İstanbul 12. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/435 K.2025/472

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkil ..., davalı ... ile ...'de üniversite okurken müvekkilin kurye, davalının kasiyer olarak çalıştığı ...isimli iş yerinde 19.05.2022 tarihinde tanıştığı, müvekkil ile davalının yakın arkadaşlığı zamanla birlikteliğe dönüştüğü, yaklaşık 2,5-3 yıl çok yakın birlikte vakit geçirdiği,

geleceğe yönelik planlamalar yapmışlar ve davalı müvekkilin ailesiyle tanıştığı, müvekkilin ...'de ...isimli iş yerinde kuryelik yaptığı motosikletin kiralık olmasından dolayı davalının tavsiyesi üzerine kiralık motosikletin bırakılarak yeni bir motosiklet alınmasına karar verilmiş ve akabinde davalıya ait ... bankasından kredi çekilerek 15.02.2023 tarihinde ...

Plaka sayılı ... ... motosiklet alınarak davalı adına tescil edildiği, tarafların anlaşmasına göre motosiklet; müvekkil tarafından kullanılacak, işletilecek ve elde edilecek günlük ciro davalıya elden, bankadan vs. diğer yöntemlerle teslim edileceği, bu şekilde davalıya ait motorun kredi taksitleri ödenecek ve ödemelerin tamamlanasından sonra motosikletin devri müvekkile bırakılacağı, nitekim alınan ...

Plaka sayılı ... ... motosikletin kredi taksitlerinin bir kısmı bu şekilde ödendiği, ilerleyen süreçte müvekkil iş yeri ile anlaşamamış dolayısıyla işten ayrılmış ve bu nedenle kredi taksitlerinin ödemelerinde gecikmeler yaşandığı, durum davalı tarafından müvekkilin ailesine bildirilmiş, bunun üzerine müvekkilin babası ...

A.Ş'de bulunan hesabından kalan kredi borcunun tamamını ödeyerek motorun devrini aldığı, devam eden süreçte müvekkilin kullanımında bulunan ... plaka sayılı motosiklet davalı tarafından çeşitli bahaneler üretilerek müvekkilin kullanımından alındığı, müvekkil diğer motosikleti ile çalışmaya devam etmiş ancak haliyle ... ... ile kazandığı paraları artık kazanamaz olduğu, bu nedenle davalıya gönderilen paralar giderek azaldığı, yaşanan durum;

... plaka sayılı motosikletin davalı tarafından sebepsiz yere müvekkilin elinden alınmasından sonra yeteri kadar para kazanılamadığı bu nedenle davalı tarafından çekilen kredinin ödemesinin gecikebileceği, artık beklenilenden fazla para kazanılamadığı davalıya detaylıca anlatıldığı,

bunun üzerine davalı kendisinin çekmiş olduğu 135.000 TL kredinin ödemesini garanti altına almak için müvekkilden boş senet imzalayıp vermesini, bakiye kalan taksit ödemelerinin yapılmaması halinde senedi doldurup işleme koyacağını belirttiği, müvekkil aralarındaki ilişkiye güvenerek ve ilerleyen süreçte evleneceklerini düşünerek davalıya karşı olan sevgisi ve duymuş olduğu haklı güven sayesinde boş (bedelsiz) senedi (bono) imzalayarak davalıya teslim ettiği, müvekkilin bono üzerinde yalnızca imzası bulunduğu,

ödenmeme riski bulunan kredi taksitlerinin ödemesini garanti altına almak amacıyla söz konusu bonoyu davalıya teslim ettiği, ... plaka sayılı motosikletin davalı tarafından müvekkilden alınmasından sonra da müvekkil yine başka bir motosikletle kuryelik yapmaya devam etmiş ve elde ettiği tüm geliri davalıya gönderdiği, müvekkilin kuryelik yaptığı motosiklet çalınmış uzun zaman sonra bulunmuş fakat motorun arızalı olmasından dolayı müvekkil bir süre çalışamamış haliyle de davalıya para gönderemediği, müvekkilin davalıya para gönderememesinden dolayı araları açılmış, ilişkileri bozulduğu,

yukarıda izah edilen ve resen gözönüne alınacak sebeplerle ihtiyati tedbir talebimizim kabulü ile, öncelikle müvekkilin daha fazla mağdur olmaması için kötü niyetli olarak başlatılan icra takibinde ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi yönünde mahkemenizce ihtiyati tedbir kararı verilmesine, davalı aleyhine açtığımız menfi tespit davamızın kabulüne, davacı müvekkilin; .... İcra Dairesi ...

Esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının tespitine, davalı taraf aleyhine müvekkilin katlanmış olduğu zararlar göz önünde bulundurularak alacağın %50’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri, harçlar ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinin bedelsiz olduğu ve senet içeriğinin rızası dışında düzenlendiği iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.

Dava dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir.

Davacı vekili tarafından dava dilekçesinde kambiyo senedinin verilme sebebine ilişkin açıklamalardan açıkça anlaşılacağı üzere tarafların tacir olmadığı ve senedin ticari iş kapsamında verilmediği sabittir.

Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir.

6100 sayılı HMK'nın 2/1. maddesinde “Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir.” hükmüne yer verilmiştir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret Mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Aynı Kanun'un TTK' nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın bu Kanunda öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır.

Kambiyo senedinden kaynaklanan davalarda göreve ilişkin değerlendirme yapılırken senedin düzenlenmesine esas temel hukuki ilişki ve tarafların sıfatına da bakılması gerekmektedir.

Somut olayda davacı iddiası ve dosya kapsamına göre tarafların tacir olmadığı ve dava konusu senedin ticari işletme faaliyeti kapsamında verilmediği, aksini ispata elverişli bir iddia ve bu iddiayı ispata elverişli bir belgenin de bulunmadığı dolayısı ile, davacı bakımından nisbi nitelikte bir ticari davadan bahsedilemeyeceği, alacağın salt kambiyo senedine bağlanması veyahut borcun kambiyo senediyle ikrar edilmiş olması,

davayı mutlak ticari dava haline büründürmeyeceği, kambiyo senedinin geçerliliğine, ciro silsilesi, zamanaşımı, lehdarın talep hakkı gibi TTK'da düzenlenen hususlardan kaynaklı bir uyuşmazlık bulunmadğı, senede bağlanan borcun ödenip ödenmediği meselesinin, TTK kapsamında değil, genel hükümlere göre çözümleneceği nazara alındığında, uyuşmazlığın genel görevli mahkeme olan asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

(İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesinin 22/01/2025 tarih, 2024/1799 Esas, 2025/221 Karar)

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; görev kurallarının kamu düzenine ilişkin olduğu ve yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerektiği, davada Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu gözetilerek; HMK.114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın görev dava şartı yokluğundan usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere;

1-Davanın HMK 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince görev dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,

2-Görevli mahkemenin İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ olduğuna,

3-HMK.nun 20. Maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden itibaren 2 hafta içinde taraflardan birisinin başvurması halinde dava dosyasının görevli İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, süresi içinde talep olmaması halinde dosyanın Mahkememizce resen ele alınarak davanın açılmamış sayılacağı hususunun ihtarına,

4-Harç ve yargılama giderinin görevli mahkemece değerlendirilmesine, HMK 331/2. maddesi gereğince davaya başka bir mahkemede devam edilmediği taktirde talep halinde harç ve yargılama giderinin ve gider avansının harcanmayan kısmının Mahkememizce karar altına alınmasına,

5-İhtiyati tedbir talebinin görevli mahkemece değerlendirilmesine,

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır