İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/10 K.2025/281

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında Kasım 2022 tarihinde, İstanbul Zeytinburnu’nda yapılacak bir satış ofisinin çelik konstrüksiyon işleri için anahtar teslim usulde bir sözleşme imzalandığını, bu sözleşmeye göre işin süresinin 50 gün olarak belirlendiğini, müvekkilinin işin ifası sırasında davalıya 150.000 TL tutarında teminat senedi ile 1.050.000 TL tutarında teminat çeki verdiğini, sözleşmede belirtilen işlere ilaveten ek imalatlar da yapıldığını, ancak işveren olan davalının bu hizmetler karşılığında KDV dahil toplam 1.606.912,84 TL ödemesi gerekirken yalnızca 1.050.000 TL ödeme yaptığını,

bu sebeple müvekkilinin 556.912,83 TL alacağının kaldığını, işin 15.03.2023 tarihinde tamamlandığını ve 60 günlük gecikmenin mücbir sebeplerden (yağış ve deprem gibi) kaynaklandığını, bu sebeplerin sözleşmede süre uzatım hakkı doğuran durumlar arasında sayıldığını, işin tamamlanmasına rağmen davalının bakiye ödemeyi yapmadığını, arabuluculuk sürecinden de bir sonuç alınamadığını, bu nedenle 556.912,83 TL’nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile tahsilini, teminat çeki ve teminat senedinin iadesini,

borçlu olunmadığının tespitini ve bunların tahsili durumunda davaya istirdat olarak devam edilerek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, teminat çek ve senetleri yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini, ayrıca yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davacı ile müvekkili arasında çelik konstrüksiyon imalatına dair sözleşme imzalandığını, ancak davacı tarafından sözleşme konusu işin tamamının bitirilmediğini ve teslimin yapılmadığını, dolayısıyla kesin hakedişin yapılmadığını ve bu nedenle davacının müvekkilden herhangi bir alacak talebinde bulunmasının ve teminat belgelerinin iadesini istemesinin mümkün olmadığını, hakediş raporunun hazırlandığını ancak teslim gerçekleşmediği için imzalanmadığını, bu nedenle bağlayıcılığı olmadığını, davacının işte 89 günlük gecikme yaşattığını, bu gecikmenin mücbir sebep sayılamayacağını,

çünkü yağış ve depremin somut olayla ilgisinin bulunmadığını, çelik konstrüksiyon işinde yağışın engel teşkil etmediğini ve depremin İstanbul'da etkili olmadığını, bu kapsamda sözleşmeye göre günlük 2550 TL'den 226.950 TL cezai şartın davacıya tahakkuk ettirildiğini, ayrıca davacının sadece geç kalmadığını, yaptığı işin kusurlu ve ayıplı olduğunu, bu hususların tutanak altına alındığını ve fotoğraflarla belgelendiğini, çelik kolonlarda montaj hataları, yamukluklar, bağlantı kusurları bulunduğunu, bu nedenlerle davacının teslim yapmaksızın ve eksik, ayıplı işlerle hakediş istemesinin hukuka aykırı olduğunu,

müvekkilinin bu gecikmeler nedeniyle satış ofisinin devreye alınamaması sonucu ciddi gelir kaybına uğradığını, davacının kötüniyetli olarak dava açtığını, kesin hakedişi yapmadan alacak talep etmesinin mümkün olmadığını beyanla; davanın reddine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin karşı taraftan tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava; Taraflar arasında çelik konstrüksiyon imalatı konusunda sözleşme yapıldığı, davacı tarafça 150.000-TL tutarlı teminat senedinin davalıya verildiğini, yapılan toplam iş bedelinin 1.606.912,84-TL olduğu ancak bunun 556.912,83-TL'nin davalı taraça davacıya ödenmediğini, ayrıca yapılan ödeme tutarı kadar yani 1.050.000,00-TL tutarında teminat çeki alındığını, işin tesliminde gecikmelerin mücbir sebep kapsamında olduğunu toplamda 60 gün bir gecikme olduğunu bunların da yağış ve deprem (06/02/2023) olan günlerde olduğu kalan hakediş bedelinin faiziyle tahsili ile teminat senet ve çekinin iadesi istemine ilişkindir.

Davanın İstanbul ili Zeytinburnu İlçesi, ... Mahallesi, 491 Pafta, 2999 ada, 70 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki Satış Ofisi Çelik Konstrüksiyon işlerine ilişkin; sözleşme ve sözleşme harici işlerden kaynaklı alacak talebi ile davacının borçlu olmadığının tespiti, Teminat Çeki ve Teminat Senedinin iadesine ilişkin olduğu,

Davacı ile davalı arasında adi yazılı şekilde Kasım 2022 tarihinde “Satış Ofisi Çelik Konstrüksiyon İşleri İçin Sözleşme” başlıklı sözleşmenin kurulduğu; davacının yüklenici davalının da işsahibi sıfatını haiz olduğu, sözleşmenin 3. maddesinde davacı yüklenicinin işi, sözleşme tarihinden itibaren 50 gün içinde tamamlamayı üstlendiği, sözleşmenin 4. maddesinde davacı yüklenicinin edimlerin ifası ve altında çalıştırdığı personel nedeniyle doğabilecek tüm zararlar için davalı işsahibine 150.000TL Tutarlı kesin teminat senedinin 7 gün içinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığı;

davacının hem sözleşmede üstlendiği imalatları hem de ek iş yaptığını, ancak eser bedelinin tam olarak ödenmediğini, işin 15.03.2023 tarihinde bitirildiğini; gecikmenin 60 gün olduğunu, bu gecikmenin de sözleşmenin 15. maddesinde sayılan hallerden kaynaklandığını, uzatım hakkının olduğunu iddia ettiği ve eser bedelinin ödenmediği iddiasına dayalı olarak alacak davasını ikame ettiği;

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 03.11.2024 tarihli raporda.

Davacı ile davalı arasında adi yazılı şekilde Kasım 2022 tarihinde (tam tarih yazmamaktadır) “Satış Ofisi Çelik Konstrüksiyon İşleri İçin Sözleşme” başlıklı sözleşmenin kurulduğu; sözleşmedeki irade açıklamaları incelendiğinde sözleşmenin eser sözleşmesi olduğu; buna göre davacının yüklenici, davalının da işsahibi sıfatını haiz olduğu, Sözleşmenin 3. maddesinde davacı yüklenicinin işi, sözleşme tarihinden itibaren 50 gün içinde tamamlamayı üstlendiği,

sözleşmenin 4. maddesinde davacı yüklenicinin edimlerin ifası ve altında çalıştırdığı personel nedeniyle doğabilecek tüm zararlar için davalı işsahibine 150.000TL. tutarlı kesin teminat senedinin 7 gün içinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığı.

Davacının hem sözleşmede üstlendiği imalatları hem de ek iş yaptığını, ancak eser bedelinin tam olarak ödenmediğini, işin 15.03.2023 tarihinde bitirildiğini; gecikmenin 60 gün olduğunu, bu gecikmenin de sözleşmenin 15. maddesinde sayılan hallerden kaynaklandığını, uzatım hakkının olduğunu iddia ettiği.

Davacının eser bedelinin ödenmediği iddiasına dayalı olarak alacak davasını ikame ettiği, İncelenen davacı şirkete ait 2022 yılı Ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK.

Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu, davacı şirkete ait 2023 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin TTK.

Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, İncelenen davalı şirkete ait 2022 ve 2023 yılı Ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK.

Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu ve davalı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerini TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı davalı şirketin 2022 ve 2023 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Dava konusu iş ile alakalı hatalı imalatların hatalarının giderildiği ve davalı olan işveren tarafından dava konusu işin teslim alındığı, Gecikme cezası yüklenicinin 60 gün iddiasına göre 153.000,00 TL işverenin 89 gün iddiasına göre 226.950,00 TL olarak hesaplanmıştır.

Sözleşmeye göre işin başlangıcında ve bitiminde yapılması gereken iş yeri teslim tutanaklarına ulaşılamadığından gecikme bedeli en az 153.000,00 TL bedele sahip olmakla birlikte net olarak hesaplanamamaktadır.

Yüklenicinin belirttiği mücbir gecikme sebepleri işbu sözleşmenin 15. Maddesi gereği işverene 3 gün içerisinde bildirilmesi gerektiği ve mücbir sebeplerin bildirildiğine dair yazılı bir belgeye erişilemediğinden gecikmenin, mücbir sebepten kaynaklanmadığı, İşveren ve yüklenici toplam imalat bedelinde (KDV oranı hariç) anlaşmıştır.

Davalı işverenin hakediş raporunda, toplam imalat bedeli %18 KDV oranı dahil:1.580.130,96 TL olarak hesaplanmış ise de, geçici kabulün yapılamaması sebebi ile faturanın kesilemediği ve İşbu sözleşmenin imzalandığı 2022 yılı kasım ayında sözleşme konusu işi için KDV oranı %18 iken 2023 yılı temmuz ayı itibari ile KDV oranının %20 olarak uygulanmak zorunda olduğundan hakediş hesaplamasında %20 KDV oranı ile hesaplama yapılması gerektiği kanaatine varılarak, yapılan toplam imalat bedeli, %20 KDV oranı dahil: 1.606.912,84 TL olarak hesaplandığı,

Davalı işverenin hakediş raporunda belirtilen İSG, ALLRİSK ve DİĞER başlıklı kesintiler sözleşmenin 5. Maddesi gereğince kesilebileceği değerlendirilse dahi, yine sözleşmenin aynı maddesinde, anılan kesintilerin yapılabilmesi için İSG, ALLRİSK ve DİĞER konu başlığı altında bahsedilen masrafların yapıldığının taraflarca tutanak altına alınması gerektiği de hüküm altına alındığı, Dosyada.

İSG, ALLRİSK ve DİĞER konu başlığı altında bahsedilen masrafların yapıldığına ilişkin dair karşılıklı taraflar arasında imzalanmış bir belgeye rastlanmamış ise de hukuki taktiri mahkemeye ait olmak üzere; hem İSG, ALLRİSK ve DİĞER konu başlığı altında bahsedilen masrafların yapıldığına ilişkin dair karşılıklı taraflar arasında imzalanmış belgelerin mevcut olduğu hem de mevcut olmadığı kabullerine göre alternatifli olarak hesaplandığı,

Diğer yandan yer teslim tutanağının olmaması ve iş başlangıç tarihinin ay ve yıl olarak belirtilse dahi gün olarak belirtilmemesi sebebi ile gecikme günü sayısı net olarak bilinmediğinden hukuki taktir mahkemeye ait olmak üzere gecikme gün sayısının 60 ve 89 gün olduğu kabullerine göre de alternatifli olarak hesaplandığı,

Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 26/02/2025 tarihli ek raporda ise; sözleşmenin 3. Maddesi gereği 1,5 gün gecikme süresi kabul edildiği takdirde gecikme bedeli hesabı alternatif olarak yapıldığı, bu husus dışında kök raporlarında herhangi bir değişikliğe gerek olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.

Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller, aldırılan bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda; aldırılan bilirkişi raporunda dava konusu yapının, davalı işveren tarafından satış ofisi olarak kullanıldığı ve işin teslim alındığı kanaatine varıldığı, dava konusu çelik imalatların üzeri osb ve saç gibi malzemelerle kapatıldığı, dava konusu çelik imalatlarda kusur ve ayıp olsa dahi osb ve saç gibi kaplamaların çelik yapıyı kaplaması sebebi ile teşhis edilmesi imkansız olmakla birlikte çelik yapıda kusur ve ayıp olmadığı,

hatalı imalatların hatalarının giderildiği ve davalı işveren tarafından işin teslim alındığının tespit edildiği, raporun dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine varıldığı, onarımların 3. Kişiye yaptırıldığına dair davalı tarafça dosyaya somut bir delil sunulmadığından bu hususta davacı beyanlarına itibar edildiği, davacı yüklenicinin iddiasına göre 15.03.2023 tarihinde, davalı işverenin iddiasına göre 14.04.2023 tarihinde iş bitirildiği, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 3. Maddesine göre.

"Sözleşme imzalanma tarihinden itibaren en geç 3 (üç) iş takvim günü içerisinde karşılıklı olarak imzalanan yer teslim tutanağı ile yer teslimi yapılır.

Ancak teknik olarak işin doğası gereği veya başka nedenlerden dolayı yer teslimi tutanağı imzalanamazsa işin tamamlanma tarihi yer teslim tarihinden itibaren hesaplanacaktır.Yer teslim tutanağı imzalanmamasından dolayı yüklenici hiçbir talepte bulunamaz. yer tesliminin işveren tarafından geç yapılması halinde yüklenici herhangi bir hak talebinde bulunamaz. yüklenici, yer teslimi esnasında veya daha sonra işin yapılacağı mahalde engel teşkil eden her türlü unsur ve şartı bertaraf edecektir. yüklenici, işbu Sözleşme' de aksi kararlaştırılmadıkça işi başlangıç sözleşme tarihinden itibaren 50 gün içerisinde tamamlamayı beyan ve taahhüt eder.",

sözleşmenin 15. Maddesinde ise. "Yüklenici herhangi bir kusuru olmaksızın işlerin tamamlanma süresinin uzatılmasını gerektiren durumların ortaya çıkmasından itibaren en geç 3 gün içerisinde süre uzatımı ile ilgili talebini, ayrıntılı bilgiler ile birlikte işverene bildirmekle yükümlü olduğunu aksi takdirde süre uzatımına hak kazanamayacağını kabul, beyan ve taahhüt eder.

İşveren tarafından müteahhide işi tamamlaması için süre verilebilecek durumlar münhasıran Salgın hastalıklar, depremler, su baskınları ve diğer tabii afetler gibi olağanüstü haller, Grevler ve diğer önemli iş ihtilafları, Sözleşmelerin yürürlüğe girmesinden sonra malzeme ve malzeme taşınması üzerine hükümetçe ve belediye tarafından konan tahditler. Sahada montaj programını aksatacak şekilde yağmur, kar ve dolu yağışı vb. gibi hava olayları." olarak tanımlandığı;

Davacı taraf sözleşme konusu işi 15.03.2023 tarihinde, 60 gün gecikme süresi ile bitirdiğini beyan ettiği, söz konusu gecikmenin sebeplerinin sözleşmenin 15. Maddesinde beyan edilen mücbir sebepler olduğu (aralıklarla toplamda 57 gün yağan yağmur ve 6 Şubat depremi) ve bu sebeple süre uzatımına hak kazanılacağı davacı tarafından beyan edildiği,

davalı taraf ise sözleşme konusu işin gecikme süresinin 60 gün değil 89 gün olduğunu ve dava dilekçesinde belirtilen yağmur ve deprem sebeplerinin mücbir sebep sayılamayacağını belirttiği, 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen ve tüm ülkeyi derinden etkileyen depremin davaya konu işin yapıldığı İstanbul ilinde gerçekleşmediği, yine yağmur iddiasına ilişkin yağmur şiddetinin çalışmaya olanak sağlamayacak kadar şiddetli olduğuna dair dosyada somut bir veri bulunmadığı,

dava konusu sözleşmenin 15. Maddesine göre yüklenici süre uzatımı gerektiren mücbir sebeplerin gerçekleşmesi itibari ile en geç üç gün içerisinde süre uzatımı ile alakalı talebini işverene bildirmekle yükümlü olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde davacının süre uzatım mazeretinin yersiz olduğu bu nedenle sözleşmenin 3. maddesinin geçerli kabul edilerek davalı işverenin beyanı esas alınarak sözleşme konusu işte gecikme süresinin 89 gün olduğunun kabul edildiği,

Kasım 2022 tarihli sözleşmede dava konusu işin miktarının 37.500,00 kg olmasını ve alt yüklenicinin onaylanmayan hakediş raporunda toplam imalat miktarının 38.544,92 kg olmasını göz önüne alarak toplamda 1044,92 kg ilave imalat yapıldığı Sözleşmenin 3. Maddesi gereği ilave edilmesi gereken ek süre 1,5 gün olarak hükme dayanak ek raporda tespit edildiği bu haliyle davacı yüklenicinin gecikme süresi mahkememizce 87,5 gün olarak kabul edildiği, dosyada İSG, ALLRİSK ve DİĞER konu başlığı altında bahsedilen masrafların yapıldığına ilişkin dair karşılıklı taraflar arasında imzalanmış bir belgeye rastlanmadığı,

davalı işverenin Allrisk ve İSG kesintilerine dair herhangi bir belge sunmaması sebebi bu hususta kesinti yapılmayarak davacı yüklenicinin talep edebileceği alacak 159.705,61-TL olarak kabul edilmiş olup; davanın kısmen kabulü ile.

159.705,61-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, teminat çeki/senedinin yargılama devam ederken iade edildiği anlaşılmakla bu hususta ki talep konusunda karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki hüküm kurma yoluna gidilmiştir.

HÜKÜM

DAVANIN KISMEN KABULÜ İLE

1-)159.705,61-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, teminat çeki/senedinin iade edildiği anlaşılmakla bu hususta ki talep konusunda karar verilmesine yer olmadığına,

2-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 10.909,49-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 9.510,68-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.398,81-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 3.120-TL arabuluculuk ücretinin davanın red/kabul oranına göre 894,72-TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 2.225,28-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

4-)Davacının yaptığı 427,60-TL başvuru harcı, 9.510,68-TL peşin harç, 60,80-TL vekalet harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-)Davacı tarafından yapılan toplam 28.658,25-TL bilirkişi ücreti ile müzekkere /davetiye giderine ilişkin yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 8.218,31-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

7-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 63.553,16-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

8-)Davacının gider avansından artan bakiyenin re'sen davacıya/vekiline iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2025

Katip ... · (E-imzalı) Hakim ... · (E-imzalı)