İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/682 K.2024/217

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili kurumun 5363 sayılı Tarım Sigortaları Kanunu kapsamında kurulduğu ve konusu Devlet Destekli Tarım Sigortaları olan Tarım Sigortaları Havuzu’nun işleticisi olduğu, 5363 sayılı kanunla, tarım sektörünü tehdit eden risklerin belirli bir bölümünü teminat altında alan, sigorta primlerinin bir kısmı devlet tarafından karşılanan, sigortacılık uygulamalarını yeknesak hale getirmeyi, teminat kapsamını genişletmek ve çeşitlendirmeyi, tazminat ödemelerinin en kısa sürede yapılmasını, tarım sigortalarının ülke genelinde yaygınlaşmasını hedefleyen, kar amacı gütmeyen bir sistem kurulduğu,

kısaca ... olarak adlandırılan bu sistemin Tarım Sigortaları Havuzu tarafından yönetildiği, ... ve ... numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçeleri üzerinde yazılı parsellerde bulunan arpa ürünleri müvekkil kurum tarafından teminat altına alındığı, 14.07.2020 tarihinde, davalıların biçerdöver ile çalıştığı sırada dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle çıkan yangında dava dışı sigortalıya ait arpa ürünlerinin yanarak hasar gördüğü, müvekkili kuruma yapılan hasar ihbarı üzerine, hasar ekspertiz incelemesi yapıldığı ve toplam 17.487,00-TL hasar tazminatı 17.03.2021 tarihinde dava dışı sigortalıya ödendiği,

davalıların dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak biçerdöverle yangına sebebiyet verdiği, çıkan yangında dava dışı sigortalının tarlalarının yandığı, söz konusu yangın nedeniyle ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... sayılı soruşturması kapsamında yangına davalının sebebiyet verdiğinin tespit edildiği, davalıların sebebiyet verdiği yangın nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen hasar tazminatının, yangından sorumlu olan davalılardan rücuen tahsilinin talep edildiği, Arabuluculuk başvurusundan da netice alınamadığı,

bu nedenlerle, fazlaya ilişkin sair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 17.487-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.

GEREKÇE

Dava; 14.07.2020 tarihinde, davalıların sebebiyet verdiği iddia edilen yangın nedeniyle dava dışı sigortalıya ödenen hasar tazminatının, rücuen tahsiline ilişkin tazminat davasıdır.

Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiler heyetinden alınan 18/05/2023 tarihli raporunda; "...İncelenen tüm belge ve bilgiler ile heyetimizce yukarda yapılan değerlendirmeler ışığında; Davalılardan ... isimli şahsın 14.07.2020 günü ...Mevkiinde bulunan dava dışı ... isimli şahsa ait ... numaralı tarlada ekili bulunan buğdayları hasat ederken biçerdöver makinesinin bıçağının kayaya/taşa sürtmesi yada Biçerdöverin egzozundan çıkan kıvılcımların kuru otları yada ekinleri tutuşturmuş olma ihtimalinin kuvvetle muhtemel olduğu değerlendirilmiştir.

Yangının sabotajdan ve kundaklamadan veya İtfaiye yangın raporunda sigara izmariti olarak değerlendirilen sebeplerden kaynaklanmadığı gibi, kuvvetle muhtemel Biçerdöverin egzozundan çıkan kıvılcım veya biçme makinesinin bıçağının buğday saplarının altında ve tarla zemininde bulunan taş/kaya parçasına çarpması sonucu çıkan kıvılcımlar nedeniyle yangının başladığı, tarlalarda bulunan buğday, arpa, ayçiçeği ve kuru otlar nedeniyle ve aynı zamanda rüzgarın etkisiyle yangının gelişerek büyüdüğü ve maddi hasarla sonuçlandığı anlaşılmıştır.

Yangın olayının oluş biçimi irdelendiğinde; Davalılardan Biçerdöver yağcısı olarak çalışan ...'ın yangının çıkmasında her hangi bir dahli ve kusurunun bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Diğer davalı Biçerdöver şoförü ...'nın he ne kadar yangının çıkmasında zarar verme kastıyla hareket etmedikleri anlaşılmış olsa bile, yangının büyüyerek hasarın artmasına sebebiyet verildiği göz önüne alındığında, olası yangın başlangıçlarında yangının söndürülmesi bakımından bireysel olarak alması gerekli yangın güvenlik önlemlerini almadığı, yangın başlangıç anının görülmesiyle birlikte mevcut imkanlarla (yangın tüpü) müdahale etmesi durumunda yangının kontrol altına alınabileceği ve hasarın bu denli artmayacağı değerlendirilmiş olup, hasarın artmasında %70 oranında kusuru ve sorumluluğu bulunduğu takdir edilmiştir.

Diğer yandan, dava dışı tarla kiracıları ve ürün sahiplerinin de kendilerine ait ürünlerin biçilmesi sırasında ürünlerinin başında bulunmadıkları ve davalıların çalışması sırasında yangın güvenliği bakımından yeterli önlemlerinin bulunup bulunmadığını denetlemedikleri değerlendirildiğinden hasar miktarının artmasında %30 oranında sorumluluklarının bulunduğu değerlendirilmiştir.

Tespit edilen kusur dağılımı doğrultusunda, davacı ...'in sigortalısına ödediğini beyan ettiği 17.487,00 TL’lik hasar tazminatının % 70 oranındaki kusuruna denk gelen 17.487,00 x 0,70 = 12.240,90 TL'lik kısmını davalı ...'ya rücu edebileceği, dava konusu yangının meydana gelmesinde kusuru bulunmaması nedeniyle diğer davalı ...'a rücu olanağının bulunmadığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Ancak, davacı vekili dava dilekçesinde. "Müvekkili kuruma yapılan hasar ihbarı üzerine, hasar ekspertiz incelemesi yapıldığını ve toplam 17.487,00-TL hasar tazminatının (... numaralı poliçe için 5.964-TL, ... numaralı poliçe için 11.523-TL) 17.03.2021 tarihinde dava dışı sigortalıya ödendiğini ..." beyan etmiş ise de dava dosya bu mahiyette ödeme belgeleri görülememiştir.

Mevcut dosya kapsamı itibariyle ve T.T.K. m.1472'deki "ispat yükümlülüğü" çerçevesinde, davacı tarafın yaptığını beyan ettiği hasar tazminatı ödemeleri ispata muhtaç durumda olup rücu şartlarının tümünün birlikte sağlanmadığı kanaati oluşmuştur.

Davacı tarafın yaptığını beyan ettiği, ... numaralı poliçe için 5.964-TL, ... numaralı poliçe için 11.523-TL olmak üzere17.03.2021 tarihli toplam 17.487,00-TL'lik tazminat ödemesine dair ödeme belgelerini sunması halinde davacı tarafın rücu hakkının doğabileceği sonucuna ulaşılabilir...." şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.

Bilirkişi heyetinin 17/01/2024 tarihli ek raporunda özetle; "...İncelenen tüm belge ve bilgiler ile heyetimizce yukarıda yapılan değerlendirmeler ışığında; Davacı vekilinin kök raporumuza karşı beyan ve itirazlarının yerinde olmadığı, kök raporumuzda da belirtildiği üzere;

Davalı biçerdöver şoförü ...'nın he ne kadar yangının çıkmasında zarar verme kastıyla hareket etmedikleri anlaşılmış olsa bile, yangının büyüyerek hasarın artmasına sebebiyet verildiği göz önüne alındığında, olası yangın başlangıçlarında yangının söndürülmesi bakımından bireysel olarak alması gerekli yangın güvenlik önlemlerini almadığı, yangın başlangıç anının görülmesiyle birlikte mevcut imkanlarla (yangın tüpü) müdahale etmesi durumunda yangının kontrol altına alınabileceği ve hasarın bu denli artmayacağı değerlendirilmiş olup, hasarın artmasında %70 oranında kusuru ve sorumluluğu bulunduğu yönündeki değerlendirmemiz aynen devam etmektedir.

Diğer Davalı ... biçerdöverin yağcısı olup, olay saatinde de olay yerinde bulunduğu ve yangını ilk fark ettiğinde şoförü uyardığı ve aynı zamanda İtfaiye unsurlarına yangın ihbarında bulunduğu anlaşılmakla, davalının görevinin sadece biçerdöverin sorunsuz çalışması için yağlama görevinin bulunduğu, biçerin teknik arızasından kaynaklı her hangi bir hasar oluşmadığı değerlendirilmiş olup, davalıya her hangi bir kusur atfedilememiştir.

Diğer yandan, dava dışı tarla kiracıları ve ürün sahiplerinin de kendilerine ait ürünlerin biçilmesi sırasında ürünlerinin başında bulunmadıkları ve davalıların çalışması sırasında yangın güvenliği bakımından yeterli önlemlerin bulunup bulunmadığını denetlemedikleri değerlendirildiğinden hasar miktarının artmasında %30 oranında sorumluluklarının bulunduğu yönündeki görüşümüz aynen korunmuştur.

Bilirkişi kök raporunun tanzimi sonrasında, davacı ... vekili tarafından dosyaya sunulan 17.03.2021 işlem tarihli ...

Bankası dekontu içeriğinden 5.964,00 TL, 17.03.2021 tarihli Ziraat Bankası dekontu içeriğinden 11.523,00 TL olmak üzere toplam 17.487,00 TL tazminat ödemesinin yapıldığının anlaşıldığı, bu durumda, davacı ... yönünden sunulan banka dekontları doğrultusunda rücu şartlarının oluştuğu, işbu ek raporda, kök raporda tespit edilen kusur dağılımında herhangi bir değişikliğe gidilmediğinden tespit edilen kusur dağılımı doğrultusunda;

davacı tarafça ödenen toplam 17.487,00 TL’lik hasar tazminatının % 70 oranındaki kusuruna denk gelen 17.487,00 x 0,70 = 12.240,90 TL'lik kısmının davalı ...'ya rücu edilebileceği, dava konusu yangının meydana gelmesinde kusuru bulunmaması nedeniyle diğer davalı ...'a rücu olanağının bulunmadığı...." tespit ve rapor edilmiştir.

14.07.2020 günü saat 14:00 sıralarında karakolumuz sorumluluk alanı olan...mevkinde yangın olduğu ihbarı alınmıştır. Olay ile ilgili yapılan araştırmada ...ve ... isimli şahısların biçerdöver makinesi ile ... mevkinde arazide bulunan buğdayları hasat ederken biçerdöver makinesinin bıçağının kayaya sürtmesi sonucu kıvılcımlardan dolayı yangın çıktığı tespit edilmiştir. Çıkan yangında her hangi bir can kaybı olmamış olup İtfaiye Ekipleri ve Jandarma Olay Yeri İnceleme Ekiplerinin tespitinde yangının biçerdövere ait tabla bıçağının kayaya sürtmesi sonucu çıktığı,

... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ...sayılı soruşturma ve ...nolu Karar özetle; "...Tüm soruşturma evrakı kapsamında mala zarar verme suçunun oluşabileceğinin değerlendirildiği, bu suçun işlenebilmesi için failin zarar verme kastıyla hareket etmesinin arandığı,

soruşturmaya konu olayda yangının kasten değil buğday biçme esnasında biçerdöverin arızalanması neticesinde çıktığı, dolayısıyla şüphelilerin zarar verme kastıyla değil ancak taksirle hareket etmiş olabilecekleri, müştekilerin de şüphelilerden şikayetçi olmadıkları, dolayısıyla şüphelilerin zarar verme kastıyla hareket etmediklerinden mala zarar verme suçunun yasal unsurları itibariyle oluşmadığı anlaşılmakla. Açıklanan nedenlerle.

Şüpheliler hakkında yüklenen suçtan kamu adına kovuşturmaya yer olmadığına..." Karar verildiği anlaşılmıştır.

... Sulh Ceza Hakimliği...D.İş sayılı dosyası üzerinden alınan Değişik iş kararı özetle; "... 'nın itirazı üzerine, dava dosyası incelenmiş, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 04.02.2021 tarihli ... Soruşturma, ...Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz hakkında karar verilmiş olduğundan karar verilmesine yer olmadığına .." kesin karar verilmiştir.

... Sulh Ceza Hakimliği ...D.İş sayılı dosyası üzerinden alınan Değişik iş kararı özetle; "...'un itirazı üzerine, dava dosyası incelenmiş, itiraz edenin kolluk aşamasındaki beyanında şikayetçi olmadığını belirttiği dolayısıyla kovuşturmaya yer olmadığına dair karara itiraz hakkı da bulunmadığı anlaşıldığından itirazın reddine.." karar verilmiştir.

Tarafların iddia ve savunmaları , toplanan deliller , aldırılan bilirkişi raporları ve dosya kapsamında yapılan tüm değerlendirmeler neticesinde ; davacı vekili tarafından mahkememize açılan dava dilekçesiyle birlikte özetle ; ... ve ... numaralı Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçeleri üzerinde yazılı parsellerde bulunan arpa ürünlerinin davacı kurum tarafından teminat altına alındığı ,14.07.2020 tarihinde, davalıların biçerdöver ile çalıştığı sırada dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranması nedeniyle çıkan yangında dava dışı sigortalıya ait arpa ürünleri yanarak hasar gördüğü,davacı kuruma yapılan hasar ihbarı üzerine,

hasar ekspertiz incelemesi yapılmış ve toplam 17.487,00-TL hasar tazminatı 17.03.2021 tarihinde dava dışı sigortalıya ödendiği davalıların bu hasardan müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları iddia edilerek ödenen bedelin rücuen tahsili istemiyle iş bu davanın açıldığı anlaşılmış olmakla ;

14.07.2020 günü saat 14:00 sıralarında ... mevkinde yangın olayı ile ilgili ...ve ... isimli şahısların biçerdöver makinesi ile ... mevkinde arazide bulunan buğdayları hasat ederken biçerdövere ait tabla bıçağının kayaya sürtmesi sonucu çıktığı jandarma olay yeri inceleme ekiplerince tespit edildiği , davalı ...Biçerdöver makinesinde makine yağcısı olarak çalıştığı, biçerdöverin biçim yaptığı tarlaya gittiğinde kendisinin kullandığı aracın tarlaya kadar inemeyeceğinden biçerdöveri süren ...'ya yanına gelmesi için işarette bulunduğu ,

bunun üzerine ... biçim yaptığı tarladan ... yanına gelirken biçerdöverin arkasında tarlanın yanmaya başladığını fark ettikleri ve itfaiyeyi arayarak bilgi verdiği dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelerden ve bilirkişi raporunda yapılan tespitlerden anlaşıldığı ,

Dava dışı sigortalı ...adına tanzim edilen ... ve ... no.lu Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçelerinin dava dışı ...

Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edildiği, sigorta poliçeleri ile sigortalı ürünün dolu, fırtına, hortum, yangın, heyelan, deprem, sel ve su baskını rizikolarına karşı teminat altına alındığı,14.07.2020 tarihinde sigortalı mahalde yangın olayının meydana geldiği, sigortalı ekili arpa ürünlerinin yanmak suretiyle hasar gördüğü, davaya konu “yangın“ olayının ve oluşan hasarların her iki sigorta poliçesi ile teminat altına alındığı, oluşan zararların poliçelerin teminatı kapsamında olduğu, poliçelerin yangın tarihi olan 14.07.2020 tarihinde geçerli ve yürürlükte olduğu,

davaya konu, 14.07.2020 tarihli yangının ve oluşan zararların poliçelerin yürürlük süreleri içinde meydana geldiği anlaşıldığı ,

Mahkememizce aldırılan dosya kapsamına uygun hükme dayanak bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere , davalı biçerdöver şoförü ...'nın yangının çıkmasında zarar verme kastıyla hareket etmedikleri anlaşılmış olsa bile, yangının büyüyerek hasarın artmasına sebebiyet verildiği göz önüne alındığında, olası yangın başlangıçlarında yangının söndürülmesi bakımından bireysel olarak alması gerekli yangın güvenlik önlemlerini almadığı,

yangın başlangıç anının görülmesiyle birlikte mevcut imkanlarla (yangın tüpü) müdahale etmesi durumunda yangının kontrol altına alınabileceği ve hasarın bu denli artmayacağı değerlendirilmiş olup, hasarın artmasında %70 oranında kusuru ve sorumluluğu bulunduğu,diğer Davalı ... biçerdöverin yağcısı olup, olay saatinde de olay yerinde bulunduğu ve yangını ilk fark ettiğinde şoförü uyardığı ve aynı zamanda İtfaiye unsurlarına yangın ihbarında bulunduğu anlaşılmakla, davalının görevinin sadece biçerdöverin sorunsuz çalışması için yağlama görevinin bulunduğu,

biçerin teknik arızasından kaynaklı her hangi bir hasar oluşmadığı bu nedenle kusurunun bulunmadığı , davacı vekili tarafından dosyaya sunulan 17.03.2021 işlem tarihli ...

Bankası dekontu içeriğinden 5.964,00 TL, 17.03.2021 tarihli Ziraat Bankası dekontu içeriğinden 11.523,00 TL olmak üzere toplam 17.487,00 TL tazminat ödemesinin yapıldığının anlaşıldığı, bu durumda, davacı ... yönünden sunulan banka dekontları doğrultusunda rücu şartlarının oluştuğu, davacı tarafça ödenen toplam 17.487,00 TL’lik hasar tazminatının % 70 oranındaki kusuruna denk gelen 17.487,00 x 0,70 = 12.240,90 TL'lik kısmının davalı ...'ya rücu edilebileceği,

dava konusu yangının meydana gelmesinde kusuru bulunmaması nedeniyle diğer davalı...'a rücu olanağının bulunmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabul kısmen reddi ile 12.240,90-TL hasar tazminatının ödeme tarihinden (17/03/2021) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davalı ... yönünden açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip · ¸e-imzalıdır Hakim · ¸e-imzalıdır