İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/644 K.2022/875

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle. Davalı tarafından müvekkil aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine dayanak imzası müvekkile ait olmayan ve bedelsiz 20.08.2018 düzenleme tarih ve 20.12.2018 vade tarihli 20.000 TL. bedelli bono nedeniyle müvekkillerin borçlu olmadığının tespitine, imzası müvekkile ait olmayan ve aksinin kabul edilmesi durumunda teminat niteliğinde bedelsiz bono icra takibine konu edildiğinden müvekkil aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyasından başlatılan takibin ihtiyati tedbir yoluyla durdurulmasına, imzası müvekkile ait olmayan ve aksinin kabul edilmesi durumunda teminat niteliğinde bedelsiz bono icra takibine konu edildiğinden müvekkil aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün ...

Esas sayılı dosyasından başlatılan takibin iptaline, bedelsiz senet icra takibine konu edildiğinden takip alacaklısının %20 ‘dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama harç masraf ve giderleri ile vekalet ücretinin karşı taraf davalıdan tahsiline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile özetle; İcra takibi ve Davaya konu senet, davacılar ile müvekkil arasında olan şahsi borç ilişkisi nedeniyle düzenlendiği, vadesinde ödenmemesi üzerine de yasal yollara

başvurulduğu, müvekkil davacıya borç verdiği miktarı değerinde senet aldığı için başkaca bir yazılı belge almaya ihtiyaç duymadığı, davacının borçlu olmadığı iddiasının yazılı delille ispat etmesi gerektiği, dava dilekçesinde hiçbir delil ve dayanak göstermeksizin ileri sürülen iddialar itibar edilemeyeceği, huzurdaki yargılamanın konusu olan senet bir teminat senedi olmayıp, kambiyo senedi olduğu, kambiyo senetleri sebepten ari olduğu, davacı tara Kambiyo senedine karşı borçlu olmadığını İİK.m.169/1..168/5 ve 169/A gereğince yazılı delil ile ispat etmesi gerektiği, davacı her be kadar dava dışı ... Ltd Şti’nin defterlerinin incelenmesi talebinde bulunmuş ise de, bu talebin yasaya aykırı olduğu, ... Ltd Şti işbu davanın tarafı olmadığı gibi davaya konu senedin de alacaklısı olmadığından

defter inceleme talebinin yersiz olduğu, davacının bahsettiği kasko/sigorta ödemelerinin de işbu davayla ve davaya konu senetle hiçbir alakası bulunmadığı, davacının işbu taleplerine muvafakat edilmediği, davacının ihtiyati tedbir talebinin usul ve yasaya aykırı olduğu ve reddi gerektiği, arz ve izah edilen nedenlerle, yargılama neticesinde davanın reddi ile haksız ve kötü niyetli davacı aleyhine takip miktarının %20’den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davacı vekilinin 08/09/2021 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; "..Müvekkiller, ... A.Ş ile ... Ltd arasında araç kirama sözleşmesi akdedildiği davacı ... sözleşmeyi imzaladığı, sözleşmenin her sayfasının imza edilmesi istendiği, sözleşmedeki koçanlı tırtıklı kısımdan kopartılan kısım sahtecilikle senet (bono) yapıldığı, sahte bonoda Müvekkilin hiç tanımadığı ... isimli kişi alacaklı (lehdar) gösterilmiş bu senetle müvekkile icra takibi yapıldığı, davalı hakkında yapılan çok sayıda şikayet sonucu davalı ve işbirliği içindeki 4 kardeş hakkında ... 24 Ağır Ceza Mahkemesinde resmi belgede sahtecilik,

nitelikli dolandırıcılık gibi birçok suçtan dava açıldığı, İcra takibindeki tebligatlar da usulsüz şekilde ve sahte olarak yapılmış, PTT tebligat memuru ... hakkında da ... 25 ACM yargılanmış ve ceza aldığı, Ayrıca ...

Ağır Ceza Mah. De resmi evrakta sahtecilik suçundan yargılamaya başlandığı, müvekkiller organize bir dolandırıcılığın mağduru olduğu, davayı tamamen ıslah ederek resmi evrakta sahtecilikle ve nitelikli dolandırıcılık suçlarının mağduru olunduğundan, araç kiralama sözleşmesinden kopartılarak oluşturulan sahte tırtıklı senet nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti yönünden davanın tamamen ıslahı talep edilmiştir. Emsal Yargıtay Kararları.

Y.19.HD 2015/4698 E. 2015/17562 K. 2412.2015 tarihli ilamı : “..Davacı yan, Davalı….tarafından aleyhine başlatılan icra takibine konu senedin dava dışı………Tic.Ltd Şti ve …..Ltd Şti’den mazot aldığını ve buna ilişkin emanet fişleri imzaladığını, akaryakıt şirketlerine tüm borçlarını ödediğini, davalıların ise aralarında anlaşarak emanet fişlerini işyerinden çalarak dip koçanlarını koparıp senet haline getirdiklerini iddia etmiştir.

Davacının anılan bu iddiası karşısında mahkemece, dava konusu senedin emanet fişlerinden koparılarak senet haline getirilip getirilmediği iddiası üzerinde durularak gerektiğinde bu hususta konusunda uzman bir bilirkişiden veya bilirkişi heyetinden rapor alınarak tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir…” Y.19 HD. 2016/6277 E, 2017/847 K sayılı ilamı :”…Mahkemece davalıdan sözleşme aslını ibraz etmesi istenip,

bilirkişi incelemesi ile senedin sözleşme altından kesilip kesilmediğinin belirlenip sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir….” Y.15 Ceza Dairesi 2017/13911 2017/21445 K sayılı kararı “….

Sanıklardan …..ile katılanların araç alım satımına ilişkin protokol tanzim ederek imzaladıkları daha sonra katılanın aracı satın almaktan vazgeçmesi üzerine sanı….’nın cebinden çıkardığı kağıt parçasını aralarında düzenledikleri protokol olduğunu beyan ederek yırttığı, ancak protokolün altında tırtıklı vaziyette kesilebilecek ebatta bir bononun bulunduğu ve katılanın imzasının bu bononun borçlu kısmına gelebilecek şekilde atılmasının sağlandığı daha sonra sanık….’nın suça konu bonoyu diğer sanıkları alacaklı göstermek suretiyle icra takibine koydurduğu iddia ve kabul edilen olayda,

kamu kurumu niteliğindeki icra müdürlüğünün aracı kılınması nedeniyle eylemin 5237 sayılı TCK’nun 158/1-d maddesinde öngörülen nitelikli dolandırıcılık suçunu oluşturup oluşturmayacağına ilişkin

delillerin takdiri ile değerlendirme yetki ve görevinin üst dereceli Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gözetilip görevsizlik kararı verilmesi gerekirken yargılamaya devamla yazılı şekilde hüküm kurulması…..”

Davalı ...’ın ... C.Başsavcılığı ... Soruşturma dosyasına verdiği ifadede “…. ... evimin çatısı işlerini yapacaktı kendisiyle 20.000 TL karşılığında anlaştık ancak daha sonra aramızda anlaşmazlık

oldu bende yapım işini iptal edip paramı geri istediğimde şu an nakit ödeme yapamayacağını söyleyerek bana bu senedi verdi Benden ödeme için mühlet istedi ancak sonrasında sorunu çözemedi paramı da iade etmedi bende bu nedenle senedi icra takibine koymak zorunda kaldım…” Davalı ile abisi ... 6 SC Hakimliğince ..y. Sorgu numarası ile tutuklandıkları, 4 kardeş hakkında ... C.Başsavcılığınca tüzel kişiliklerin araç olarak kullanılmak suretiyle dolandırcılık açığa imzanın kötüye kullanılması, resmi belgede sahtecilik…suçlarından İddianame düzenlendiği, ... 24 Ağır

Ceza Mahkemesince İddianame kabul edildiği, ... 24 ACM ... E Sayılı dosyasından sanıkların tutukluluğunun devam ettiği, Masumiyet karinesine saygı duymakla birlikte tensip zaptında 39 kişinin müşteki olduğu dosyada yargılanmaları hakkında yeterli şüphe olduğunu gösterdiği, İmza incelemesinin davadaki haklılık bakımından değerlendirmeye alınmamasına, davanın dayanağı icra takibine müstenit bononun başka bir kağıttan kopartılıp, kopartılmadığı hakkında öncelikle usul ekonomisi ilkesi gereğince zaten çıplak gözle de görülebileceği üzere duruşmada keşif yapılıp tutanak tutulmasına

keşif zaptı oluşturulmasına, Aksi takdirde Mahkemenizce senedin koçanlı/tırtıklı yapıda olup, olmadığı, bir sözleşmeden kopartılıp kopartılmadığı hakkında tahrifat incelemesi bakımından bilirkişiye tevdiine, Çelişkili beyanlardan dolayı Ta’lil konusunun resen dikkate alınmasına, Davalının cevap dilekçesiyle, soruşturma dosyasından çatı yaptıracaktım senaryosu arasındaki çelişkiden dolayı davayı aydınlatma ödevi gereğince lüzumu görülürse isticvap edilmesine, aradaki çelişkinin davalı asilden sorulmasına,

gerek görülürse İstanbul İcra Tevzii bürosundan davalının alacaklı olduğu icra takipleri ve davalı olduğu davalar hakkında bilgi edinilmesine, sonuç olarak, Davacıların ... İcvra Md ...

E Sayılı dosyasından borçlu olunmadığının tespitine, Suç teşkil eden fiiller sonucu icra takibi yapan davalı aleyhine % 20’den az olmamak üzere tazminata hükmedilmesine, Yargılama giderleri vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine, tüm vakıalar kül halinde değerlendirilip, deliller toplanıp, ispat yükünün davalı tarafa tahmiline, ihtiyati tedbir kararı verilmesine……" karar verilmesi talep edilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın; .... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı dosyasında davacıların borçlu olunmadığına yönelik (menfi tespit) davasından ibaret olduğu ve davanın kambiyo senedine dayalı olarak açılan menfi tespit davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili davada; .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı, Ölümlü/yaralanmalı trafik kazası tespit tutanağı, şirketlerin ticari defterleri, ilgili sigorta şirketlerine ödeme yapılıp yapılmadığının sorulması, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin ve yargılamanın devamı sırasında liste halinde sunulacak sair yasal delile dayanmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ... ve

... İnş. Taah. San Ve Tic A.ş olduğu, 20.000,00 TL asıl alacak, 1.356,99 TL işlemiş faiz, 60,00 TL komisyon olmak üzere toplam 21.416,99 TL alacak için 02/05/2019 tarihinde takibe girişildiği görülmüştür.

Dosyanın imza incelemesi yönünden bilirkişiye tevdi edildiği, 01/04/2021 tarihli bilirkişi raporunda özetle; İnceleme konusu 20.12.2018 Ödeme Günü, alacaklısı Bekir olan, 20.000 (yirmi bin) TL tutarlı senet aslı metninde yer alan ... adına atfen atılı borçlu imzası ile ...'ün mukayese imza örnekleri arasında, bir kısmı Resim 1 ve Resim 2 renkli oklarla gösterilmiş olan, imza eğim ve ölçüsü, başlangıç ve bitirilişi, grama ve iç gövde büklümlerinin şekil ve biçimlendirilişi ile bağlantı ve orantıları, aralıklar, baskı derecesi ve işleklik gibi unsurlar bakımından ileri derecede benzerliklerin mevcut olması nedeniyle, senedin borçlu imzasının ...'ün eli ürünü olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 28/02/2022 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; a) davalı tarafından dava konusu senede ilişkin olarak “Çatı tamiri için tarafların 20.000 TL bedel üzerinden anlaşma yapıldığı ve sonrasında anlaşmazlık çıkması ile yapılan ödemenin geri istendiği, ödemenin iade edilmemesi üzerinde söz konusu senedin alındığı” yönündeki iddiaların geçerli delillerle ispat edilemediği, b) bu durumda davalının temel ilişkiden kaynaklanan herhangi bir alacağının bulunmadığı,

bu bakımdan, bono bedelinin davalı tarafından tahsil edilmesi halinde tahsil edilecek bedelin davalı açısından bir sebepsiz zenginleşme oluşturacağı,15/07/2022 Tarihli bilirkişi ek raporunda özetle.

Sayın mahkemenizin ilgili ara kararı ile tarafların kök rapora vaki itiraz beyan ve taleplerinin değerlendirlmesi ile ek rapor alınmasına ilişkin kararı gereğince tarafımıza tevdii edilen dava dosyası, taraf itiraz beyan ve taleplerine yukarıda yer verildiği, davacı yan rapordaki tespit ve değerlendirmelere yönelik beyanlarda raporun benimsendiği ve sebet borcunun ödenmiş olduğundan davanın kabulü ile yapılan ödemenin istirdadına karar vaerilmesi talep edilmiştir.

Davalı yan ise, huzurdaki davaya konu senedin kambiyo senedi vasfında olduğu ve senet üzerindeki atılı imzaların davacıya ait olduğundan Kambiyo hukuku mantığına uygun olmadığı, davacının borcunun olmadığını veya itfa veya imhal edildiğini resmi veya imzası ikrar edilmiş bir belge ile ispatlamaya mevbur olduğunu, ve davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir. heyetimizce hazırlananrak mahkemeniz takdirlerine arz edilen 28.02.2022 tarihli kök rapordaki inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda oluşan heyet görüş ve kanaatimizi değiştirerek her hangi bir somut belge ve bilgi taraflarca dosyaya sunulmadığı,

bu halde: kök rapordaki inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucu oluşan görüş ve kanaatimize tekraren, kök raporun sonuç kısmında özetlenen ve aşağıda yer verilen; a) davalı tarafından dava konusu senede ilişkin olarak “çatı tamiri için tarafların 20.000 TL bedel üzerinden anlaşma yapıldığı ve sonrasında anlaşmazlık çıkması ile yapılan ödemenin geri istendiği, ödemenin iade edilmemesi üzerinde söz konusu senedin alındığı” yönündeki iddiaların geçerli delillerle ispat edilemediği, b) bu durumda davalının temel ilişkiden kaynaklanan herhangi bir alacağının

bulunmadığı, bu bakımdan, bono bedelinin davalı tarafından tahsil edilmesi halinde tahsil edilecek bedelin davalı açısından bir sebepsiz zenginleşme oluşturacağı..” tespit ve rapor edilmiştir.

Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davalı yanın, 02/05/2019 tarihinde davacı borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası 21.416,99 TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davacı yanın işbu menfit tespit davasını açtığı,

... C. Başsavcılığı Soruşturma No. ... nolu dosyası incelendiğinde; Farklı müştekilerin, Davalı ..., ..., ... ... ..Ltd Şti hakkında bir çok şikayet yapıldığı, şikayet konusunun müştekilerin ... Ltd Şti’den araç kiralama yaptıklarını, imzalanan araç kiralama sözleşmesi ile birlikte sözleşme dahilinde farkında olmadan bono imzaladıklarını, araç kiralama bedellerinin

ödendiği, araçların geri iade edildiği, sonrasında ise sözleşme ile birlikte farkında olmadan

imzaladıkları senetlerin genellikle ... alacaklı gösterilmek suretiyle icra takipleri

ile karşılaştıkları, şüphelilerin evrakta sahtecilik ve nitelikli dolandırıcılık yoluyla

dolandırıldıklarını ve şikayette bulundukları,

Dosya kapsamında Şüphelilerden ...’ın 26.01.2021 tarihli savcılık ifadesinde, kendisinin

... ... isimli firmanın tek yetkilisi olduğunu, Şirketi kendisinin ve kardeşi

... ile birlikte işlettiklerini, kendisinin şirkette olmadığı zamanlarda şirket

yönetimin ... Yönettiğini, 18.11.2020 tarihli karakolda ifade verdiğini; “o

ifademi aynen tekrar ediyorum, sadece ifademde geçen – Biz araç kiralama yaparken tüzel

ve genel kişilere kesinlikle senet imzalatmayız- şeklindeki ibare yanlış kaydedilmiştir.

Buradaki kastım araç kiralayan müşterilere sözleşme ve sözleşmenin son sayfasında

bulunan senet dışında müstakil bono veya başka bir alacak senedi imzalatmayız" şeklinde

olduğu,

Şüpheli Müdafisinin de beyanında; "..Şüphelinin savunmasına aynen katılıyoruz, firma müşterileri

araç kiralarken imzalattığı sözleşmenin ekinde son sayfada ayrıca bir teminat senedi bulunmaktadır

ve sözleşmenin 4.j maddesinde bu senede atfen doğabilecek alacaklarda kullanılmak üzere alındığı

açıkça belirtilmete ve sözleşmenin bir örneği müşterilere verilmektedir…." şeklinde beyanda

bulunulduğu,

Davalı ...’ın 24.02.2020 tarihli İfadesinde; “….... ve

yetkilisi ... A.Ş aleyhine ... İcra Md ... E Sayılı dosyasıyla

başlatmış olduğum, icra takibinin dayanağı olan 20.000 TL’lık senet ...’den

olan şahsi alacağım nedeniyle düzenlenip tarafıma verilmiştir. ... evimin çatı

işlerini yapacaktı. Kendisiyle 20.000 TL karşılığında anlaştık Ancak daha sonra aramızda

anlaşmazlık oldu. Bende yapım işini iptal edip paramı geri istediğimde şuan nakit ödeme

yapamayacağını söyleyerek bana bu senedi Verdi ve benden ödeme için mühlet istedi. Ancak

sonrasında sorunu çözemedi paramıda iade etmedi. Bende bu nedenle senedi icra takibine

koymak zorunda kaldım Şikayet dilekçesinde bahsi geçen iddialar asılsızdır. …..” şeklinde

ifade verdiği,

Davacı şirket ile dava dışı ... ... Gıda Hayv. İnş. Tur. Seyh.

Hizm. San Tic Ltd Şti arasında imzalanan araç Kiralama Sözleşmesi kapsamındaki ticari ilişki

ile ilgili olarak davacı şirket tarafından araç kiralamadan dolayı, 30.04.2018/31.12.2018

tarihleri arasında dava dışı araç kiralayan ... Ltd Şti tarafından davacı şirkete

14.031.80 TL Tutarında Kiralama bedeli fatura edildiği ve Kiralama bedellerinin tamamının

dava dışı şirkete ödendiği, davacı ile dava dışı şirket arasında 2018 yılı kayıtlarına göre

borç/alacak kalmadığı, huzurdaki dava konusu 20.000 TL bedelli senet ile ilgili olarak, davacılar ile davalı

... arasında her hangi bir ticari ilişkinin varlığına ilişkin davacı şirket

kayıtlarında her hangi bir kayıt bulunmadığı anlaşılmıştır.

Dava konusu alacak, bir kambiyo senedine dayanmaktadır. Kambiyo senetlerinde, taraflar arasındaki ilişkilerden doğan defiler şahsi defilerdir (TTK. M. 687, 825). Bu defiler taraflar arasında ileri sürülebilir. Temel ilişkinin geçersizliği, muvazaa, irade bozukluğu, gabin, zapt, ayıp, sözleşmenin ifa edilmediği ve zamanaşımı gibi defiler temel ilişkiden doğan defilerdir (Reho Poroy/Ünal Tekinalp, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, İstanbul 1999, s. 43; Mehmet Bahtiyar, Kıymetli Evr ak Hukuku, İstanbul 2003, s. 27).

Gerçekten de TTK. m. 825/1 hükmüne göre borçlu, “...alacaklı kim ise ona karşı

şahsen haiz olduğu defileri ileri sürebilir”. Bu durumda “kıymetli evrakta soyutlu

ilkesi” gereği düzenlenen senedin mücerret borç ikrarını içerdiği ve temel ilişkiden

bağımsız olduğu taraflar arasında ileri sürülemez. Her ne kadar senedin

düzenlemesiyle birlikte mücerret bir borç ikrarının varlığı kural olarak kabul edilse

bile, mücerret borç ikrarı ortaya sadece ispat mücerretliğini çıkarır. Mücerret borç

ikrarını içeren bir senet düzenlenip alacaklıya verildiğinde alacaklı hakkını dermeyan etmek için hukuki sebebi ispat etmek zorunluluğundan kurtulmakta, ispat yükü yer

değiştirmekte borcun sebebinin bulunmadığını ileri süren borçlunun bu iddiasını ispat

etmesi gerekmektedir. Borçlu, borcun sebebinin bulunmadığını ispat edecek olursa

alacağın hükümsüzlüğü tespit edilmiş olacak ve alacaklı alacağı talep etmeyecektir.

Mücerret borç ikrarında bulunan borçlunun bu ikrarı ile temel borç ile aynı içerikte ve

temel borç ilişkisine bağımlı bir borç oluşur. Mücerret borç ikrarı ile doğan borcun

ikrarı ve geçerliliği temel borcun var ve geçerli olmasına bağlıdır. Temel borç yoksa

veya geçerli değilse borç ikrarından da borç doğmaz, geçerli olmaz (Reho Poroy/Ünal

Tekinalp, Kıymetli Evrak Hukuku Esasları, İstanbul 1999, s. 40-41, dn. 20). Çünkü

senet ile asıl alacak arasında amaç bağlılığı mevcuttur ve asıl alacağın geçersiz olması

senede bağlı alacağın talep edilebilirliğini de ortadan kaldırır (Bahtiyar, s.39 ve 90-91).

Bu nedenle mücerret kıymetli evrakta, senet, temel ilişkinin tarafları arasında kaldığı

sürece mücerretlik kuralları uygulanamaz (Poroy/Tekinalp, s. 43).

Dava konusu olayda, davalı vermiş olduğu ifadede, alacağın sebebini, “Çatı

tamiri için tarafların 20.000 TL bedel üzerinden anlaşma yapıldığı ve sonrasında

anlaşmazlık çıkması ile yapılan ödemenin geri istendiği, ödemenin iade edilmemesi

üzerinde söz konusu senedin alındığı” şeklinde göstermiştir.

İspat yüküne ilişkin HMK. m. 90 hükmüne göre: “İspat yükü, kanunda özel bir

düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine

hak çıkaran tarafa aittir”. Somut olayda alacağın varlığı sadece dava konusu bonodaki

mücerretliğe dayandırılmayıp, davalı tarafından çatı tamiri sözleşmesine ve bu

sözleşmeye istinaden ödenen bedele dayandırıldığından, ispat mücerretliği ortadan

kalkmaktadır. Bu durumda, HMK’nın yukarıda anılan hükmü de dikkate alındığında,

davalı ve vekilinin anılan ikrar ve iddialarına bağlı olarak, davalı tarafından, dava

konusu bononun anılan sebeplerle alındığının geçerli delillerle ispat edilmesi gerekir.

Aksi takdirde davalının, dava konusu bedel oranında sebepsiz zenginleşeceği açıktır.

Gerçekten de Hukuk Genel Kurulu vermiş olduğu bir kararında bu hususu şu

şekilde dile getirmiştir: “Alacağın varlığını ve dayandığı temel ilişkinin senettekinden

farklı olduğunu iddia eden alacaklı artık kendi dayandığı ve senetten anlaşılmayan

elden para verilme olgusunu ispat yüküyle karşı karşıyadır. Eş söyleyişle, kendi

dayanağı olan senetteki sebepten ayrılarak elden para verildiği iddiasını ortaya

atarak, "bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden" taraf davalı/alacaklıdır

ve bu vakıayı ispat etmeye mecburdur, dolayısıyla ispat yükü davalı/alacaklıdadır.

Borçlu aralarında temel ilişkinin varlığını kabul etmemiş, kendisine ispat yükü

getirecek olan ödeme nedeniyle karşılıksızlık iddiasında bulunmamış, aksine borcun

varlığını inkar etmiştir. Alacaklının bonodaki malen kaydına karşın alacak borç

ilişkisinin mal alışverişine dayanmadığı yönündeki kabulü karşısında

davacı/borçlunun iddiası bu noktada sabit olmaktadır. Lehdarın yani alacaklının

"bedelin para olarak verildiği" iddiasını ispat yükü ise kendisinde bulunmaktadır”

(HGK’nın E. 2003/19-781, K. 2003/768 sayı ve 17.12.2003 tarihli kararı).

Davalı tarafından, iddialarını ispatlayan herhangi bir belge dosyaya

sunulmamıştır. Bu durumda davalının temel ilişkiden kaynaklanan herhangi bir

alacağının bulunmadığı, bu bakımdan, bono bedelinin davalı tarafından tahsil edilmesi

halinde tahsil edilecek bedelin davalı açısından bir sebepsiz zenginleşme oluşturacağı

hususunun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır