İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/168 K.2025/267

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

Davacılar vekili dava dilekçesinde: Davalı şirket Yönetim Kurulu tarafından 28.11.2022 tarihinde muris ...’in şirketteki payı, mirasçılarının miras hisseleri oranında pay defterine işlendiğini, davalı şirket, ....

Noterliğinin 21.03.2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarıyla şirket ortağı olan muris ...’in mirasçıları arasında miras taksim sözleşmesi olmadan Şirket Yönetim Kurulu tarafından 28.11.2022 tarihinde mirasçıların miras hisseleri oranında paylarının sehven pay defterine işlendiği, bu nedenle miras taksim sözleşmesinin bu ihtarnamenin tebliğinden itibaren 3 gün içinde Şirkete sunulması ihtar edildiğini, davalı şirketin bu ihtarına karşı, müvekkili davacılar tarafından ....

Noterliğinin 18.04.2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle verilen cevapta: 6102 sayılı TTK’nın 494/2. maddesinde yer alan hüküm gereğince ortağın ölümü halinde payların mülkiyetinin kendiliğinden mirasçılara geçmekte olduğu, kaldı ki, 4721 sayılı TMK’nın 676/1. maddesi uyarınca mirasçıların fiili (elden) taksim yoluyla da paylaşım yapmalarının mümkün olduğu, muris ...’in tüm mirasçılarının da kendi aralarında şirketteki paylarının fiilen taksimine karar verdikleri ve bu amaçla şirkete yaptıkları başvurunun şirket yönetim kurulu tarafından kabul edilerek mirasçıların paylarının pay defterine işlendiği,

mirasçılar tarafından herhangi bir itiraz olmadığı halde Yönetim Kurulunun tek taraflı olarak harekete geçmesinin tamamen taraflar arasında görülmekte olan davalardan kaynaklanan husumete dayalı kötü niyet ve keyfi bir tutumdan başka bir şey olmadığı, 13.12.2023 tarihinde şirket pay defterindeki pay oranları esas alınarak tüm hissedarların katılımıyla yapılan Olağanüstü Genel Kurulda da ne Şirket Yönetim Kurulu üyelerince ne de mirasçılar tarafından mirasçılar arasında taksim bulunmadığı yönünde herhangi bir itiraz da bulunulmayarak taraflar arasındaki taksimin varlığının söz konusu Genel Kurul sırasında da teyit edildiği,

bu nedenlerle Yönetim Kurulu tarafından mirasçıların pay defterindeki paylarının taksim sözleşmesi olmadığı gerekçesiyle silinmesinin yönetim kurulu üyelerinin hukuki ve cezai sorumluluğunu gerektireceği ifade edileceği, bu ihtarnameye karşın,

davalı şirket Yönetim Kurulunun 03.04.2024 tarih ve ... sayılı kararıyla muris ...’in mirasçıları arasında miras taksim sözleşmesi olmadan Şirket Yönetim Kurulu tarafından 28.11.2022 tarihinde mirasçıların miras hisseleri oranında paylarının sehven pay defterine işlendiği ve yapılan ihtara rağmen miras taksim sözleşmesinin ibraz edilmediği gerekçesiyle pay defterinde muris ...'in mirasçıları adına olan önceki kaydın iptal edilerek murisin toplam 98.000 adet payının ... terekesi olarak kayıt edilmesine karar verildiğini, söz konusu Yönetim Kurulu kararı,

butlanla malul olduğundan dolayı aşağıda belirtilen gerekçelerle işbu kararın butlanla sakat olduğunun tespiti, dava konusu Yönetim Kurulu TTK'nın 391.maddesi uyarınca batıl olduğunu, Yönetim Kurulunun payların mirasçılara geçişinde taksim sözleşmesi bulunmasını öngören kararı, TTK'nın 494/2. maddesinde düzenlenen pay sahiplerin haklarını ihlal eden veya kısıtlayan nitelikte olduğunu, daha önce vefat etmiş şirket hissedarlarının hisseleri de taksim sözleşmesi aranmadan pay defterine işlendiği halde davacıların murisleri açısından yapılan miras taksim sözleşmesinin varlığının aranması,

TTK'nın 391/1-a maddesinde öngörülen eşit işlem ilkesine aykırı bir durum olup bu yönüyle de batıl olduğunu, Miras Hukuku açısından da ortada şirket payları üzerinde kısmi ve fiili bir paylaşım söz konusu olduğundan artık şirket payları tereke kapsamından çıkmış olup dava konusu yönetim kurulu kararı 4721 sayılı TMK'nın 676. maddesine de aykırı olduğunu, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...

Esas sayılı dava dosyasında görülmekte olan benzer nitelikteki haklı nedenle şirketin feshi davasında yerel mahkemece ve istinaf mahkemesince verilen kararlar da daha önce yapılan pay defterine işlemenin hukuka uygun olduğu tescil edildiğini, diğer taraftan, mirasçılardan hiç biri tarafından buna ilişkin herhangi bir itiraz da bugüne kadar yapılmadığını, 13.12.2023 tarihinde şirket pay defterindeki pay oranları esas alınarak tüm hissedarların katılımıyla yapılan Olağanüstü Genel Kurulda da ne Şirket Yönetim Kurulu üyelerince ne de mirasçılar tarafından mirasçılar arasında taksim bulunmadığı yönünde herhangi bir itiraz da bulunulmadığını,

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığınca düzenlenen 21.11.2022 tarih ve ... sayılı yazıda da muris ...'in şirketteki hisselerinin varislerine intikalinde bir sakınca bulunmadığı ifade edildiğini, Yönetim kurulu kararlarının butlanla sakat olduğuna ilişkin davanın her bir paydaş tarafından ve her zaman açılabilmesi mümkün olduğunu, butlanın tespiti davasının açılması belirli bir süreye tabi olmayıp her zaman açılabileceğini, her bir pay sahibinin dava açma hakkı bulunmadığını, davalı şirket Yönetim Kurulunun 03.04.2024 tarih ve ... sayılı kararının TTK'nın 391. maddesi uyarınca batıl olduğunun tespitini,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde: müvekkili şirket ortaklarından ... 14.06.2022 tarihinde vefat ettiğini, ... mirasçıları olarak ... kaldığını, 26.12.2022 tarihinde şirket pay defterinin 9,10,11,12,13. sayfalarına ... mirasçıları olan ... pay sahibi olarak kayıt edildiğini, şirket yönetim kurulu, pay defterine yapılan kaydın taraflarca sunulmuş bir miras taksim sözleşmesi olmadan yapıldığını fark edince 21.03.2024 tarihinde ...

Noterliği ... yevmiye numarası ile ihtarname keşide ederek davacılardan taraflar arasında yapılmış olan miras taksim sözleşmesini sunması istenildiğini, süresinde davacılar tarafından bir miras taksim sözleşmesi sunulmaması üzerine 03.04.2024 tarihinde yönetim kurulu tarafından alınan karar ile şirket pay defterine kayıtları ...mirasçıları olarak yapıldığını, Türk Ticaret Kanunu 500. maddesi hükmü gereğince yapılan söz konusu işlem davacılara ihtarname yolu ile bildirildiğini, davada, davacılar tarafından müvekkili şirket yönetim kurulu tarafından alınmış olan 03.04.2024 tarihli kararın butlan ile sakat olduğunun tespiti talep edildiğini,

davacıların Türk Medeni Kanunu 640. maddesi hükmü gereğince taraf ehliyeti bulunmadığını, davacıların aktif dava ehliyeti bulunmadığı için davanın reddinin gerektiğini, muris ... mirasçısı olarak, ... mirasçı olarak bulunduğunu, huzurdaki dava tüm mirasçılar tarafından açılmadığını, tüm mirasçılar tarafından açılmayan davanın reddinin gerektiğini, Yerleşik Yargıtay içtihatları gereğince Anonim Şirketlerde ortağın vefatı sonrasında hisseleri doğrudan mirasçılara intikal etmeyip, miras taksimine kadar tereke adına kayıtlı olduğunu, müvekkili şirket Yönetim Kurulu Kararı Türk Ticaret Kanunu 500.maddesi uygun olarak alındığını,

davacıların taraf ehliyetinin bulunmaması nedeniyle davanın usulden reddini, müvekkili şirket Yönetim Kurulunun 03/04/2024 tarih ... sayılı yasaya ve Yargıtay içtihatlarına uygun olarak alınmış olması nedeni ile davacıların haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak açtıkları davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Dava, davalı şirket Yönetim Kurulunun 03/04/2024 tarih ve ... sayılı kararının butlanla sakat olup olmadığı talebine ilişkin ticari şirket davasıdır.

Dilekçeler aşaması tamamlanmakla, mahkememizin ön inceleme duruşmasında dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, tarafların sulh olma imkanının bulunmadığının tespiti ile uyuşmazlık noktaları belirlenerek tahkikat aşamasına geçilmiştir.

Dava dilekçesi ile Davalı Şirket Yönetim Kurulunun 03.04.2024 tarih ve ... sayılı "Muris ...’in mirasçıları arasında miras taksim sözleşmesi olmadan Şirket Yönetim Kurulu tarafından 28.11.2022 tarihinde mirasçıların miras hisseleri oranında paylarının sehven pay defterine işlendiği ve yapılan ihtara rağmen miras taksim sözleşmesinin ibraz edilmediği gerekçesiyle pay defterinde muris ...'in mirasçıları adına olan önceki kaydın iptal edilerek murisin payının ... terekesi olarak kayıt edilmesine" dair kararının batıl olduğunun tespiti talep edilmiştir.

Mahkememizce istinaf öncesi yapılan yargılamada:

Konu ile ilgili olarak İstanbul Bam 14 HD'nin 2020/1548 esas 2023/1579 karar sayılı ilamında da değinildiği üzere. TMK'nın 640. maddesi uyarınca; murisin birden çok mirasçısının bulunması halinde, mirasın geçmesi ile birlikte paylaşmaya kadar, mirasçılar arasında terekedeki bütün hak ve borçları kapsayan bir ortaklık meydana gelir. Mirasçılar terekeye elbirliği ile sahip olurlar ve terekeye ait bütün haklar üzerinde birlikte tasarruf ederler.

TMK'nın elbirliği mülkiyetini düzenleyen 701-703. maddelerine göre ise; elbirliği mülkiyetinde ortakların belirlenmiş payları olmayıp her birinin hakkı, ortaklığa giren malların tamamına yaygındır. Ortakların hakları ve yükümlülükleri, topluluğu doğuran kanun veya sözleşme hükümleri ile belirlenir. Kanun veya sözleşmede aksine bir hüküm bulunmadıkça, yönetim ve tasarruf işlemleri için ortakların oybirliğiyle karar vermeleri gerekir.

Elbirliği mülkiyeti malın devri, topluluğun dağılması veya paylı mülkiyete geçilmesiyle sona erer. Terekeye dâhil anonim şirket hisseleri bakımından da durum aynı olup hisseler, mirasçılara iştirak halinde mülkiyet hükümlerine göre intikal eder (Bknz: Yargıtay 11. HD'nin 2021/1080 E- 2022/4810 K sayılı, 13.06.2022 tarihli emsal kararı).

Esasen TTK'nın 494/2.maddesinde, şirket paylarının miras yoluyla intikali hâlinde mirasçıların, payların mülkiyetini derhal kazanacağı hükme bağlanmış ise de mirasçıların hangi mülkiyet şekline göre payları iktisap edeceği düzenlenmemiştir. Mirasın intikali TMK'nın miras hükümlerine tabi olup mirasçıların terekeye dâhil mallar üzerinde el birliği şeklinde mülkiyet hakkına sahip olduklarına dair kural, anonim şirket hisseleri bakımından da geçerlidir.

Esasen mirasçıların, terekeye dahil malları, mirasın açılmasıyla birlikte derhal iktisap edeceklerine dair kural TMK'nın 599/2.maddesinde de açıklanmıştır. Ancak mülkiyetin el birliği şeklinde olacağı aynı Kanun'un 640/2.maddesinde hükme bağlanmıştır. Bu genel kurallardan, terekede yer alan bir şirket hissesi bakımından ayrılmayı gerektiren bir durum yoktur.

Bu bilgiler ışığında somut olayın incelenmesinde; muris ...'in ölümü ile mirasçılara intikal eden paylar bakımından, henüz bir taksim yapılmamış olmakla, elbirliği mülkiyeti kurallarının geçerli olduğu anlaşılmaktadır. Anonim şirketlerde paylar, paydaşın ölümü halinde, kendiliğinden iştirak hâli çözülerek mirasçılara intikal etmez.

Bunun için öncelikle miras taksim sözleşmesinin yapılması veya TMK’nın 2. maddesine uygun şekilde, yazılı taksim sözleşmesine eşdeğer bir halin varlığının kanıtlanması ve mirasçılarca bu suretle şirkete başvurulması gerekir.

Neticeten, anonim şirketlerde ortağın vefatı ile hisseler doğrudan mirasçılara intikal etmeyip, miras taksimine kadar tereke adına kayıtlı olarak kalacağından, dava konusu olan yönetim kurulu kararının batıl olduğu iddiası ile açılan davanın reddine karar verilmiştir.

Davacılar vekili mahkememiz ... sayılı kararını istinaf etmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 43.Hukuk Dairesi 2024/1414 Dosya Numarası 2024/1949 Karar sayılı karar ilamı ile: "Somut olayda davalı şirket YK 28/11/2022 tarihli kararı ile murisin şirketteki payını mirasçıların miras hisseleri oranında pay defterine işlenmesine karar verdikten sonra mirasçılar tarafından yazılı taksim sözleşmesi sunulmaması nedeniyle davaya konu 03/04/2024 tarihli YK kararı ile murisin mirasçıları adına yapılan önceki kayıt iptal edilerek murisin şirket hisseleri muris ... terekesi adına tescil edilmesine ilişkin kararın butlanın tespiti talep edilmiştir.

Bu durumda ilk derece mahkemesince şirket YK 28/11/2022 tarihili murisin payının mirasçıların miras hisseleri oranında pay defterine tesciline ilişkin başvuru evrakları ,YK kararı ve yine bu karar uyarınca oluşturulan pay defteri ve pay oranları uyarınca 13/12/2023 tarihinde yapılan genel kurul hazirun çetveli, toplantı tutanağı ve davaya konu YK kurulu kararı dosyaya kazandırılıp MK’nun 2. maddesi ile bağdaşır şekilde,

yazılı taksim sözleşmesine eşdeğer bir durumun bulunup bulunmadığı araştırılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gözetilmeden yazılı şekilde taraf delilleri toplanmadan karar verilmesi doğru bulunmamıştır.." gerekçesi ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır.

İstinaf kararı sonrasında yapılan yargılamada; Taraf vekillerine, davalı şirket Yönetim Kurulunun 28.11.2022 tarihli murisin payının, mirasçıların miras hisseleri oranında pay defterine tesciline ilişkin başvuru evrakları, Yönetim Kurulu Kararı ve yine bu karar uyarınca oluşturulan pay defteri ve pay oranları uyarınca 13.12.2023 tarihinde yapılan genel kurul haziran cetveli, toplantı tutanağı ve davaya konu Yönetim Kurulu Kararını sunmaları için süre verilmiş, davacı taraf birtakım belgeler sunmuş ise de, bu belgeler içinde istinaf kararında belirtilen yazılı taksime eşdeğer bir belge veya beyana rastlanılmamıştır.

Davalı şirket vekili 15/04/2025 tarihli dilekçesinde, 22.03.2022 tarihli şirket yönetim kurulu kararı gereğince yönetim kurulu üyelerinden ... başkan ve ... başkan yardımcısı olarak şirketi temsile yetkili kılındıklarını, 22.03.2022 tarihli yönetim kurulu kararından da anlaşılacağı üzere şirket yönetim kurulu (2) kişiden oluştuğunu, ...'in vefatı sonrası ... tek yönetim kurulu üyesi olarak kaldığını, Yönetim kurulunun tek üyesi olan ..., Veraset ve Harçlar Vergi Dairesinden alınmış sakınca yoktur yazısına istinaden 28.11.2022 tarihinde almış olduğu karar ile davalıları hisseleri oranında şirket pay defterine kayıt ettiğini,

... mirasçılarının tamamı tarafından şirket pay defterine kayıt edilmeleri için yapılmış bir başvuru bulunmadığı gibi, yönetim kurulu üyesi ...'in tek başına bu kararı alma yetkisi de bulunmadığını, davacıların pay defterine işlenmesine ilişkin alınan 28.11.2022 tarihli karar, yönetim kurulu kararının iki kişi tarafından alınması gerekirken; tek kişi tarafından alınmış olması nedeni ile yok hükmünde olduğunu beyan etmiştir.

Netice olarak yapılan değerlendirmeye göre, istinaf kararı sonrasında davacı tarafça sunulmuş yazılı taksim sözleşmesi veya buna eşdeğer bir belge sunulmamış olması ve davalı vekilinin açıklamaları birlikte değerlendirildiğinde, istinaf kararı uyarınca MK 2 ile bağdaşır şekilde yazılı taksim sözleşmesine eşdeğer bir durum olmadığı belirlendiğinden, mahkememiz önceki kararı gerekçesinde de açıklanan hussular ve istinaf kararı sonrasında yapılan işlemler ile de araştırılacak başka bir husus kalmadığı anlaşılmakla davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:

1-Davanın REDDİNE,

2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 615,40 TL harcın davacı tarafça peşin olarak yatırılan 427,60 TL harçtan mahsubu ile eksik 187,80 TL harcın davacılardan tahsili ile hazine adına irad kaydına,

3-Davalı tarafından yapılan 15,00 TL yargılama giderinin davacılardan tahsili ile davalı tarafa ödenmesine,

4-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T'deki esaslara göre belirlenen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davacılardan alınarak davalıya verilmesine,

5-Karar kesinleşene kadar yapılacak yargılama giderlerinin davacı gider avansından karşılanmasına, karar kesinleştikten sonra bakiye gider avansının istek halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. 17/04/2025

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır