İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/784 K.2025/441

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... İç ve Dış Tic. Ltd.Şti. müvekkili tarafından düzenlenen 06.10.2022 tarihli ...'na katılmış ve sözleşme bedelini çek ile ödediğini, Müvekkiline teslim edilen ...A.Ş. ... Şubesindeki ... IBAN no.lu hesaba ait (3) adet çek müvekkilinin ... ofisinden İstanbul'daki merkezine gönderilirken kargoda kaybolduğunu, (kargo gönderim ve kayıp belgeleri) bunun üzerine İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...

E. Sayılı dosyası ile çek iptali davası açılmış olup ve çekler hakkında ödeme yasağı kararı alındığını, ... çek no.lu, 31.10.2022 tarihli, 39.0000,00-TL bedelli çekin kötüniyetli kişilerin eline geçerek bankaya ibraz edildiğini, fakat ödeme yasağı sebebiyle ödenmediğini, Bankaya ibraz edilen çek incelendiğinde müvekkilinin ...’ın kaşe ve imzasının taklit edilerek sahte ciro ile cirolandığının görüldüğünü, taraflarınca müvekkili adına sahte imza ve kaşelerle yapılan ciroya ilişkin olarak da suç duyurusunda bulunulduğunu, çek bedelinin ödeme yasağı sebebiyle ödenmemesi üzerine keşidecilerden ... ...

Tesktil San.İç ve Dış Tic.Ltd.Şti, müvekkili ve diğer cirantalara karşı icra takibi başlattığını, ....İcra Müdürlüğü'nün 2022/...

E. Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinde cironun taklit edilerek icra takibi yapıldığından imza itirazları üzerine icra takibi durdurulduğunu, ancak müvekkilinin alacağına istinaden verilen ... çek no.lu, 31.10.2022 tarihli, 39.000,00-TL bedelli çekin, çek keşidecisi ... tarafından çeki elinde bulundurana ödenmesinin muhtemel olduğunu, böyle bir durumda müvekkilinin alacağını alamaması gibi telafisi imkansız zararları doğacağını, bu nedenle ....

İcra Müdürlüğü'nün 2022/... E. Sayılı dosyasına ilişkin olarak, teminat karşılığı icra veznesine yatan paranın dava sonuna kadar alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalılardan müvekkilinin sahte cirosu altındaki cirantalar -..., ... ve ... İnş. San.Tic.Ltd.Şti., ... ...’nun takibe konu çeke ilişkin olarak müvekkiline ve ... ...

Tekstil San. ve Dış Tic.Ltd.Şti.’den dava konusu çekten dolayı alacakları bulunmadığının tespitine ve çekin müvekkiline iadesine, müvekkilinin davalı ... ... Tekstil San. ve Dış Tic.Ltd.Şti.'den olan fuar katılım sözleşmesine istinaden verilen ...A.Ş. ... Şubesi 2416 çek no.lu 31.10.2022 tarihli 39.000,00-TL bedelli çekden dolayı TL alacağı bulunduğunun tespitine ve alacağımızın ödenmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.

CEVAP

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı, dava konusu çekin rızası dışında elinden çıktığını iddia ederek TTK 792 uyarınca dava konusu çekin istirdatını talep ettiğini, TTK'nun 792.maddesi, çek eline geçmiş bulunan yeni hamilin, çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olması halinde çeki geri vermekle yükümlü olduğunu hükme bağlandığını, kötü niyetin ve ağır kusurun bulunması gereken zaman ise çekin bankaya ibraz anı değil, çekin iktisap anı olduğunu, davacı, bu maddeye göre müvekkilinin kötüniyetli olduğunu yani iktisap anında çekin çalıntı olduğunu bile bile bu çeki iktisap ettiğini somut delillerle ispat etmesi gerektiğini,

davacı, dava konusu çekin iptali için çek iptal davası açtığını ve çekle ilgili ödeme yasağı kararı aldığını, çekte ödeme yasağı bulunması çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmeyeceği gibi müvekkilinin kötüniyetli olduğunu da göstermeyeceğini, TTK 790. maddesinde meşru hamilin, teselsül eden cirolardan anlaşılacağı belirtildiğini, takip konusu çekte, ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkili TTK'nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamil olduğunu, çekin ciro yoluyla geçmesi nedeniyle müvekkilinin çekin çalıntı olup olmadığı hususunda bir bilgisi olmayacağını, müvekkili,

çekte ödeme yasağı bulunduğunu çeki bankaya ibraz eden dava dışı ... ...'nun çeki müvekkile iade etmesiyle öğrendiğini, bu nedenle iyi niyetli olduğunu, davacı, çekteki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığını ileri sürmüş, çekteki imzanın davacıya ait olmaması,

TTK 792'ye göre açılan çek istirdat davalarında önem arz etmediğini, bu durum ancak İİK 72'ye göre açılan menfi tespit davası açısından önemli olduğunu, Yargıtay kararına konu bu olayda davacı, imzasının sahte olduğu iddiasını ileri sürmüş ise de Yargıtay, bu hususun TTK'nın 792. maddesine göre açılan çek istirdat davalarında önemli olmadığını ifade ettiğini, bu nedenle çekteki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olmaması istirdat davasının kabulü için yeterli bir sebep olmayacağını, tüm bunlar dışında davacı, bir tacirdir ve basiretli hareket etme yükümlülüğü altında olduğunu,

mevzuat gereği çeklerin kargo aracılığıyla taşınması yasaklanmış olup bunu bilmeyen veya bilip de önemsemeyen davacının kendi kusurunu müvekkile yüklemesinin beklenemeyeceğini, çekleri, cüzi bir miktarda sigorta bedeli ödeyerek sigortalı göndermek yerine sigorta bedelinden kaçınmak için mevzuat gereği yasaklanan bir yolun tercih edilmesi davacının tamamen kendi kusuru olduğunu, dava konusu çek incelendiğinde;

çekin müvekkile ciro yoluyla geçtiği ve davacı ile müvekkil arasında başka cirantalar bulunduğunun görüleceğini, müvekkili, çeki davacıdan almadığından çekteki imzanın davacıya ait olup olmadığını bilecek durumda olmadığını, müvekkili, çekten doğan alacağının tahsili amacıyla iyiniyetle takip başlattığını, bu nedenle yapılacak inceleme neticesinde, çekteki imzanın davacı şirket yetkililerine ait olmadığı tespit edilse dahi müvekkilinin tazminatla sorumlu tutulması mümkün olmayacağını, açıklanan nedenlerden dolayı davanın reddine, davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine,

vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...' nun cevap dilekçesinde özetle; çek üzerinde ödeme yasağı bulunduğunu öğrenmesi üzerine çeki almış olduğu ...'ya iade edilerek çek bedelini kendisinden tahsilini talep ettiği, çekten doğan talep hakkı ...'ya geçtiğinden pasif husumetinin bulunmadığı, ayrıca davacı hukuki yararının bulunmadığından davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Davanın; 39.000,00-TL alacağa ilişkin ... icra dairesinin 2022/... esas sayılı dosyasında imza inkarına dayalı menfi tespit ve istirdat davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.

Davacı vekili davada; Kargo belgeleri, çek fotokopileri, sözleşme fotokopileri, İstanbul ...Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası, .... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... E., ...Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ... Sor.No. Sayılı dosyası, Tanık, Banka Kayıtları, Ticari Defterler, Bilirkişi incelemesi ve her türlü yasal delile dayanmıştır.

... icra dairesinin 2022/... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlularının ... ..., ... Anonim Şirketi, ... Şirketi, ...' ın 03/11/2022 tarihinde 39.000,00-TL alacak için takibe girişildiği anlaşılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği, 10/08/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; İnceleme konusu ..., ... – 31.10.2022 keşide yeri ve tarihli, ...

Seri No, 39.000 (otuz dokuz bin) TL bedelli, ... adına keşideci imzalı çek aslı metninde yer alan harf ve rakamlar ile ...’nün harf ve rakam örnekleri arasında (Resim 1, 3, 4, 5, 8, 9, 10, 11, 12), kaligrafik yapılanma, eğim, istiflenme, bağlantı özellikleri bakımından farklılıklar olduğu;

çek keşideci imzası ile ...’nün mukayeseye esas imza örnekleri arasında (Resim 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12), imza eğim ve ölçüsü, başlangıç ve bitirilişi, harf, grama ve iç gövde büklümlerinin şekil ve biçimlendirilişi ile bağlantı ve orantıları, aralıklar, baskı derecesi ve işleklik gibi kaligrafik ve grafolojik özellikler bakımından yapılan karşılaştırmada benzerlik ve uyum olmadığı belirlendiğinden, çek keşideci imzasının ...’ nün eli ürünü olmadığı, İnceleme konusu çekin ciro imzaları ile ...’nün mukayese imza örnekleri arasında kaligrafik ve grafolojik özellikler bakımından ilgi ve irtibatın olmadığı kanati

tespit ve rapor edilmiştir.

04/12/2024 Tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; İnceleme konusu ..., ... – 31.10.2022 keşide yeri ve tarihli, ... Seri No,

39.000 (otuz dokuz bin) TL bedelli, ... adına keşideci imzalı çek aslı metninde yer

alan keşideci imzası ve ciro imzaları ile ... A.Ş. tüzel kişiliği adına

atılan imzalar arasında (Resim 1, 2a, 2b), imza eğim ve ölçüsü, başlangıç ve bitiriliş çizgi

hareketleri, harf ve grama iç gövde büklümlerinin şekil ve biçimlendirilişi ile bağlantı ve

orantıları, aralıklar, baskı derecesi ve işleklik gibi kaligrafik ve grafolojik özellikler bakımından

yeterli düzeyde benzerlik ve uyum olmadığı belirlendiğinden, çek keşideci imzası ve ciro

imzları ile ... A.Ş. tüzel kişiliği adına atılan imza arasında

kaligrafik ve grafolojik özellikler bakımından ilgi ve irtibatının olmadığı tespit ve rapor edilmiştir.

Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davalı yanın, 03/11/2022 tarihinde davalı borçlu aleyhine ... icra dairesinin 2022/... esas sayılı dosyası 39.000,00-TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davacı yanların iş bu imza inkarına dayalı menfi tespit davasını açtığı,

Mahkememizce yapılan yargılama, tarafların beyanları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre ; davacının dava konusu çekteki imzasına itiraz ettiği ve imza sahteciliğine dayalı olarak bu davayı açtığı, mahkememizce aldırılan 04/12/2024 tarihli bilirkişi raporuna göre, ..., ... – 31.10.2022 keşide yeri ve tarihli, ... Seri No,

39.000 (otuz dokuz bin) TL bedelli çekin, ... A.Ş. tüzel kişiliği adına atılan imza arasında

kaligrafik ve grafolojik özellikler bakımından ilgi ve irtibatının olmadığı hususunun tespit ve rapor edilmiş olmakla denetlemeye ve hükme elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza