İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/246 K.2024/652

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkilinin davacı ... Termal Turiz. San ve Tic. A.Ş. aleyhine .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... D.İş sayılı dosyası aracılığıyla ihtiyati haciz kararı alınarak .... İcra Müdürlüğü’nün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, akabinde 25.04.2024 tarihinde müvekkili davacının iş yeri olan ...'e hacze gelindiğini, ihtiyati hacze ve icra takibine konu çek, ...

Şubesinin 01.03.2022 tarihli ve ... seri nolu 95.000 TL bedelli çeki olduğunu, söz konusu çek takasta kullanılmak üzere aracı ...'ya verildiğini, çek adı geçen bu bankanın uhdesindeyken ekli dekonttan anlaşılacağı üzere müvekkilince ödenmiş ve o tarihte çeki bankaya ibraz eden kişi tarafından tahsili sağlandığını, yani kısacası çek takasta kullanılmak suretiyle bedeli ilgili hak sahibi tarafından tahsil edildiğini ve keşideci müvekkili şirketin söz konusu çeke ilişkin herhangi bir borcu kalmadığını, 06/02/2023 tarihli depremde banka binasında ağır hasar meydana geldiğini,

belgelerin zayi gördüğünü şubede bulanan takasa verilen bazı çeklerin üzeri ödendi olarak çizilmediğinden çok sayılıda çekin tarihinde oyna yapılarak piyasaya sürüldüğünü bu konuyla alakalı ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduklarını ve ihtiyati tedbir talep ettiklerini, ...

Cumhuriyet Başsavcılığı ... soruşturma nolu dosyasıyla soruşturma başlatıldığını, banka, hangi çeklerin piyasaya sürüldüğünü de bilmediği için piyasaya sürüldüğünü öğrendiği her çek için ihtiyati tedbir kararı aldığını belirttiğini, İhtiyati hacze ve icra takibine konu çek, ...

Şubesinin 01.03.2022 tarihli ve ... seri nolu 95.000 TL bedelli çeki olduğunu, söz konusu çek takasta kullanılmak üzere aracı ...'ya verildiğini, çek, adı geçen bu bankanın uhdesindeyken ekli dekonttan anlaşılacağı üzere tahsili yapıldığını, Kısacası çek takasta kullanılmak suretiyle bedeli ilgili hak sahibi tarafından tahsil edildiğini ve keşideci müvekkili şirketin söz konusu çeke ilişkin herhangi bir borcu kalmadığını, bu nedenle ortada ihtiyati hacze ve devamında icra takibine konu olan sarih ve gerçek bir alacak kesinlikle söz konusu olmadığını, gerçekte var olmayan bir borç ya da geçersiz,

hukuka aykırı ve suç teşkil eden sahte belgeler nedeniyle icra takibine maruz kalması muhtemel olan veya icra takibine maruz kalan bir kimsenin (borçlunun) gerçekte borçlu bulunmadığını ispat için açacağı dava, menfi tespit davası olarak adlandırılmaktadır (HGK-K.2021/866).

Müvekkilinin davalıya hiçbir surette borcunun olmaması ve davacı müvekkilinin aleyhine başlatılan icra takibi nedeniyle eldeki davayı açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, davacı şirketin herhangi bir şekilde davalıya maddi zarar vermediğini, böyle bir borcunun bulunmadığını belirterek bu icra takibinde müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine, takibin iptaline ve alacağın % 20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmasına rağmen cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı icra takibinde borçlu olunmadığının tespitinden ibaret olduğu görülmüştür.

Dosyanın tetkikinde iş bu icra takibi sebebiyle menfi tespit davasından ibaret olduğu davacının sunduğu arabuluculuk tutanağı incelendiğinde başvuranın ... Tic A.Ş. Olduğu ancak iş bu açılan davanın davacısının ... ...A.Ş. Olduğu, davacı vekilinin 19/07/2024 tarihli duruşmada bu konuda beyanda bulunması için 2 haftalık süre verildiği, beyan dilekçesinde arabuluculuk tutanağındaki hatanın sehven yapıldığı, ... ...A.Ş. İle ... Tic A.Ş. Ortaklarının 1. Derecede akraba oldukları her 2 şirketin vekilliğinin yapıldığı, bu hatanın kabul edilebilir hata olduğu, 22/07/2024 tarihinde tekrardan arabuluculuğa başvurulduğu beyan edilmiştir.

Mahkememizin iş bu menfi tespit davasının 26/04/2024 tarihinde açıldığı tarafları aynı olan arabuluculuk başvurusunun başladığı tarih ise 22/07/2024 olduğu anlaşılmıştır.

Davacının dava açılışta dosyanın taraflarının aynı olan arabuluculuğa başvurulduğuna dair evrakın bulunmaması sebebi ile Mahkememizin 19/07/2024 tarihli duruşmasının 1 nolu ara kararının kurulduğu tarafları kapsar şekilde arabulucuğa başvurulduğuna dair evrakın 22/07/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmıştır.

Emsal İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi 2023/1743 E 2023/1362 K ilamında "...7155 sayılı Kanun ile TTK’na eklenen ve 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren 5/A maddesi ile getirilen “Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır. ....” hükmü uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkındaki ticari davalarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak zorunlu hale getirilmiş,

yani arabuluculuğa başvurmak dava şartı haline getirilmiş bulunmaktadır."Dava konusu bir miktar para alacağı" olan tüm talepler hakkında, alacaklı ve borçlu açısından bir ayırım yapılmadan ve bir sınırlama getirilmeden dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması, dava şartı olarak düzenlenmiştir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın ve dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir. (HUAK m.18/A/2, c. 4; HUAK Yönetmeliği m.22/3).

Burada dava şartı arabuluculuk sürecinin, 6100 sayılı HMKnun 115/2 maddesi çerçevesinde, gider avansı yatırılmasında veya gerekli hallerde teminat gösterilmesinde olduğu gibi tamamlanabilen bir dava şartı eksikliği olarak düzenlenmediği görülmektedir. Bir başka ifadeyle, dava şartı noksanlığının giderilmesi ve arabulucuya başvurulması için mahkemece davacıya süre verilmeyecektir.

Somut olayda; uyuşmazlık banka zararının tazmini ve tahsiline ilişkin olup, eldeki dava da; dava tarihi itibariyle arabulucuya başvuru zorunlu bir dava şartıdır.

Mahkemece davacı vekiline arabuluculuk tutanağını sunması için süre verilmiş ise de; davacı vekili beyanında uyuşmazlığın arabuluculuğa tabi olmadığından ara karardan rücu edilmesini, aksi kanaatte ise arabuluculuğa başvurmak için süre verilmesini talep etmiş olup, arabuluculuğa başvurmadan davanın açıldığı anlaşılmıştır.

O halde, eldeki dava arabuluculuğa tabii davalardan olup, dava öncesi arabulucuya başvuru şartı yerine getirilmediğinden, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiş, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. " şeklinde olduğu somut olay değerlendirildiğinde Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın ve dosya üzerinden davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir.

(HUAK m.18/A/2, c. 4; HUAK Yönetmeliği m.22/3). Burada dava şartı arabuluculuk sürecinin, 6100 sayılı HMKnun 115/2 maddesi çerçevesinde, gider avansı yatırılmasında veya gerekli hallerde teminat gösterilmesinde olduğu gibi tamamlanabilen bir dava şartı eksikliği olarak düzenlenmediği anlaşılmakla..".

Kararından da anlaşılacağı üzere davacının dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmadığı anlaşılmakla davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davacı vekili her ne kadar iki şirketinde ortaklığının akraba olduklarını beyan etmiş ise de her tüzel kişiliğin farklı temsil yetkisi olması göz önüne alındığında bu savunmalara itibar edilmediği kararından da anlaşılacağı üzere davacının dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmadığı anlaşılmakla davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiği anlaşılmış ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza