İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/513 K.2021/982

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle. Keşidecisi ... Tic ve San AŞ olan 01.05.2015 keşide tarihli, 21.304,20-TL meblağlı ... ... Ticari Merkez şubesine ait ... hesap nolu, ... çek seri nolu bir adet çek müvekkilin rızası dışında elinden çıktığını, müvekkili bu çekle ilgili ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açtığını, ...

2 Asliye Ticaret Mahkemesi çekin iadesi dava azmamız konusunda karar verdiğini, İptali istenen çek davalı elinde ortaya çıktığını, müvekkili söz konusu çeki borcu sebebiyle İstanbul'da bulunan ...

A.Ş. firmasına göndermek üzere ... kargoya verdiğini, ... kargo firmasına ait araçta hırsızlık olduğunu, müvekkiline ait çekin bu esnada çalındığı kanatinde olduklarını, çekin davalının eline nasıl geçtiğini bilmediklerini, müvekkili ile davalı arasında herhangi bir ticari ilişki de bulunmadığını, davalı şirket yetkilisi yargılandığı davada müvekkili firmayı tanımadığını beyan ettiğini, davalı şirket yetkilisi söz konusu çeki ibraz tarihinde tahsil etmek amacıyla bankaya götürdüğünü, çekle ilgili ödeme yasağı bulnduğundan çekle ilgili davalıya ödeme yapılmadığını,

müvekkili hırsızlanan çekle ilgili Cumhuriyet sevcılığına suç duyurusunda bulunduğunu, davalı hakkında .... Ağır Ceza Mahkemesinin ...

E. sayılı dosyasıyla TCK 158/1.h maddesi uyarınca kamu davası açıldığını, arz olunan nedenlerle işbu çek iade davası açılması zarureti hasıl olduğunu, yukarıda arz ve izah edilen nedenlerden dolayı haklı davamızın kabulüyle, davalı elinde haklı bir nedene dayanmaksızın bulunan keşidecisi ....Tic.ve San A.Ş. olan, 01.05.2015 keşide tarihli, 21.304,20 TL meblağlı ... ...

Ticari Merkez şubesine ait ... hesap nolu, ... çek seri nolu çekin tarafımıza iadesine, çekin tahsil edilmesi durumunda tahsil edilen çek bedelinin tarafımıza ödenmesine, yargılama giderlerinin davalı üzerine bırakılmasına ve lehimize vekalet ücretine hükmedilmesine karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği halde süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşıldı.

Davanın; davacı yanın davalı tarafından haksız elinde bulundurduğu çeklerin istirdadı davası olduğu anlaşıldı.

... 1. Asliye Ticaret Mahkemesi aracılığıyla alınan 22/02/2021 tarihli talimat raporunda özetle; Dava konusu edilen keşidecisi ... Tic. San A.Ş.” tarafından davacı “.... Mad. San. A.Ş.” adına düzenlendiği, davacı şirket tarafından da bu çekin dava dışı ... ... San. A.Ş. “ne olan borcuna mahsuben çek çıkışının yapıldığı, dava konusu çekin ... ... San. A.Ş. “ne gönderilmek üzere ... Kargo firmasına verildiği, ... Kargo firmasının aracında hırsızlık olayının yaşandığı, dolayısıyla çekin kötü niyetli 3.şahısların eline geçtiği, çekin kaybolmasında davacı şirketin kusurunun bulunmadığı, bu bağlamda dava konusu çekin davacı yönünden bedelsiz kaldığı, tespit ve rapor edilmiştir.

Tüm dosya kapsamı incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;

Dava konusu çek; ... AŞ/... Ticari Merkez Şubesi'ne ait, keşidecinin ... AŞ, lehtarın ... ... AŞ olduğu, ... seri nolu 01/05/2015 tarihli 21.304-TL bedelli çek olup;

TTK'nın 792. maddesi "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür" şeklindedir.

Kesinleşen ...Ağır Ceza Mahkemesinin dosyasının incelenmesinde davacının lehtar olduğu, lehtar olan ve ceza dosyasında müşteki olarak yer alan davacının çekin arka yüzündeki ilk ciranta olduğu, davalının ise (yetkilisi olmadığı halde Erkan hakverdi tarafından cirolanarak) ikinci ciranta olduğu anlaşılmıştır.

Şeklen çek arkasında ciro kopukluğu söz konusu değildir. Davalının TTK 792.maddeye göre iyi niyetli 3. kişi olup olmadığı değerlendirilmelidir.

Davacı lehtarın dava konusu çeki ciro ederek borcu nedeniyle dava dışı ... şirketine kargo yoluyla gönderdiği, alınan talimat raporunda davacı defterlerine göre davacının dava dışı ... ile ticari ilişkilerinin olduğu ve dava konusu çekin davacı tarafından dava dışı ... ...'e olan borcuna mahbusen verildiği ve çek çıkışının yapıldığı, anılan dava dışı şirkete gönderilmek üzere çek çıkışının yapıldığı, çekin ...

Kargoya verildiği, çek üzerinde yapılan incelemede davacı ile davalının ciroları dışında arada başka ciranta olmadığı, bilirkişi raporuna göre davalı ile ticari ilişki olmadığı, ceza dosyasında sanık (2.ciranta) çeki ticari ilişkisi olan başka birinden ciro ettirmeden aldığını ve davacı ile ilişkisi olmadığını, davacıyı tanımadığını beyan ettiği, çekin davalı adına süresi içerisinde bankaya ibraz edildiği, Mahkememizce çekin ibraz ve ödeme bilgileri için Bankaya müzekkere yazıldığı, ...

18/04/2019 tarihli müzekkere cevabında çekin ... Tekstil Limited Şirketi tarafından ibraz edildiği ve ... tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığının bildirildiği, dava konusu çeke ilişkin Muhatap bankanın ... AŞ/... Ticari Merkez Şubesi olduğu tespit edilerek Mahkememizce ... AŞ/... Ticari Merkez Şubesi'ne müzekkere yazılarak dava konusu ... AŞ/... Ticari Merkez Şubesi'ne ait, keşidecinin ... AŞ, lehtarın ... ...

AŞ olduğu, ... seri nolu 01/05/2015 tarihli 21.304,20-TL bedelli çekin ödenip ödenmediği sorulmuş, gelen yazı cevabında çekin yasaklı statüde olduğu ve ödenmediği bildirilmiştir.

...Ağır Ceza Mahkemesince suç işleme kastının bulunmadığı kanaatiyle dolandırıcılığa teşebbüsten açılan kamu davasında beraat kararı verildiği görülmüştür.

Yargıtay HGK 2012/19-185 Esas, 2012/386 karar sayılı ilamında; kötü niyetten maksadın senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmak olarak kabul edilmiş olup, davalı adına ciro eden kişi hakkında ceza mahkemesince suç işleme kastı bulunmadığından verilen beraat kararı, sanığın çekin eline geçme şekline ilişkin verdiği beyanlar, dava dışı üçüncü kişiden ciro edilmeden doğrudan alması,

davacı ile davalı arasında doğrudan bir ilişki olmaması dikkate alındığında, dosyaya sunulan deliller kapsamında, davalının çekin davacı yedinde iken çalındığını bildiği veya bilmesi gerektiği yönünde bir kanıt bulunmadığından ve bu konuda ispat yükü davacıda olduğundan, davalının iyi niyetli üçüncü kişi karinesinden yararlandığı kanaatine varılmış olup aksi halin kabulünde kıymetli evrakın "mücerretlik" ilkesi ortadan kalkacaktır.

Bu nedenle davalının kötü niyetli olduğu veya iktisabında ağır kusurunun bulunduğu söylenemez. Davacının, davalının çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlayamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.