İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/603 K.2024/268

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin muhtelif müşterilerine satmış olduğu ürünlerin bedeline karşılık ve/veya avans olarak, müşterileri tarafından, müvekkili şirket adına/lehine düzenlenen ve keşide edilen iki adet çek ve iki adet bono, müşteriler tarafından, müvekkilinin pazarlama elemanına teslim edildiği ve çekleri teslim alan müvekkili çalışanının, bono ve çekleri, ... kargoya teslim etmiş olup, ...

Kargo şirketinin, ... şubesince dağıtım aracından çalındığını, akabinde İlgili hırsızlık olayı sebebiyle suç duyurusunda bulunulduğu ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... soruşturma numaralı dosyası ile yetkisizlik kararı verildiğinden dosyanın İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan ... soruşturma numarası aldığını, söz konusu bono ve çeklerin çalınması üzerine, .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. sayılı dosyası ile çeklere ödeme yasağı kararı verilmiş ve ilgili bankalara ödeme yasağının tebliğ edildiği, müvekkili adına düzenlenmiş ve çalınan, dava konusu, ... ... bulvarı/... şubesi 25.08.2021 vadeli, ... seri numara 15.000.00 TL bedelli çek ile ilgili olarak, huzurdaki davanın davalısı olan alacaklı, müvekkiller aleyhine ihtiyati haciz kararı alarak, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibi başlatmış ve müvekkillerden ... ... Kozm.San.Tic.Ltd.

Şti.'nin yukarıda bildirilen adresine hacze gelindiği, ancak haciz baskısı altında, istirdat v.b dava açma hakkı saklı tutularak, işyerinde haciz yapılmasını engellemek için dosya borcuna karşılık ödeme yapıldığını, ayrıca, müvekkillerden ... ... Ltd.Şti. lehine, muhtelif müşterileri tarafından düzenlenen, iki adet bono ve iki adet çek, müvekkilinin cirosu ve imzası olmadan, çalınmış ve müvekkili ... ...

Ltd.Şti. adına atılan sahte İmzalar ile piyasaya sürüldüğünü, Çalman çeklerden, dava konusu çekinde davalı ... Faktorig A.Ş.'nin eline geçtiğini, çekin kaidecisinin, müvekkili ... AVM A.Ş. olduğu, lehtarının ise diğer müvekkili ... ... Ltd.Şti. olduğu görünmektedir.

Çekin ön yüzünde, aval şerhi bulunmakta olup, çeki aval olarak imza eden ...isimli kişiyi, her İki müvekkilinin de tanımadığını, ...İsimli kişi tarafından, yapılan aval İşlemi, sözkonusu çek çalındıktan sonra, yapıldığını ve çekte lehtar olan müvekkili ... ...

Ltd.Şti.'ne teslim edildiğinde, çekin üzerinde, bu şekilde ...tarafından yapılmış aval imzasının bulunmadığını, Dava konusu çekin arka yüzünde, sözde müvekkili adına atılan sahte imza ve cironun altında, cirosu yer alan, davalı ... ... San. Ve Tic.Ltd.Şti.'nin müvekkili şirket ile hiçbir ticari ilişkisi bulunamamakta ve müvekkil şirket bu şirketi tanımadığını ifade ederek, dava konusu çekte, İlk ciranta görünen, müvekkili ... ... Ltd.Şti.

Adına atılan imzanın sahte olduğu, müvekkili şirket kaşesi üzerindeki imza müvekkiline ait olmadığından ve çekteki, müvekkili adına atılan imzanın, müvekkili şirket yetkilisine ait imza örneklerinin bulunduğu belgelerdeki imzalardan çıplak gözle dahi müvekkili şirkete ait olmadığı açıkça anlaşıldığından, gerek duyulması halinde, imza incelemesi de yapılmak sureti müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespiti ile ve ilk cirodaki imza müvekkiline ait olmadığı için, ciro alacağın temliki işlemi olup, bu durumda ciro silsilesi kopuk olduğundan, çeke dayalı alacak, davalılara temlik edilmemiş olup, diğer müvekkili keşideci ...

AVM A.Ş.'nin de davalıya borçlu olmadığına tespiti İle müvekkilleri aleyhine, .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile yapılan takibin iptaline ve takip konusu çekin ve İcra dosyasına yapılan ödemenin, istirdadına, davalıların kötü niyetli icra takibi nedeniyle % 20 kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... ... A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin bir faktoring şirketi olup davalı ... Endüstriyel ile arasında Faktöring Sözleşmesi imzalanmıştır. Dava konusu çekte, bu faktöring sözleşmesi kapsamında ve ilgili mevzuata uygun şekilde ...

Endüstriyel “den tevdi alınmış ve çeklerin bedelinin müvekkil şirket tarafından ödendiğini, müvekkili şirket gerekli araştırmaları yapmadan ve teyit almadan işlem yapmadığını ve faturayla tevsik edilmemiş hiçbir alacağı temlik almadığını, somut olayda da çekler, teyit alındıktan sonra ve müşteri ile davacı arasındaki ticari ilişkiyi gösterir 03.02.2021 tarihli ve ... no.lu e-fatura ile birlikte ciro yoluyla devralındığını, ayrıca çek, teyit alındıktan ve istihbarat çalışması tamamlandıktan sonra devralındığını, yani müvekkilinin kanuni yükümlülüklerine uygun hareket ettiğini, üzerine düşen sorumluluğunu yerin e getirdiğini,

gerekli araştırmayı yaptıktan sonra çeki devraldığını, yukarıdaki açıklamalardan anlaşılacağı üzere müvekkil şirket TTK'nun 790. Maddesinin "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır." hükmü uyarınca yetkili hamildir.

Çeki faktoring işlemi neticesinde gerekli araştırmayı yaptıktan ve teyit aldıktan sonra iktisap etmiş, bedelini de müşterisine ödemiştir.

Çekteki ciro zincirinin de düzgün olduğunu, müvekkilinin, çeki yasal süresinde bankaya ibraz ettiğinden ve çeki elinde bulundurduğundan TTK m. 790 gereği yetkili hamil olduğunu, TTK m. 792' ye göre de çeki kötü niyetle iktisap etmediği ve çekin iktisabında ağır kusurlu olmadığı müddetçe müvekkilin çeki geri verme mükellefiyeti olmadığını, müvekkilinin çeke dayalı bir alacağının mevcut olduğunun açık olduğunu, zira çekin vadesi gelince yasal süre içerisinde bankaya ibraz edildiğini, muhatap bankaca çekin karşılığı ödenmediğini ve böylece müvekkilinin alacağına kavuşamadığını,

müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil olduğu ve takip hakkının bulunduğunu, üstelik somut olayda zarara uğrayan taraf da çekin bedelini dava dışı müşterisine ödeyen ve zamanında alacağını tahsil edemeyen müvekkili olduğunu, bu durumda müvekkilinin haklarının yasa gereği korunması gerektiğini, TTK m. 686 uyarınca şeklen hak sahibi görünen bir hamilden senedi iktisap eden kişi, iyi niyetli ise korunduğunu, müvekkilinin sadece çek alma hususunda ... mevzuatına uygun olarak müşterisinden devraldığı çekteki alacağı tevsik eden fatura ve benzeri belgelerin var olup olmadığını araştırma konusunda sorumluluğu bulunmadığını,

müvekkil de bu sorumluluğunu mevzuata uygun şekilde yerine getirdiğini, müvekkilinin iyi niyetli yetkili hamil olup çekteki ciro zincirinin düzgün olduğunu ve borçlulara karşı icra takibi başlatılmasında herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, dava konusu çekle ilgili ödeme yasağı verilmiş olmasının ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmediğini, öncelikle ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, haksız davanın reddine, davacı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ...'ne usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği, cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

Davanın; .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında takibe konu çek nedeniyle davalılara borçlu olunmadığına dair menfi tespit ve takip dosyasına yapılan ödemenin istirdadı talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

....İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyası celp edilerek incelenmiştir. Alacaklı ... Faktöring A.Ş. Tarafından borçlular ... Avm... A.Ş, ... Lüks...Tic.Ltd.Şti., ... .... Ve Tic.Ltd.Şti., ... aleyhine 07.09.2021 tarihinde 25.08.2021 tarihli 15.000,00 TL bedelli çek nedeniyle 15.000,00 TL asıl alacak+89,49 TL işl. Faiz+ 1.500,00 TL %10 çek tazminatı+45,00 TL %0,3 Komisyon olmak üzere toplam 16.634,49 TL alacağın tahsili için kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmış olduğu, anlaşılmıştır.

İstanbul Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesinin 16/01/2023 tarihli raporunda özetle; İnceleme konusu çek arka yüzde ... ... Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. kaşe izi üzerine atılı imzanın teşhise götürecek önemli karakteristik materyal ve yazı unsuru içermeyen, tersimi basit, taklidi kolay imza olması nedeniyle söz konusu imzanın aidiyetinin, bu meyanda sorulduğu üzere ...'un eli ürünü olup olmadığının tespit edilemediği hususu bildirilmiştir.

Bilirkişi heyeti 28/03/2023 tarihli raporunda özetle; inceleme konusu ... 0609- ... Bulvarı/... Şubesine ait, ...- 25.08.2021 keşide yeri ve tarihli, Z ... Çek Seri Nolu, 15.000 (on beş bin) TL tutarlı, ... ... Rekli. İth. İhr. San. Tic. A.Ş. yetkilisi adına imzalı çek aslının arka metninde ... ... Ürünler San. Tic. Ltd.

Şti. kaşe izi üzerinde atılı 1. Ciro imzası ile şirket yetkilisi ...'un mukayese imza örnekleri arasında (Resim 2, 3) yapılan karşılaştırmada; inceleme konusu 1. Ciro imzasının harf formasyonu içermeyen basit tersimli imza olmasına karşın, ...'un mukayese imza örneklerinde “...” yazısı belirgin tarzda yazılarak dizayn edildiği, inceleme konusu imza ile mukayese imza örnekleri arasında kaligrafik ve grafolojik özellikler bakımından benzerlik olmadığı saptandığından, inceleme konusu 1. Ciro imzasının ...'un eli ürünü olmadığı hususu tespit ve rapor edilmiştir.

23/02/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dava konusu ... bulv. ... Şb. ... seri numaralı, 15.000 TL bedelli çek davacı ... şirketi tarafından, diğer davacı ... ...

Şirketine fatura alacağına istinaden tahsil makbuzu ile cari hesap borcuna karşılık verildiği tespit edildiği, 09.02.2021 tarihinde hırsızlık olayı gerçekleşmiş, davacı 15.02.2021 tarihinde ....ATM ... esas sayılı dosyası ile çek iptal davası ikame ettiği, ...tarihinde çek iptali ve ödeme yasağı kararı verildiği, Davalı faktöring şirketinin dava konusu çek ile ilgili diğer davalı ... ....Ve Tic.Ltd.Şti. ile 12.02.2021 tarihinde, 750.000 TU limitli faktoring sözleşmesi imzalayarak, davacı ... ...

Tic.Ltd.Şti adına düzenlenmiş 09.02.2021 tarihli, 13.345,00 TL lik faturanın 15.000 TL'sini temlik ederek davaya konu çeki bu temlik sözleşmesi gereğince temliken almış olduğu, davanın dayanağını oluşturan 15.000,00 TL. meblağlı çekin, davacı keşideci ... Avm...Aş. Tarafından, diğer davacı ... ...... İtd.şti. Emrine fatura karşılığı düzenlendiği ve diğer davacı ... ......İtd.şti. tarafından, davalı ... ....

Ve Tic.Ltd.Şti. ciro yolu ile geçtiğini, davalı ... şirketi tarafından diğer davalı faktoring şirketine ciro edildiği, çeklerin ciro silsilesi incelendiğinde ciro silsilesinde herhangi bir kopukluğa rastlanılmadığı, mevcut durumda davalı Faktöring şirketinin davaya konu çeki, Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 22/2. maddesine uygun olarak elinde bulundurup bulundurmadığı ve çeki iktisapta iyi niyetli ve/veya kötü niyetli hamil olduğuna dair karar mercinin mahkeme olduğunu bildirmiştir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;

Dava konusu ... Şubesinin ... seri nolu 25/08/2021 tarihli 15.000,00-TL bedelli çekin keşidecisinin davacılardan ... ... İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi olduğu ve adı geçen davacı keşideci tarafından davacı ... ... Ürünler Sanayi Ticaret Limited Şirketi'ne verilmiş, davacı ... ... Ürünler Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından ise ... ...'ne, ... ...'nden ise davalı Faktoring şirketine geçmiştir.

Davacı ... ... Ltd Şti cirosu için imza inkarında bulunulmuş ve Mahkememizce alınan bilirkişi raporuyla da davacı adına atılan imzanın davacı şirket yetkilisi ...'a ait olmadığı belirlenmiştir.

Mahkememizce alınan Mali bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere, davalı ... ... Ltd Şti'nin davacı ... ... Ltd Şti adına fatura düzenlediği, faturanın temel fatura niteliğinde olduğu ve sistemsel olarak iade imkanını olmadığı ancak davacı ... ... Ltd Şti'nin faturayı davalı ... ... Ltd Şti'ye 18/02/2021 tarihli noter ihtarnamesi ile iade etmiş, ürünü teslim almadığını, firmalarını tanımadığını ve ticari faaliyetlerinin bulunmadığını bildirmiştir.

Davalı faktoring şirketinin şeklen temlik işlemlerine uyduğu, ancak temlik aldığı faturaya dair istihbarat yapıldığına dair 16/02/2021 tarihli bir belge sunulduğu ve bu belgede 16/12/2021 tarihinde çek keşidecisinin arandığının belirtildiği (bilirkişi raporunun 9.sayfasında), çekin keşideci tarafından fatura karşılığı lehtar ...'e verildiği hususunun teyit edildiği görülmüş, yine bilirkişi raporunda belirtildiği üzere, hırsızlığın 09/02/2021 tarihinde gerçekleştiği ve davacının 15/02/2021 tarihinde ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığı, davalı ile ... arasında faktoring sözleşmesinin 12/02/2021 tarihinde imzalandığı, ...'nın ...'e düzenlediği faturanın tarihinin de 09/02/2021 olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde, davalı Faktoring'in istihbarat dahil temlik için aranan tüm koşulları yerine getirdiği, çekin iktisabında ağır kusurunun bulunduğu veya kötüniyetli hareket ettiğine dair somut delil olmadığı değerlendirilmiştir.

Davacı ... ... İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi keşideci olduğundan ve çekin görünürde düzgün ciro silsilesine göre elinde bulunduran hamile çek tarihinde ödeme yapma yükümlülüğü bulunduğundan keşideci olan davacı ... ... İthalat İhracat Sanayi Ticaret Anonim Şirketi yönünden davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacılardan ... ... Ürünler Sanayi Ticaret Limited Şirketi'nin yapmış olduğu imza inkarında haklı olduğu belirlendiğinden davacı ... ... Ltd Şti'nin kendisinden sonra gelen davalılara karşı borçlu olmadığı değerlendirildiğinden adı gecen davacı yönünden menfi tespit talebinin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Ayrıca yukarıda değinildiği üzere çekin hamili olan davalı Faktoring şirketi'nin istihbarat dahil temlik için aranan tüm koşulları yerine getirdiği, çekin iktisabında ağır kusurunun bulunduğu veya kötüniyetli hareket ettiğine dair somut delil olmadığı değerlendirildiğinden davacıların çekin istirdadı talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.

-Ödemelerin istirdadı talebi için yapılan incelemede; takip dosyası uyap sistemi üzerinden incelendiğinde;

-14/09/2021 tarihinde borçlu ... tarafından alacaklıya verilmek üzere 15.000,00-TL yatırıldığına dair tahsilat makbuzu bulunduğu,

-17/09/2021 tarihinde borçlu ... tarafından istirdat vb dava açma hakkı saklı tutularak şeklinde ihtirazi kayıtla 3.934,68-TL yatırıldığına dair tahsilat makbuzu bulunduğu,

-11/10/2021 tarihinde borçlu ... tarafından istirdat vb dava açma hakkı saklı tutularak şeklinde ihtirazi kayıtla 884,20-TL yatırıldığına dair tahsilat makbuzu bulunduğu,

-22/09/2021 tarihinde ...'in yatırdığı 3.934,68-TL için alacaklıya ödeme yapıldığına dair reddiyat makbuzu bulunduğu,

-05/10/2021 tarihinde ...'in yatırdığı 15.000,00-TL için alacaklıya ödeme yapıldığına dair reddiyat makbuzu bulunduğu,

-12/10/2021 tarihinde ...'in yatırdığı 884,20-TL için alacaklıya ödeme yapıldığına dair reddiyat makbuzu bulunduğu görülmüştür.

Bu durumda davacı ... ... Ltd Şti'nin imza inkarında bulunduğu ve imzanın adı geçen davacı şirket yetkilisine ait olmadığı belirlendiğinden davacı ...'in istirdat talebinin kabulü ile takip dosyasına adı geçen davacı tarafından yatırılan 3.934,68-TL+884,20-TL'nin davalıdan istirdadı ile davacı ... ... Ltd Şti'ye verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Kötüniyet tazminatı talebi yönünden yapılan incelemede, yine davalı Faktoring şirketinin çeki faktoring işlemleri kapsamında iktisabında kötüniyeti veya ağır kusurunun bulunduğu hususunun ispatlanamadığı kanaatine varıldığından ve ciro silsilesi düzgün görünen çeke ilişkin çeki temlik aldığı ... ...

Ltd Şti dahil çekte kendinden önce gelen tüm kişilere karşı takip yaptığından, ayrıca davacı borçlu ...'in imza inkarının Mahkememizce yapılan inceleme neticesinde açıklığa kavuştuğu ve davalı alacaklının çekteki imzanın lehtara ait olup olmadığı hususunu temlik sırasında bilemeyeceği ve çeki iktisap ederken ... ... Ltd Şti ile aralarında ...' ...

Ltd Şti'nin olduğu hususları birlikte gözetildiğinde davalı Faktoring Şirketinin takip yapmakta kötüniyetli olduğu hususu ispatlanamadığından davacıların kötüniyet tazminatı talebinin de reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır