Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/169 K.2025/705

Taraflar arasındaki eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanan müspet zarar talebi davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Davacı şirketin davalının ürettiği makinalardan satın alınması 04.02.2022 tarihinde konusunda sözleşme akdedildiğini, sözleşmede teslim tarihi peşinatın ve ödeme evraklarının alınmasına müteakip 60 iş günü olduğu, satış sözleşmesinin kaşeli imzalı onayı ile birlikte peşinatın ödenmesi ve ödeme evraklarının Esal Makina'ya teslim edilmesiyle siparişe konu ürün üretime alınacağı ve teslim süresi başlangıcı olarak kabul edileceği, sözleşme bedeli olan 230.000,00 TL + KDV'nin sözleşmeye müteakiben %50 siparişte nakit, kalan tutarın tamamı kurulumda yapılacağı, satıcı firmanın tek seferlik kurulum işleminde,

alıcı firmasında makineyi çalışır vaziyette teslim edeceği düzenlendiği, 07.02.2022 tarihinde davalı şirkete Anadolubank Bursa şubesi ... hesap nolu ... çek nolu 142.000 TL bedelli çek verdiğini, davalı şirket 21/05/2022 tarihinde davacı şirketin işyerine makina teslimini yaptığını, makinanın eksik teslim edildiğini, 1 adet otomatik dolum makinası, 1 adet kapak sıkma makinası, 1 adet etiketleme makinası, 1 adet besleme tepsisi ve 1 adet toplama tepsisinin davalı tarafça teslim edilmesi gerektiğini, 5 parça bir arada olmadıkça makina kullanıma elverişli olmadığını ve üretim yapamadığını,

ancak teslim sırasında toplama tepsisi ve besleme tepsisi teslim edilmediğini, etiketleme makinası ayarsız olarak teslim edildiğini, davacı şirket etiketleme makinasının ayarlanmasını 10.000 TL ödeyerek üçüncü kişiye yaptırdığını, kapak sıkma makinasının sadece gövdesi geldiğini, pnomatik triger havalı sıkma sistemi iki motorlu, üstten sıkma sistemi ve kapak sıkma kabinli sistem gelmediğini, otomatik dolum makinasında flexi glas kapaklı sistem gelmediğini, davalı şirketin 5-10 gün içerisinde eksikliği gidereceğini beyan etmesine rağmen eksiklerin giderilmediğini,

davacı şirket atarfından davalı şirkete 21/06/2023 tarihinde Kartal 9. Noterliği'nin ...

Yevmiye Nolu ihtarnamesini eksik parçaların tamamlanmasını talebinden sonuç alınamadığını, davacının yasal haklarının tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğunda talebi artırmak kaydıyla şimdilik 240.000,00 TL tazminatın davalının temerrüt tarihi dikkate alınarak işletilecek reeskont faizi ile beraber davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının olduğunu, sözleşme konusu makine için peşinat olarak 25.02.2022 vade tarihli çek ile ödeme gerçekleştirdiğini, teslimat süresinin başlangıcı peşinatın ödenme tarihi olan 25.02.2022 tarihi olduğunu, bu tarihten itibaren de 60 iş günü süreyi hesap ettiğinizde 60 iş gününün 24.05.2022 tarihinde dolduğu,

davalı şirket makineyi 21.05.2022 tarihinde yani 60 iş günü içerisinde teslim ettiğini, bu kapsamda davalı şirketin temerrüde düştüğü iddialarının kabulü mümkün olmadığını, davalı şirket bahse konu sözleşme kapsamında makineyi imal ederek davacıya teslim edildiğini, davalı şirket bahse konu makineyi sözleşme şartlarına göre teslim etmiş olmasına rağmen davacı sözleşme harici taleplerde bulunduğunu, davacının taleplerinin bakiye makine bedelinin ödenmesi kapsamında ayrıca ücretlendirilerek yapılabileceğinin belirtilmesi üzerine davacı sözleşme kapsamında ödemesi gereken bakiye ücreti ödemediğini,

Kartal 9. Noterliğinin 21 Haziran 2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarını keşide ettiğini, davalı şirket Üsküdar 24. Noterliği'nin 29 Haziran 2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile cevabi ihtarnamesiyle bakiye ödemesini talep ettiğini, davalı şirket temerrürde düşmediğinden ve davacı T.B.K. Md.125 kapsamında derhal bildirim şartına uymadığından müspet zarar talep edemeyeceğinden haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yerel Mahkemece verilen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, geçerli bir fesih bulunmadığını, bu nedenle taraflar arasındaki sözleşmenin devam ettiğini, dolayısı ile davalı taraftan müspet zararlarının tazminin mümkün olduğunu, bu nedenlerle Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanan müspet zarar talebi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK, 6102 sayılı TTK

3. Değerlendirme ve karar Dava; eser sözleşmesi ilişkisinden kaynaklanan müspet zarar talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı husus olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Mahkemece; davanın reddine dair verilen karara karşı davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmamıştır. Davacı iş sahibi, davalı ise yüklenicidir.

Taraflar arasında 04.02.2022 tarihli makine teklif mektubu başlıklı sözleşme ile otomatik dolum makinesi imali ve teslimine ilişkin eser sözleşmesi akdedilmiştir.

Anılan sözleşmenin 4. maddesinde teslim tarihinin peşinatın ve ödeme evraklarının alınmasına müteakip 60 iş günü olduğu sözleşmenin 5'. maddesinde satış sözleşmesinin kaşeli imzalı onayı ile birlikte peşinatın ödenmesi ve ödeme evraklarının Esal Makina'ya teslim edilmesiyle siparişe konu ürün üretime alınacağı ve teslim süresi başlangıcı olarak kabul edileceği, sözleşmenin 9. maddesinde sözleşme bedelinin 230.000 TL + KDV olduğu,

sözleşmeye müteakiben %50 siparişte nakit, kalan tutarın tamamı kurulumda yapılacağı, sözleşmenin 11. Maddesinde satıcı firma tek seferlik kurulum işleminde, alıcı firmasında makineyi çalışır vaziyette teslim edeceği düzenlenmiştir.

Davacı tarafından Kartal 9. Noterliğinin 21 Haziran 2022 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin davalı şirkete gönderildiği ve bu ihtarname ile davacının; ihtarnamenin tebliğinden itibaren 1 gün içinde sözleşmeye uygun şekilde eksiksiz ve siparişe uygun şekilde teslim edilmesi, aksi halde ikinci bir ihtara gerek kalmaksızın haklı nedenle sözleşmenin fesh edileceğini bildirilmiştir.

Davacı şirket sözleşme gereği peşin ödemeyi 25.02.2022 tarihinde gerçekleştirmiş olup, sözleşme gereği 60 iş gününün dolması 24.05.2022 tarihinde ürünün tamamlanmış olarak teslim edilmesi gerekmektedir. Davalı şirketin 21.05.2022 tarihinde makine teslimatı gerçekleştiği davacının kabulündedir.

Teknik bilirkişi raporunda makinenin eksik ile teslim edilmiş olması sebebiyle teslim tarihinden itibaren makineden yararlanması mümkün olmadığı, eksikliklerinin tamamlanabilir ve çalıştırılabilir olduğu dolayısıyla ayıbının ortadan kalkabileceği belirtilmiştir. Davacının ihtarla sözleşmeyi fesh etmiştir. Davacı iş sahibi iş bedelinin tamamını ödememiştir.

Sözleşmede sözleşme bedelinin peşinattan kalan tutarın tamamı kurulumda yapılacağı kararlaştırılmış olup burada davacıya teslimle ödeme yükümlülüğü yüklenmesine rağmen sözleşme bedelinin kalanı davalıya ödenmemiştir. Eser sözleşmelerinde iş sahibinin müspet zarar kapsamındaki eksik ve ayıplı işler bedelini isteyebilmesi için sözleşmede belirlenen iş bedelinin tamamını ödediğini ispat etmesi gerekir. Ödeme yapılmamışsa eksik ve ayıplı iş bedeli istenemez.

Davacı sözleşmeyi feshetmekle müspet zararı da talep etmesi mümkün değildir. (Aynı yönde. Yargıtay 15. Hukuk (Kapatılan) Daire'sinin 25.09.2018 tarihli, 2018/3676 Esas, 2018/3396 Karar) Ayrıca, TBK. 97 maddesi gereğince davacının sözleşme ile yükümlenilen edimini yerine getirmediğinden fesihte kusursuz olduğundan söz edilemez.

Dolayısıyla davacı tarafın davadaki talepleri dikkate alındığında davacının sözleşmenin feshinde kusurunun bulunması ve sözleşmenin davacı tarafça fesh edilmesi sebebiyle müspet zarar kapsamında kazanç kaybı ve müspet zarar içerisinde değerlendirilmesi icap eden ifaya dönük masrafları davalıdan talep edemeyeceğinden davanın reddine karar verilmesinde sonuç olarak doğru olup verilen kararda isabetsizlik görülmemiştir.

V.KARAR

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip ... · ¸e-imzalıdır