tarafların tacir olup olmamasına bakılmaksızın ticari dava sayılan havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin uyuşmazlıklardan doğan davalar herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmiyorsa, ticari dava vasfını kaybedecektir.

Yine, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/II. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar asliye ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, asliye ticaret mahkemeleri ile diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki, 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndan ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 6335 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil, görev ilişkisidir.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemesi Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay’ca re'sen incelenir.

Bu kuralın tek istisnası, 6335 sayılı Kanun'un 2. maddesi ile değişik 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/4. maddesinde düzenlenmiş olup, buna göre, yargı çevresinde ayrı bir asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde asliye hukuk mahkemelerine açılan davalarda görev kuralına dayanılmamış olması görevsizlik kararı verilmesini gerektirmeyecektir." eldeki davanın ticari dava olarak kabulü ve asliye ticaret mahkemesinin görevli olması için uyuşmazlık konusu işin her iki tarafın birden ticari işletmesi ile ilgili olması zorunludur.

Yapılan araştırma, cevabi yazılardan tarafların tacir olmadıkları esnaf kaydının da bulunmadığının tespit edilidiği, tarafların adi ortaklık kurmalarının tarafların tacir olmasını sağlamayacağı, tarafların tacir olmadığı ve ticari işletmelerinin olmadığı, yapılan tüm araştırmalarda tarafların tacir olmadığı görüldüğünden davacının davasının görevsizlik nedeniyle reddine dosyanın görevli Asliye Hukuk Mahkemeine gönderilmesine karar verilmiş, açıklanan tüm gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır