İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2016/839 K.2020/167

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... İnşaat Tahhüt ve Sanayi Ticaret A.Ş.'ne 254.938,68-USD alacaklarının ödenmesi ile ilgili ....

İcra Müdürlüğünün 2016/18339 Esas sayılı dosyasından ödeme emri gönderildiğini, davalı tarafından iş bu ödeme emrine haksız yere kısmi itiraz edildiğini, davalı/borçlunun itirazının haksız olup, borcunu ödememek için zaman kazanmaya yönelik olduğunu, ticari defter ve üzerinde yapılacak inceleme sonunda haklılıklarının ortaya çıkacağını, vekiledeni şirketleri ile davalı arasında mermer işlerinin yapılması konusunda anlaşmaya varıldığını ve şirketleri tarafından anlaşmada belirtilen yükümlülüklerinin tamamını süresi içinde olması gerektiği gibi yerine getirildiğini ve işin süresi davalı ...

Ticaret A.Ş.'ne teslim edildiğini, sözleşme ve Teknik Şartnameye uygun ve süresi içinde yapıldığı konusunda taraflarca mutabakatın bulunduğunu, davalı şirkete teslim edilen malzeme ve işçilik/montaj işleri ile ilgili doğan ücretler ile ilgili faturalar düzenlenerek davalı şirkete gönderildiğini ve bu faturaların muhasebeleştirilmiş olduğunu, icra takibi öncesi şirketleri muhasebe kayıtlarına göre bahse konu işler ile ilgili davalının şirketlerine ödenmesi gereken 254.938,68-USD borcunun bulunduğunu,

icra takibi öncesi davalı şirket yetkilileri ile yapılan görüşmelerde bahse konu borcun ödeneceği yönünden taraflarına bilgi ve taahhütte bulunulduğunu, ancak şirketlerine bir ödeme yapılmaması üzerine 184.150,45-USD asıl alacak, 70.788,20-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 254.938,68-USD alacaklarının ödenmesi için davalı aleyhine ....

İcra Müdürlüğünün 2016/18339 E.sayılı dosyası ile takibe girişildiğini, davalı şirket tarafından "Şirketin davacı tarafa borcu olan cari hesap alacağı 72.887,96-USD'dir. 72.887,96 USD karşılığı bedel icra dosyasına ödenecektir.

Bu meblağı aşan tüm tutarlara, fahiş ve kanuna aykırı faiz oranına, faize, ferilerine fazla 182.050,72-USD meblağa süresi içerisinde itiraz ederiz" şeklinde itiraz ettiklerini, davalı tarafından icra dosyasına 29/06/2016 tarihinde 214.035,49-TL ödeme yapıldığını, davalı/borçlunun kısmi itirazının hukuki mesnetten yoksun ve haksız olduğunu, davalı/borçlu ve şirketleri ticari defterleri incelendiğinde davalının icra takibi öncesi faizi ile birlikte 254.938,68-USD borçlu bulunduğunun tesbit edileceğini, yapılan 72.887,96-USD ödeme düşüldükten sonra bakiye 182.050,72-USD faizli alacaklarının bulunduğunu beyanla; ...

İcra Müdürlüğünün 2016/18339 Esas sayılı dosyasından yapılan icra takibine borçlu tarafından yapılan kısmi itirazının iptaline, icra takibinin 182.050,72-USD üzerinden tahsil tarihindeki TCMB USD efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının ödenmesi şeklinde devamına ve davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; vekiledeni şirket ile davacı şirket arasında Türkmenistan'da gerçekleştirdiği projeler ile ilgili. 25/10/2012 tarihli ... nolu ... Projesi - Mermer Malzeme Alım ve Montaj İşleri Taşeron Sözleşmesi, 20/12/2013 tarihli ... nolu ... Projesi - Mermer İmalatları ve Montaj İşleri Taşeron Sözleşmesi ve buna bağlı Zeyilname, 20/12/2013 tarihli ... nolu ... Havalimanı ... Terminal Binası ...

Projesi - Mermer İmalatları ve Montaj İşleri Taşeron Sözleşmesi ve bu sözleşmeye bağlı Zeyilname, 07/09/2012 tarihli ... nolu ...

Projesi - Mermer İmalatları ve Montaj İşleri Taşeron Sözleşmesi akdedildiğini, taraflar arasındaki kesin hesap neticelenmediği ve kesin kabul yapılamadığı için sözleşme ilişkisinin halen devam etmekte olduğunu, taraflar arasındaki borç-alacak durumunun sözleşme uyarınca kesin hesaptan sonra ortaya çıkacağını, taraflar arasında yapılan sözleşmelerden görüleceği üzere davacının yüklendiği birbirinden farklı projelerin mevcut olduğunu, ...nin bunlardan sadece biri olduğunu, bir merkezin açılışının başka bir şey olduğunu kesin kabulünün ayrı bir prosedür olduğunu,

davacıya gönderildiği iddia edilen alıntı yazılardan "projenin tamamlanmasına kadar, özellikle ekipmanların işverene teslimi açısından önemli bir görev daha bizi bekliyor" şeklinde projenin henüz tamamlanmadığı kabulünün yapılmadığına ilişkin ifadeler yer aldığını, icra takibi yapıldığı sırada davacı firmanın projelere ilişkin imalatları ile ilgili olarak hakedişlere göre cari hesap toplamı olan 72.887,96-USD alacağının icra dosyasına ödenerek davacı firmanın cari hesap borcunun kapatıldığını,

icra dosyasına yapılan ödemenin 29.06.2016 tarihinde 214.035.49-TL ve 26.08.2016 tarihinde 28.689,26-TL olmak üzere toplam 242.724,75-TL olduğunu (72.887,96-USD karşılığı), sözleşme’ye uygun olarak hakedişlerinde gerekli kesintiler yapılmak suretiyle cari hesap durumuna göre davacıya ödemelerin yapıldığını, davacının talep etmiş olduğu faiz ve ferilerin, haksız, fahiş ve kanuna aykırı olduğunu, taraflar arasında herhangi bir kesin hesap yapılmadığından henüz muaccel olmuş bir alacaktan ve borçlunun temerrüdünden söz edilemeyeceğini, dolayısıyla, davacının faiz talebinin haksız olduğunu, faiz oranına da itiraz ettiklerini,

yabancı para alacaklarında (gerek asıl alacağa gerekse takip çıkışına) avans faizi istenebilmesinin mümkün olmadığını beyanla, davanın reddine, davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı hakediş alacağının tahsili için girişilen takibe vaki itirazın İİK 67 madde uyarınca iptali talebinden ibarettir.

Davaya dayanak .... İcra Müdürlüğünün 2016/18339 Esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... .... Ltd. Şti. tarafından borçlu ... .... A.Ş. aleyhine 184.151,48-USD asıl alacak, 70.788,20-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 254.938,68-USD toplam alacağın takip tarihindeki efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak TL karşılığının tahsili için 10/06/2016 tarihinde ilamsız genel haciz yolu ile takibe girişildiği, borçlunun süresinde cari hesap alacağının 72.887,96-USD'lik kısmını kabulle bakiye 182.050,72-USD miktara, faize , ferilerine ve faiz oranlarına itirazları üzerine takibin durduğu, işbu davanın 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açıldığı anlaşılmaktadır.

Taraflar arasında takibe konu edilen alacağın 72.887,96-USD'lik kısmının ödendiği hususunda çekişme yoktur, ancak davacı yan asıl alacak olarak ödenen bu miktarın faizinin ödenmediğini beyanla işlemiş ve işleyecek faiz talep etmektedir.

Davacı yan esasen, takibe konu alacağın davalı tarafından hakedişlerde yapılan kesinti sonucu oluşan ve tamamı faturaya bağlı ve ödenmeyen bakiye alacak olduğunu beyan etmektedir. ( Cevaba cevap dilekçesi 3. Sayfa 3. Paragraf).

Davalı ise, davacının hakedişlerde yer almayan faturalara dayanarak alacaklı olduğunu iddia ettiğini, mutabakatsızlığı oluşturan birinci kalemin ... projesinde hakedişte düzenlenmeyen malzemenin faturalandırılarak bakiye 43.467-USD (214.294,52-USD malzeme bedeli düzenlenmişken, 275.261,71-USD fatura kesildiği) alacak talebinden kaynaklandığını, diğer kalemlerin ise ... işine ilişkin 12/12/2012 tarih ve ... sayılı 27.500,24-USD bedelli, ... spor kompleksine ilişkin 29/12/2012 tarih ve 448472 sayılı 42.524,23-USD bedelli hakedişi düzenlenmeyen bu sebeple de davalı hesaplarına girmeyen faturalardan kaynaklandığını beyan etmektedir.

Tüm taraf delilleri toplanmış, konusunda uzman bilirkişiler heyetinden 26/10/2017 tarihli kök ve taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda heyete inşaat mühendisi bilirkişide katılmak suretiyle 15/01/2019 tarihli ek ve davalı vekilinin itirazları doğrultusunda ve ek raporda bildirilen taraflar arasındaki yazışmalar, ihzarat tutarındaki malzemenin akıbeti ile ilgili elektronik posta iletilerinin tamamının sunulması halinde ihzaratta kalan 43.467,15-USD'ne açıklık getirilebileceği tespiti doğrultusunda davacı tarafından 18/07/2019 havale tarihli dilekçe ekinde sunulan e-mail yazışmaları incelenmek suretiyle 02/01/2020 tarihli 2.ek rapor alınmıştır.

Tüm dosya kapsamı, kök ve ek raporlar kapsamına göre;

Taraflar arasında Türkmenistan'da gerçekleştirilen birden fazla (4 ayrı proje) proje ile ilgili 25/10/2002, 20/12/2013, 20/12/2013, 07/09/2012 tarihli sözleşmeler ve bağlı Zeyilnameler bağıtlandığı, taraflar arasındaki ticari ilişkinin cari hesap şeklinde işletildiği, hernekadar yargılama sırasında bilirkişi inceleme kararı verilirken ... Projesi Taşeron Sözleşmesine atıf yapılarak ara karar oluşturulmuş ise de, tarafların ticari defter ve belgeler ve faturaları tüm projeler yönünden mali müşavir bilirkişi tarafından incelendiği, incelenen davacı yan ticari defterlerinden 2011 yılı dışında, 2012 - 2013 yılı ve davalı yanın 2011 - 2012 - 2013 - 2014 yılları ticari defter ve belgelerinin usulüne uygun tutulmuş olduğu, lehlerine delil kabul edilebileceği,

Takip tarihi itibariyle davacı hesabının 184.150,48-USD borç bakiyesi verdiği, davalının takipte yaptığı 72.887,96-USD ödemenin mahsubundan sonra davacının 111.262,52-USD borç bakiyesi olduğu,

Davalı defterlerinin tetkikinde ise; takipten sonra davacıya yapılan 72.887,96-USD ödemeden sonra -0- bakiye verdiği, herhangibir borcu olmadığı,

Defterlerin karşılaştırılması sonucu hakediş ve montaj faturalarından kaynaklı toplam 173.210,14-USD miktarlı 7 adet faturanın davalı ticari defterlerinde kaydına rastlanmadığı, ancak davalı savunmasının henüz kesin hesap yapılmadığı, sözleşme ilişkisinin devam ettiği hususunda olduğu, dolayısıyla usulüne uygun tutulmuş olsada ticari defterler arasındaki farklılığın buradan kaynaklandığı,

Teknik incelemelere göre ise; sözleşmeye göre hakediş usulü ile ödeme yapılacağı, sonrasında ise kesin hesap çıkarılacağı, ... Projesi - Mermer Malzeme Alım Satım ve Montaj işine ait 26/04/2014 tarihinde onay gören 1 nolu hakedişe göre.

214.294,56-USD işin malzeme tutarı, 36.392,98-USD işçilik tutarı olmak üzere brüt ödeme raporu tutarı 250.687,54-USD olarak hesap edildiği, brüt ödeme tutarından masraf kesintileri (malzeme - imalat) olarak gösterilen 214.294,56-USD düşüldükten sonra, fatura edilecek tutarın 36.392,98-USD olmakla birlikte 1 nolu hakedişe esas bu miktara dair faturanın davalı defterlerinde yer almadığı, davalının savunmasına karşılık 1 nolu hakedişde, ayıplı imalat ile ilgili herhangibir kesinti olmadığı, davacının ara hakediş çerçevesinde davalıdan 36.392,98-USD alacaklı olduğu,

sonradan yapılacak kesin hesapta tarafların alacaklı - borçlu çıkmalarına göre talepleri olabileceği,

Ayrıca ilk ek raporda dosyaya tam olarak sunulması halinde inceleneceği bildirilen elektronik posta iletilerinin tam metninin davacı tarafından sunulmasından sonra yapılan incelemede ise davacının şantiyeye 257.475,72-USD tutarında malzeme getirdiği ve bunu faturalandırdığı, ancak anılan hakedişe, faturalanan ve gelen malzemenin sadece 214.294,56-USD'lik kısmının girdiği, 02/01/2020 tarihli ek raporda da belirtildiği üzere; davalı - ...'in siparişi kapsamında, davacı - ... tarafından 257.761,71-USD tutarında özel imalat mermer işlendiği ve ihraç kayıtlı olarak davalı - ...' in yurt dışındaki şantiyesine gönderilerek ihzarata alındığı,

davalı - ... tarafından yapılan proje / uygulama değişikliği ile söz konusu 257.761,71-USD tutarındaki mermerden 214.294,56-USD' lik kısmının imalatta kullandırıldığı, buna karşılık imalatta kullanılmayan bakiye 43.467,15-USD' lik kısma ait hakedişi ise onaylamadığı ve kendinden kaynaklandığı değerlendirilen söz konusu ödeme uyuşmazlığını, imalata giren metraj esas almak suretiyle, sadece yurt içinde yapılacak iade faturası yöntemi ile giderme eğilimi içerisinde bulunduğu, teknik uygulamalar ve ticari teamüller açısından;

gerek dava konusu mermerlerin, projesine uygun şekilde ve davalı - ...' in siparişi üzerine özel imalat kapsamında işlenmiş bulunması, gerek anılan mermerlerin faturalandırılarak ihracatın gerçekleştirilmiş olması ve gerekse davalı - ...' in tek yanlı tercihinden kaynaklanan proje / uygulama değişikliği sonucu, imalatta kullanılmadığı için hakedişe alınmayan ve yurt dışındaki davalı şantiyesinde bulunan mermerlerin, yeniden Türkiye' ye ithal edilmek suretiyle, başka bir projede değerlendirilmesinin olanaklı bulunmadığı,

dolayısıyla 43.467,15-USD ödeme uyuşmazlığından davacı - ...' in sorumlu tutulamayacağı, bu miktarın davalı sorumluluğunda olduğu,

Netice itibariyle davacı yanın; ...

Projesi - mermer işleri ara hakediş tutarı 36.392,95-USD ile davalı ... tarafından onaylanmamakla birlikte, ihzarata alınan malzeme bedeline ait hakediş tutarı 43.467,15-USD olmak üzere toplam 79.860,13-USD (36.392,98-USD + 43.467,15-USD) tutarında hakediş alacağı talebinde bulunabileceği, taraflar arasındaki proje birden fazla ise de, özellikle davacı tarafından da bilirkişi raporları ile tespit edilen hususlara diğer projelerinde ayrıntılı incelenmesi hususunda itiraz edilmediği, zira taraflar arasında kesin hesabın henüz yapılmadığı,

hernekadar davacı tarafça faiz talebinde de bulunulmuş ise de, somut olayda ve taraflar arasındaki ilişkide TTK 1530. maddenin uygulama yeri bulunmadığı, taraflar arasındaki sözleşmede ödeme vadesi açık ve net olarak belirlenmediği, davalının takipten evvel temerrüde düşürülmediği,

taraflar arasındaki kesin hakediş hesabı yapılmadığı sebeple faizin ancak takip tarihinden itibaren talep edilebileceği, takipte yabancı para alacağı talep edilmiş olmakla avans faizi değil ancak 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca faiz talebinde bulunulabileceği anlaşılıp kabul edilmekle, ancak icra inkar tazminatına sadece itiraz edilen 79.860,13-USD üzerinden (takipteki kurdan TL karşılığı 236.058,55-TL üzerinden) hükmedilmesi gerekirken hükümde sehven hata yapılarak toplam asıl alacak üzerinden icra inkar tazminatına hükmedildiği dikkate sunularak, davanın kısmen kabulüne karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.

Bu itibarla;

Başkan ... · e-imzalıdır. Üye ... · e-imzalıdır. Üye ... · e-imzalıdır. Katip ... · e-imzalıdır.