İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/188 K.2022/725

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava

dilekçemiz ve delil listemiz ekinde sunulan listede belirtilen ... plakalı araç ile

09.09.2021 ve 07.09.2021 tarihlerinde gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve

yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezalarının tahsili

amacıyla ....icra müdürlüğü 2022/... esas sayılı dosyasından başlatılan icra

takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edilmiştir. Borçlunun herhangi bir borcu olmadığını iddia ederek takibi durdurdurduğunu, İtiraz konusu alacak hakkında takibin

devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiğini, Yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın

iptali gerektiğini,

davalının takipte, müvekkil şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını takibe konu

borcun kendilerine ait olmadığı iddiası ile takibe itiraz etmiş ve takibi durdurduğunu,

davalı borçlu dava konusu geçişleri 07.09.2021 ve 09.09.2021 tarihlerinde

gerçekleştirdiğini, bu geçişler esnasında araç sürücüsüne ihlalli geçiş bildirisi verildiğini,

geçiş tarihleri itibariyle ... kanalı ile temin edilen araç maliklerine 15

günlük yasal sürenin bitiminde ihlalli geçiş ihtarnamesi gönderildiğini, kısaca araç

maliklik bilgileri müvekkil şirkete ... kanalı ile verildiğini, davalının

borcun kendilerine ait olmadığı iddiası kabul edilebilir olmadığını, ekte sunulan provizyon sorgu sonucundan da görüleceği üzere geçiş gününden itibaren 15 günlük süre boyunca her gün sorgu yapılmış ancak ... etiketinde "ürün kara listede" ve "ürün bakiyesi, yetersiz"

uyarısı alınmış olması sebebiyle tahsilat yapılamamıştır. Bunun üzerine davalı borçluya her

iki geçişi içinde ayrı ayrı İhlalli Geçiş İhtarnamesi gönderilmiş ve tebliğ edilmiştir. İhlalli

geçiş İhtarnamesinin tebliğine rağmen ödemesini yapmayan davalı hakkında icra takibi

başlatılmıştır.

Müvekkil Şirket, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli

Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve 2011/1807 (eski 94/5907) sayılı “3996

Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı

çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, “Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi” nin yap-işlet-devret

modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunduğunu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Geçiş

Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya

erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan

araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı

mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere

göre tahsil edilir“ hükmünü haizdir. İşletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve

otoyollarından geçişler, mezkûr madde gereği ücretlendirilmekte, ücret ödemeden yapılan

geçişlerde, geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza tutarı uygulandığını, aynı kanunun 30. maddesinin 7. fıkrası “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş

yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş

ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında

belirtilen cezalar uygulanmaz.” hükmünü haizdir. Anılan madde gereği otoyol ve köprüden

çıkış yapılan tarihi izleyen 15 gün içinde ödeme yapılması durumunda belirtilen oranda ceza

uygulanmadığını,

müvekkil şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan gişeler .../... ve

nakit/kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülenmiştir. .../...

gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde ... için ...

bankasından/... için ...’den olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle ... veya

...’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan

bariyerler açılmamaktadır.Bu halde araç sürücüsünün ilgili butona basıp oluşan ihlalli geçiş

kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer

masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildirimini (“İGB”) alması akabinde bariyer

kalkar ve geçiş sağlanır. İGB her ne kadar müvekkil şirket için yasal bir yükümlülük

olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç

sürücüsüne teslim edildiğini,

müvekkil şirket kendisi için yasal bir yükümlülük bulunmamasına rağmen tüzel

kişilerin adreslerine “İhlalli Geçiş İhtarnamesi” göndererek geçiş ücretinin ve tahakkuk

etmişse ceza tutarının ödenmesini talep etmektedir. Aynı şekilde dosya borçlusunun

adresine de İhlalli Geçiş İhtarnameleri gönderilmiş ve ilgili şirkete tebliğ edilmiştir. Uygulama Sözleşmesi uyarınca müvekkil şirket, kurması gereken ücret toplama

sistemini Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyollarda kullanılan ... ve

... sistemlerine ait etiketlerin etiket değişikliğine ihtiyaç duyulmadan kendi kuracağı

ücret toplama sisteminde de kullanılabilecek şekilde uyumlu tesis etmekle yükümlüdür.

Müvekkil şirketin bu kapsamdaki sorumluluğu sadece geçiş esnasında, geçiş yapan

araçlarda bulunan geçiş ücretinin tamamını karşılamaya yeterli bakiyeye sahip (zira

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 84 uyarınca borcun tamamının belli ve

muaccel olduğu hallerde alacaklı kısmen ifayı kabule zorlanamaz), sağlam ve çalışır

durumdaki ... ve ... etiketlerinden etiket değişikliği gerektirmeyecek şekilde geçiş

ücretinin tahsil edilmesi ile sınırlıdır. Zira ... ödeme sistemi, kullanılan etiketi sağlayan

bankaya ve ... ödeme sistemi de ...’ye ait olduğundan müvekkil şirketin söz konusu

sistemlere müdahalesi mümkün değildir. Geçiş anında, ... bankasından/... için

...’den provizyon (önonay) alma süresinde (3 saniye) olumlu cevap gelmemesi halinde (ki

trafiğin sürekli akmak zorunda olduğu otoyol işletmesinde provizyon süresi sınırı

olmaksızın böyle bir ödeme sisteminin çalışması teknik olarak mümkün değildir), sistem

tarafından (talep edilen) provizyon için iptal talebi ... bankasına/... için ...’ye

gönderilir ve süreç ihlalli geçiş olarak sonlandırılır. müvekkil şirketin geçiş ücretini,

geçiş sonrası fakat geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde, etiketlerde geçiş ücretini

karşılamaya yeter tutarın olması halinde, otomatik olarak etiket hesaplarından, ilgili

banka sisteminden günlük yapılan elektronik sorgularla, tahsil etmesine (“Otomatik

Tahsilat Yöntemi”) ilişkin kanuni bir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak tüm

bunlara rağmen, müşteriden gelen yoğun talep üzerine müşterilere yardımcı olmak

adına Müvekkil Şirket tarafından Otomatik Tahsilat Yöntemi ile geçiş ücretinin

tahsilatı yapılmaktadır. Öte yandan, ... bankasından/... için ...’den olumlu

provizyon alınamaması ve bu nedenle otomatik tahsilat yöntemi ile tahsilatın

yapılamaması araç sahibinin ödemeye ilişkin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı

gibi, böyle bir durumda müvekkil şirkete herhangi bir sorumluluk

atfedilemeyeceğinin de açık olduğunu, gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük süre boyunca

... veya ... etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması müvekkil şirket

tarafından işletilen otoyol’dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş

olduğu anlamına gelmemektedir. Bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş

tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde müvekkil şirket tarafından geçiş

yapan aracın .../... etiketine yapılan sorgu sonucunda ...

bankalarından/...’den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin müvekkil

şirket hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Kaldı ki söz konusu sistemler müvekkil

şirkete ait olmadığı için müvekkil şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin .../... hesap

bilgilerine erişimi bulunmamaktadır. Müvekkil şirketin geçiş ücretinin tahsiline yönelik

sorumluluğu, ... bankalarına/...’ye geçiş anında geçişi gerçekleştiren araç üzerinde

tespit edebildiği etiket bilgileri vasıtasıyla sorgu göndermekle sınırlı olup söz konusu

yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Bu doğrultuda geçiş tarihini müteakip davalı’ya ait

.../... hesabına gönderilen başarılı sorgulara ilişkin kayıtları sayın mahkeme dikkatine sunmaktayız. Bu kapsamda 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca, ihlalli geçişe ilişkin

alacaklar götürülecek borç niteliğini haiz olup geçiş ücretlerinin başka bir ifade ile

müvekkil şirket’ten alınan hizmetin karşılığının süresinde ödenip ödenmediğinin

takibinden tek başına araç sahibi sorumludur.

Müvekkil şirket geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri

için bir çok ödeme kanalı sunmaktadır. Araç sahipleri geçiş tarihinden itibaren 15 gün

içerisinde araç plakası üzerinden Müvekkile Şirkete ve KGM’ye ait internet sitesi ve gerçek

kişiler açısından e-devlet (Otoyol, Köprü ve Tünel Geçiş, İhlalli Geçiş ve Borç Sorgulama)

üzerinden sorgu yaparak geçiş ücretini ceza tahakkuk etmeden ödeyebilmekte, geçiş ücreti

herhangi bir nedenle tahsil edilemedi ise bunu tespit edebilmektedir. Araç sahipleri, geçiş

tarihinden itibaren 15. günün sonunda, ceza tahakkuk ettikten sonra, temin edilen araç

sahiplik bilgilerine istinaden plakaya ilave olarak aynı şekilde T.C. Kimlik numarası ve

Vergi numarası üzerinden de sorgulama ve ödeme yapılabilmektedir. Araç sahiplerinin bu

kapsamda geçiş ücretinin müvekkil şirketten kaynaklanan nedenlerle ödenememesi iddiası

tamamen haksız ve dayanaktan yoksundur.

Yukarıda belirtilen sebepler ve mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle;

yapılacak yargılama neticesinde davalının ....İcra Müdürlüğü 2022/ ... Esas sayılı

dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte

tahsili için takibin devamına ve yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu

aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve

yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehimize vekâlet ücretine

hükmedilmesini karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı tarafça dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın; 1.595,00-TL alacağa ilişkin .... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili davada; itirazın iptali davasına konu icra inkar belgesini içerir icra dosyası ve içeriği. ihlalli geçiş yapan aracın plakası, tarih ve saat bilgileri, giriş ve çıkış yapılan yol, güzergâh ve şerit bilgilerini gösterir ayrıntılı tablo ve otomatik tahsilat sorgu sonuçları, ihlalli geçişi gösterir tabloda özetlenen ve ilgili ihlalli geçişe ilişkin olarak düzenlenerek araç sürücüsüne teslim edilen “ihlalli geçiş bildirimi (igb)”nin sureti, ihlalli geçiş ihtarnamesi ve tebliğ durumunu gösterir ptt sorgu sonucu, arabuluculuk tutanağı, emsal mahkeme kararları, 6001 s. kanun ve diğer ilgili mevzuat, içtihat kararları vs.

Deliller, vekâletname. davalıya ait aracın ihlalli geçişine fotoğraf kayıtları ve sair teknik cihaz ve sistem üzerinde, davalının ihlalli geçiş iddiasına itirazı halinde gerekirse bilirkişi incelemesi, deliline dayanmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlu ... olduğu, 147,50, 171,50, 686,00, 590,00 TL olmak üzere toplam 1.595,00 TL alacak için 11/01/2022 tarihinde takibe girişildiği, davalı/ borçluya usulüne uygun tebligatın yapıldığı borçlunun süresi içerisinde borca, ferilerine itiraz ettiği görülmüştür.

Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 25/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilp, incelenip ve yapılan değerlendirmeler

neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere;

anapara kaçak geçiş bedeli 319,00 , kaçak geçiş bedeli 4 katı ceza tutarı 1.276,00, anapara + 4 katı ceza tutar toplamı 1.595,00, 3095 sayılı faiz yasası dönemlik yığılmış avans faiz tutarı 92,91, kaçak geçiş + 4 katı ceza + faiz toplamı 1.687,91, kdv %18 16,72, takiple istenebilir güncel toplam alacak bedeli 1.704,63, davalı ...’ nden takiple istenebilir güncel

toplam alacağın 1.704,63 TL olduğunun,

1.595,00 TL’ ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık % 16,75 ve %15,75 değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği,

davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu tespit ve rapor edilmiştir.

Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davacı yanın, 11/01/2022 tarihinde davalı borçlu aleyhine ....

İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyası 1.595,00 TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanların takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu davalı adına kayıtlı ... plakalı araç ile 07/09/2021 - 09/09/2021 tarihleri arasında toplam 2 adet tahsil edilmemiş davacı firma tarafından işletilmekte olan köprü ve otoyollardan eksik bakiyeli ... etiketi ile geçiş yaptığı, bilirkişi raporunda 319,00 TL toplam ihlalli geçiş ücreti ve 15 günlük mehil sonrasında ödenmemesi sebebiyle hesaplanan 4 kat ceza tutarı olan 1.276,00 TL ile birlikte ihlalli geçiş anapara tutarı toplam 1.595,00 TL olarak hesaplandığı,

hususu gözönüne alındığında denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · ¸e-imzalıdır Hakim ... · ¸e-imzalıdır