İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/436 K.2025/430

Mahkememizin 29/04/2025 tarih ... E., ... K. Sayılı kararı ile ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyasıyla birleştirilmesine karar verildiği ilgili Mahkemece dosyanın Mahkememize gönderme kararıyla iade edilmesi üzerine, Dosya ele alındı.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı dava dilekçesiyle; ..., ... Şubesi ... çek seri numaralı, keşide yeri ... olan, 31.01.2024 keşide tarihli, 500.000,00 TL bedelli çekin müvekkili firmanın adına düzenlenen (lehtarı olarak) çek olduğunu, Çek keşidecisi ... Şti. İsimli bir firmadır. Dava konusu olan çeklerin müvekkil firma lehine keşide edildiği, bu çekler karşılığı ... Ltd. Şti.

İsimli bir firma ile anlaşma yapıldığı, bu anlaşmanın müvekkili firma yetkilisi ...' ı dolandıran ... isimli bir kişi tarafından yapıldığının öğrenildiği, bunun üzerine müvekkili firma yetkilisi ...

CBS’nin ... sor. sayılı dosyası ile hem iş bu davaya konu çekler hem de başkaca bir çok çek bakımından örgütlü dolandırılık sebebiyle şikayetçi olunduğu, bu dosyanın hali hazırda derdest olduğu ve tahkikatın devam ettiği, ele geçirilebilen bazı çekler üzerinde imza incelemesi yaptırıldığı ve müvekkili şirketin lehtar olarak göründüğü çeklerde, lehtar imzası olarak atılan imzanın kaşe ile atılmak suretiyle oluşturulduğunun tespit edildiği, yani müvekkil firma yetkilisi ...' ın imzasının ıslak imza olmadığı ve kaşe ile atılmak suretiyle sahte bir şekilde üretildiği,

müvekkili davacının imzası kaşe ile kopyalanarak atılan dava konusu çekelerin (çekler tahsil edildiğinden bedelinin) istirdadına ve müvekkilinin meşru hamil sıfatıyla alacaklı olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Talep, çekin istirdadına ilişkindir.

Dava dilekçesindeki anlatımlar itibariyle ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası uyap üzerinden incelenmiş, dosyamız davacılarının mezkur dosyada da davacı olarak yer aldığı, davalısının aynı olduğu, davanın da derdest olduğu anlaşılmıştır.

... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile eldeki dosyasının dava konularının istirdat istemine ilişkin olduğu, davalardaki iddiaların aynı yönde olduğu, tarafların ve sıfatların aynı olduğu, dosyalar arasında fiili ve hukuki irtibat olduğu, delillerinin ortak olduğu, usul ekonomisi açısından yargılamanın birlikte yürütülmesinin önemli olduğu ve biri için verilecek hükmün diğeri içinde önem taşıdığı nedenleriyle dava dosyaları arasında bağlantı bulunduğu kabul edilerek, HMK'nın 166/1 maddesi gereğince taraflar ile uyuşmazlık konusu itibarıyla ve aralarındaki hukuki- fiili irtibat nedeniyle işbu dava dosyası ile daha önce açılan ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyasının birleştirilmesine karar verilmiştir.

... 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/06/2025 Tarih, ... E., ...K. Sayılı kararının incelenmesinde; Mahkememiz dava dosyası ile mahkemenin dosyası arasında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu gerekçesiyle birleştirilmesine karar verildiği ancak mahkemenin dava konusunun çek ile birleşen dosyaya konu çekin farklı çekler olduğu, her bir çek yönünden ayrı ayrı değerlendirme yapılması gerektiği, çeklerden biri hakkında verilecek kararın diğerini etkilemeyeceği bu nedenle dosyaların birleştirilmesini gerektiren şartların oluşmadığından bahisle Mahkememiz dosyasının iadesine karar verildiği anlaşılmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun birleştirmeye yönelik 166. maddesinde; "(1) Aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davalar, aralarında bağlantı bulunması durumunda, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemede birleştirilebilir. Birleştirme kararı, ikinci davanın açıldığı mahkemece verilir ve bu karar, diğer mahkemeyi bağlar.

(2) Davalar, ayrı yargı çevrelerinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış ise bağlantı sebebiyle birleştirme ikinci davanın açıldığı mahkemeden talep edilebilir. Birinci davanın açıldığı mahkeme, talebin kabulü ile davaların birleştirilmesine ilişkin kararın kesinleşmesinden itibaren, bununla bağlıdır. (3) Birleştirme kararı, derhâl ilk davanın açıldığı mahkemeye bildirilir.

(4) Davaların aynı veya birbirine benzer sebeplerden doğması ya da biri hakkında verilecek hükmün diğerini etkileyecek nitelikte bulunması durumunda, bağlantı var sayılır. (5) İstinaf incelemesi ayrı dairelerde yapılması gereken davaların da bu madde hükmüne göre birleştirilmesine karar verilebilir.

Bu hâlde istinaf incelemesi, birleştirilen davalarda uyuşmazlığı doğuran asıl hukuki ilişkiye ait kararı inceleyen bölge adliye mahkemesi dairesinde yapılır." düzenlemesine yer verilmiştir.

Yine HMK 167. Maddesinde de açıkça belirtildiği üzere; Mahkeme, yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına, davanın her aşamasında, talep üzerine veya kendiliğinden karar verebilir. Bu durumda mahkeme, ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam eder. “Davaların ayrılması” başlığını taşıyan bu maddede 1086 sayılı Kanunun 46 ncı maddesi metnine bağlı kalınmış olup, davaların ayrılmasına karar verilmesi hâlinde mahkeme, davaları başka bir mahkemeye göndermeyip, bizzat bakmaya devam edecektir. Sözü edilen husus, usul ekonomisinin bir gereği olarak bu düzenlemeye yansıtılmıştır. Birleştirme kararını veren mahkemeye dosyanın iadesinden bahsetmemektedir.

Aynı şekilde, Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 15/04/2022 tarihli yazısında açıkça "emredici nitelikteki ve yasa koyucu tarafından tereddüte mahal verilmeyecek açıklıkta düzenlenen hükümlerde, aynı yargı çevresinde yer alan aynı düzey ve sıfattaki hukuk mahkemelerinde açılmış davaların, aralarında bağlantı bulunması durumunda davanın her aşamasında talep üzerine veya kendiliğinden ilk davanın açıldığı mahkemece birleştirilmesinin mümkün olduğu; yine ancak 2. Mahkemece verilebilecek bu kararın diğer mahkemeyi bağladığı;

öte yandan yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına karar verilmesi halinde mahkemece ayrılmasına karar verilen davalara bakmaya devam edilmesi de 6100 sayılı kanunda hüküm altına alınmış olup " dosyanın birleştirme kararını veren mahkemeye iadesine" dair bir usulün olmadığı aynı şekilde belirtilmiştir.

Yine Mahkememizin 28/01/2025 Tarih ...Esas,... karar sayılı dosyasında benzer durumun yaşanması üzerine; " 6100 Sayılı HMK' nın 166 ve 167 Maddeleri" ve Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 24/02/2025 tarihinde Görüş istenmiş ve ... sayı, 05.03.2025 tarihli verilen cevapta;

"....yargılamanın iyi bir şekilde yürütülmesini sağlamak için, birlikte açılmış veya sonradan birleştirilmiş davaların ayrılmasına karar verilmesi halinde, mahkemece ayrılmasına karar verilen davalara bakılmaya devam edilmesi de 6100 sayılı Kanunda hüküm altına alınmış olup, "dosyanın birleştirme kararını veren mahkemeye iadesine" dair bir usul bulunmadığı açıktır.

Bu itibarla, Anılan yasal düzenlemeler, 6100 sayılı Kanunun 166 ncı maddesinin açık hükmü ve Yargıtay kararları birlikte değerlendirildiğinde. Usûl hukukumuzda, dosyanın birleştirme kararını veren mahkemeye iadesini mümkün kılan bir hüküm bulunmadığı, verdiği birleştirme kararı ile dosyadan el çeken mahkemeye dosyanın iade edilmesinin yasal olarak mümkün olmadığı,

Birleştirme kararı sonrasında dosya kendisine gelen mahkemenin, birleşen dosyalar arasında hukuki ve fiili irtibat bulunmadığı kanaatine varması durumunda, birleştirilen dosyayı tefrik ederek yeni bir esasa kaydetmesi ve birleştirme kararı veren mahkemeye iade etmeksizin, dosyaya kendisinin bakmak zorunda olduğu,..." bildirilmiştir.

Bu itibarla ve dosya kapsamında yapılan değerlendirmede, 6100 Sayılı HMK' nın 166 ve 167 Maddeleri gereğince ve Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün ...Tarihli Görüş Talepli yazıları da dikkate alınarak, ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen gönderme kararının yasal mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmekle, dosyanın eklerinin ... 7. Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine aşağıda ki gibi karar verilmesi gerekmiştir.

Yazı İşleri Müdürü · e-imzalıdır . Hakim · e-imzalıdır .