İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/714 K.2024/316

Mahkememizde görülmekte olan Manevi Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 23/05/2016 tarihinde, ... Otoyolu ... ...

Köprüsü mevkiinde sürücü ... idaresindeki ... plakalı otomobil aracı ile Tem otoyolunda ... istikametinden ... istikametine seyir halinde iken yol kesimine geldiğinde havanın yağışlı ve zeminin ıslah olmasından dolayı aracın direksiyon hakimiyetini kaybederek ön kısımları ile önce yolunda solunda bulunan çelik bariyerlere çarpması neticesinde yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, ... plaka sayılı aracın 23/05/2016 tarihinde karıştığı işbu kaza nedeni ile bu araçta yolcu olan müteveffa ...'in vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde ... plakalı araç sürücüsü dava dışı ...'ın tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini,

müteveffa ...'in vefat etmesi nedeniyle vekiledeni davacı eşi ve çocuklarının manevi zarara uğradıklarını, Türkiye'nin 25/06/1974 tarihinde ...

Taşıtların Mecburi Mali Mesuliyet Sigortasına dair Avrupa Sözleşmesi imzalamış olduğundan Yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştığı kazalardan ... ...'nun sorumlu olduğunu, manevi tazminat talebi ile davalı ... ...'na başvuru yapılmış ise de talebe yönelik olumsuz sonuç alındığını, davacıların bu kaza neticesinden müteveffanın ölümünden dolayı manevi zarara uğradıklarını ve maruz kaldıkları manevi zararın açıkça ortada olduğunu beyanla, davanın kabulü ile davalıdan, davacı ... için 200.000-TL, oğlu müvekkili davacı ... için 50.000-TL, oğlu müvekkil ... için 50.000-TL,

oğlu ...için 50.000-TL ve oğlu müvekkili davacı ...için 50.000-TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde. 28/06/2008 gün ve 26920 sayılı resmi gazetede yayınlanan yönetmeliğe göre çalışma usul ve esasları düzenlenmiş olan vekiledeninin yabancı ülke yeşil kart büroları ile yaptığı...

Anlaşma çerçevesinde yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştırıkları kazalarda şayet geçerli bir yeşil kart sigortaları mevcutsa yeşil kart sigortacıları adına kusur esasına göre sebebiyet verilen üçüncü şahıs hasarlarını tedvir ettiğini, vekiledeninin yabancı plakalı araçların Türkiye'de sebebiyet verdikleri kazalarda ortaya çıkan hasarların tedvirinde bu araçların sahip veya sürücüleri adına hareket etmeyip kaza tarihini kapsayan geçerli yeşil kart sigortaları olması halinde bu sigorta şirketi adına hareket ettiklerini,

bu durumda Trafik Kanunu ve Ticaret Kanunu hükümleri gereği yabancı plakalı bir aracın sebebiyet verdiği trafik kazası sonrası ortaya çıkan hasarlar için kusur esasına göre ve yabancı sigorta şirketine izafeten Mali Sorumluluk Sigortası Limit ve Şartları çerçevesinde müvekkil büronun sorumluluğu doğduğunu, davacı ...'in destekten yoksun kalma tazminatı talebinin Türk mevzuatına göre incelendiğini ve tüm tazminatın ödendiğini, ... ...'nun manevi tazminatlarla ilgili ve limit üstü taleplere ilişkin sorumluluğu bulunmadığını, Manevi tazminat teminatının bulunmadığına ilişkin cevabi yazı davacılara 16/08/2018 tarihinde mektupla bildirildiğini,

Yeşil kart sistemine göre kuralın kazanın meydana geldiği ülke mevzuatının uygulanması olduğunu, somut davada ... plakalı aracın yeşil kart sigortacısına 23/11/2016 tarihli ve 20/06/2018 tarihli yazıyla İç Düzenlemeler 3.5.maddesine göre onay verip vermediklerinin sorulduğunu, yabancı sigorta şirketinin de 16/01/2017 ve 20/06/2018 tarihli cevabi yazılarıyla onay vermediklerini açıkça yazdıklarını, ... numaralı hasar dosyasında bu yazışmaların hepsinin yer aldığını beyanla, manevi tazminat teminatının olmaması sebebiyle davacının haksız, fahiş ve yersiz tüm taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 23/05/2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası sebebiyle müteveffa ... vefat etmesi sonucu davacı eş ve çocuklarının açmış olduğu manevi tazminat talebinden ibaret olup, davalı ... ... 25/06/1974 tarihinde ... Taşıtların Mecburi Mali Mesuliyet Sigortasına dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında Yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştığı kazalardan sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.

Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda 11/02/2021 tarih ve 2018/1072-2021/123 E.K. sayılı karar ile;

"...Davanın kısmen kabulü ile, davacı ... için 60.000-TL, davacı ... için 30.000-TL, davacı ... için 30.000-TL , davacı ...için 30.000-TL, davacı ...için 30.000-TL olmak üzere toplam 180.000-TL manevi tazminatın olay tarihi olan 23/05/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine, Fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi 22/09/2023 tarih ve 2021/945 - 2023/1569 E.K. sayılı ilamıyla;

"... Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2011/7660 Esas-13043 Karar sayılı ilamında;"... Dava, trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir. ... Bürosunun Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğinin 5.maddesi uyarınca.

Büro ... araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında geçerli sigorta belgelerinin basım, denetim ve düzenlenmesi ile bu sigorta belgeleri kapsamında ... araçların sebep olduğu hasarların ödenmesini ve ... araçların işletilmesi nedeniyle tabi olunan mali sorumluluğu karşılamak üzere yurtdışında düzenlenen ve ilgili mevzuat uyarınca ülkemizde geçerli bulunan sigorta sözleşmeleri kapsamında bu araçların sebep olduğu hasarların tedvir ve tasfiyesini temin eder.Davalının sorumluluğunun doğması için kazaya sebebiyet veren yabancı plakalı aracın Türkiye sınırları içinde geçerli sigorta sözleşmesinin

bulunması gerekmektedir. Birleşen dava dosyası içinde mevcut olan Bulgaristan devleti yeşil kart bürosunun 13.1.2004 tarihli yazısının tercümesinden kazaya karışan Bulgaristan plakalı tır için sadece Polonya ve Ukrayna için yeşilkart teminatı verilmiş olduğu, Türkiye için verilmiş böyle bir teminat bulunmadığına göre davalı ... ... hakkındaki davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi isabetli değildir. "şeklinde açıklanmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, mahkemece kaza nedeniyle .... Ağır Ceza Mahkemesi'nin .... sayılı dosyasında mevcut 21/07/2017 tarihli Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi raporu ile hasar dosyası getirtilerek değerlendirme yapılmış ise de davalı tarafın savunmaları ve sunduğu deliller incelenmeksizin karar verilmesi eksik incelemeye dayalı olmuştur.

O halde mahkemece yapılması gereken, öncelikle kazaya karışan aracın tescil edildiği ülke olan Romanya tarafından Türkiye için verilmiş yeşilkart teminatı bulunup bulunmadığının tespiti ile yeşilkart teminatı bulunması halinde sigorta poliçesinin ve genel şartlarının tercümesi dosyada bulunmadığından tercümesi yaptırılarak dosyaya eklenmesi, poliçe kapsamında manevi tazminat klozu bulunup bulunmadığı incelenerek ve dosyaya ekli davalı tarafın sunduğu deliller ve tüm dosya kapsamı da değerlendirilerek yeşil kart manevi tazminatı kapsıyor ise soncuna göre karar verilmesi olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/6. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına..." karar verilerek dosya mahkememize gönderilmiş ve işbu esasa kaydedilmiştir.

... Bürosuna yazılan yazıya verilen cevabı göre; yargılama konusu olan ve 23.05.2016 tarihinde ... plakalı araçla gerçekleşen kaza ile ilgili ... numaralı hasar dosyası oluşturulduğu, ... Bürosunun geçerli yeşil kartı bulunan yabancı plakalı araçların ülkemizde kusuruyla bir kazaya sebebiyet vermeleri halinde yurt dışındaki yabancı sigortacı adına devreye girerek, oluşan üçüncü şahıs zararlarını Türkiye'de geçerli olan zorunlu sorumluluk sigortası kapsamında değerlendirmekle görevli olduğu, ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan bir yeşilkart sigortasının bulunduğu anlaşılmıştır.

O halde çözümlenmesi gereken konu mevcut yeşilkart sigortasının manevi tazminatı kapsayıp kapsamadığı hususuna ilişkindir.

Davalı vekili 14.03.2024 tarihli duruşmada söz alarak. "Bizim internet sitemizde de yer aldığı üzere poliçeler tip poliçe olup, her ülkede, o ülkenin dilinde düzenlenmektedir. Araç ile ilgili tüm bilgiler ön sayfada yer alır, ülke bürolarının adresleri ise ikinci sayfada yer almaktadır. Bu poliçelerde manevi tazminata ilişkin herhangi bir düzenleme yer almaz.

Türkiye'de yabancı plakalı bir aracın kazaya karışması durumunda biz poliçe Türkiye'de tanzim edilmiş gibi maddi zararları karşılıyoruz. Ancak trafik sigortasının teminatı dışında bir talep ile (manevi tazminat gibi) karşılaştığımız durumda ilgili poliçeyi düzenleyen yabancı sigorta şirketi ile yazışıyoruz. Onların bu teminatı vermesi halinde ödeme yapıyoruz. Ancak bu teminat verilmemesi durumunda kendi sigorta mevzuatımızı uyguluyoruz.

Türkiye'de trafik sigorta poliçelerinde manevi tazminat klozu yer almamaktadır. Yeşilkart iç düzenlemeleri 3-5 maddesi uyarınca yazışmaları yapmaktayız" şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.

Karayolları Trafik Kanunu’nun 91. maddesi ile ülkemizin de üyesi bulunduğu Avrupa Konseyi mensuplarının 20 Nisan 1959 tarihinde Strazburg şehrinde imzaladıkları “Beynelminel Mecburi Mesuliyet Sigortası İhdası” ile igili anlaşma hükümleri uyarınca, yabancı plakalı ... araçların, şayet milletlerarası geçerli olup Türkiye’de de kabul edilen sigortaları varsa, bunların sigorta yaptırmalarına gerek olmaksızın araçlarının neden olacağı zararlar, zorunlu trafik sigorta güvencesinde olacaktır.

Şayet böyle bir sigortası yoksa, bu araçlar için Türkiye sınırlarına girişlerinde, zorunlu trafik sigorta sözleşmesi yapılacaktır. Yine bu hükümler uyarınca ülkemizde de geçerli bulunan “Yeşil Kart Sistemi”ne göre faaliyette bulunmak üzere “Türkiye Sigorta ve Reasürans Şirketleri Birliği ... Taşıt ...” kurulmuştur.

Yukarıda açıklandığı üzere, ... Bürosunun, yabancı plakalı araçların Türkiye'de karıştığı kazalarda zararların karşılanması sorumluluğu araçların yeşil kart sigortası olması halinde, kaza tarihindeki Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası limitleri ile sınırlıdır. Karayolları Trafik Kanunun 92/1-f maddesine göre manevi tazminata ilişkin talepler Zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kalmaktadır.

28.06.2008 gün ve 26920 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan yönetmelik ile ... Bürosunun çalışma usul ve esasları belirlenmiş, 13.07.2011 gün ve 27993 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan yönetmelik ile de yabancı plakalı ... kara taşıtlarının ülkemizde işletilmesinden kaynaklanan hukuki sorumluluk için yapılacak sigortaya ilişkin usul ve esaslar belirlenmiştir. İlgili yönetmeliğin 3-ç maddesinde Zorunlu Trafik Sigortasından anlaşılması gerekenin 2918 sayılı kanun gereği ülkemizde kayıtlı motırlu kara taşıtlarının işletilmesinden kaynaklanan hukuki sorumluluk için düzenlenen sorumluluk sigortası olduğu belirtilmiştir.

Yeşil Kart Sistemine üye tüm ülke bürolarının uymak zorunda olduğu İnternal Regulations (İç Düzenlemeler) kurallarının 3.5 maddesine göre; gelen talep ülke mevzuatı limit ve sorumluluğunun üstinde ise kaza ülkesi ..., yeşil kartı düzenleyen yabancı sigorta şirketinden İç Düzenlemeler 3/5. maddesine göre onay almak zorunda oldukları belirtilmiştir.

Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi sonucunda; ... plakalı aracın yeşil kart sigortasının bulunduğu, poliçenin tüm ülkelerde uygulanan ilgili ülke dilinde tanzim edilen, tek sayfadan ibaret tip poliçe olduğu, araç bilgilerinin yer aldığı, davacı vekilinin beyan ettiği gibi herhangi bir genel şartların mevcut olmadığı, bu nedenle tercümesine gerek duyulmadığı, poliçe kapsamında ... ... tarafından davacılara 124.363,71 TL maddi tazminat ödemesi yapıldığı,

cevap dilekçesi ekleri ve celbedilen hasar dosyasına göre manevi tazminat hususunda ilgili poliçeyi düzenleyen yabancı sigorta şirket ile gerekli yazışmaların yapıldığı, ancak yeşilkart poliçesini düzenleyen sigorta şirketinin bu teminatı sağlamadığı, bu durumda yukarıda yer alan açıklamalar ışığında davalının sorumluluğunun kaza tarihindeki karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası limitleri ile sınırlı olduğu, Karayolları Trafik Kanunun 92/1-f maddesine göre manevi tazminata ilişkin taleplerin zorunlu mali sorumluluk sigortası dışında kaldığı anlaşıldığından davanın reddine karar karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır