İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/300 K.2026/79

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari İşletme Kirası Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Mersin ili ... ilçesinde bulunan ... sayılı mermer sahası işletme ruhsatının sahibi olduğunu, müvekkili ile davalı arasında 17.06.2023 tarihli rödovans sözleşmesi imzalandığını ve sözleşme uyarınca ruhsat bedeli ile devlet haklarının davalı rödovansçı tarafından ödenmesinin kararlaştırıldığını, davalının sözleşmeden doğan yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve 30.06.2025 son ödeme tarihli ruhsat bedelini yatırmadığını, ...

17.07.2025 tarihli yazısı ile ruhsat bedelinin süresinde ödenmemesi nedeniyle işletme ruhsatının 01.07.2025 tarihi itibariyle iptal edildiğinin bildirildiğini, müvekkilinin bu durumdan söz konusu yazı ile haberdar olduğunu, davalıya ihtarname gönderildiğini ancak ödeme yapılmadığını, daha fazla mağduriyet yaşanmaması için müvekkilinin 17.09.2025 tarihinde ruhsat bedelini ödediğini ve daha önce de davalının yükümlülüğünde olan devlet hakkını ödediğini, sözleşme gereği davalı tarafından ödenmesi gereken ve müvekkili tarafından ödenen bu bedellerin rücuen tahsili amacıyla ....

İcra Müdürlüğünün 2025/...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalının borcun tamamına ve faize haksız ve mesnetsiz şekilde itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, alacağın sözleşmeye dayalı, likit ve muayyen olduğunu, itirazın hakkın kötüye kullanılması niteliğinde bulunduğunu, ayrıca ruhsatın iptali nedeniyle müvekkilinin çok yüksek yatırımlarının tehlikeye düştüğünü ve zararının icra takibine konu tutardan çok daha fazla olduğunu, davalının mal kaçırma ihtimali bulunduğunu belirterek ....

İcra Müdürlüğünün 2025/... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine, 1.230.842,81 TL likit alacak yönünden davalının taşınır ve taşınmaz malları ile banka ve üçüncü kişiler nezdindeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, taraflar arasındaki rödovans sözleşmesi hükümleri gereğince, davalı aleyhine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.

Ürün kirasının bir türü olan rödovans sözleşmesi, tam iki tarafa borç yükleyen atipik bir özel hukuk sözleşmesi olup; maden işletme hakkı (ruhsat) sahibinin, işletme ruhsatı sahasının tamamının veya bir kısmının belirli süreliğine işletme hakkını devretmeyi taahhüt ettiği, devralanın da bunun karşılığında ruhsat sahasında belirli miktarda üretim yapmayı ve bu üretim karşılığında ürettiğinin belli bir miktarı üzerinden rödovans bedeli ödemeyi taahhüt ettiği bir özel hukuk sözleşmesidir. Rödovans sözleşmesi ile maden ruhsat devri değil, bu ruhsatta mündemiç olan hakkın rödovans bedeli karşılığında bir başkasına belirli bir süre ile kullandırılması amaçlanır.

Rödovans sözleşmelerinde, sözleşme hükümlerinin, sözleşmede hüküm bulunmazsa Maden Kanununun, Maden Kanunununda da hüküm bulunmaması halinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde TBK m.357 ile m.378 arasında düzenlenen Ürün Kirasına ilişkin hükümlerin uygulanacağını Yargıtay kararlarında kabul edilmektedir.

Yargıtay 14.HD. 20/02/2007 2007/111 E.2007/1552 K. ''Taraflar arasındaki 15.02.1986 günlü rödovans sözleşmesi hasılat kira sözleşmesinin bir türüdür.''

Yargıtay 11. HD 04/03/2002 T., 2001/8157 E. 2002/1813 K. “Rödovans sözleşmeleri, kendine özgü bir sözleşme tipi olmakla birlikte, BK’nun 270. vd. maddelerinde düzenlenen hasılat kirasına yakın özellikler göstermektedir. Kaynağını 3213 sayılı Maden Kanunu'ndan alsa da, o kanunda sözleşmenin yapısı, özellikleri ve sonuçları düzenlenmemiştir." demek suretiyle ve Yargıtay 3.HD'nin 02/10/2017 tarih ve 2017/13864 E.- 2018/9380 K.sayılı kararında da benzer nitelikli davalarda, kararı veren Sulh Hukuk Mahkemesinin görevi hususunda bir bozma yapılmamış olması nedeniyle, Sulh Hukuk Mahkemesinin taraflar arasındaki uyuşmazlığı gidermekle görevli mahkeme olduğu anlaşılmakla, mahkememizce görevsizlik kararı vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · (E-İmzalı) Hakim ... · (E-İmzalı)