İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/407 K.2025/667

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili Banka'nın şubeleri arasında evrak transferi kapsamında işlemsiz iade edilen ve ilgili şubesine gönderilen 29.04.2024 tarihli ve ... numaralı teminat mektubu ... Şube'ye teslim edilmek üzere ... Kargo'ya teslim edildiğini, ilgili evrakların varış şubelerine ulaşmadan önce ...

Kargo nezdinde kargo sürecinde zayi olduğu bilgisinin 26.05.2025 tarihinde Müvekkil Banka'ya verildiğini, 5411 Sayılı Bankacılık Kanunu'nun 42. Maddesi kapsamında Müvekkil Banka zayi olan evrak asıllarını saklamakla yükümlü olduğu gibi söz konusu bu evrak aynı kanun maddesi gereğince saklamakla yükümlü olunan 10 yıllık süre içerisinde zayi olduğunu belirterek, zayi olan evrak asılları yönünden TTK 82/7 madde hükmü uyarınca zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, banka teminat mektubunun zayi olduğu gerekçesiyle iptali veya zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;

Davacı banka teminat mektubunun kargo taşıması sırasında zayi olduğunu belirterek TTK 82/7.maddesine göre zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

TTK'nın 82/7. maddesi uyarınca, bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kâğıtlar; hırsızlık veya yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziya uğrarsa, tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yerin yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir.

Emsal niteliğindeki İstanbul BAM 14. HD 16/10/2019 tarih 2018/1284 esas 2019/1282 karar sayılı ilamında; "...TTK'nın 82/7. maddesinde, zayi belgesi verilmesini gerektirecek belgelerin, ticari defterler ve onların dayanağı olan fatura vb gibi belgeler ile maddede sayılan belgeler olduğu, teminat mektubunun bu kapsamdaki belgelerden olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle, somut olayda, anılan yasa hükmünün uygulanma yeri yoktur.

Diğer taraftan, banka teminat mektubu, kıymetli evrak vasfında olmadığından, kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptaline dair TTK hükümlerinin de olayda uygulanma yeri yoktur.

Davacı vekili, ortada kanun boşluğu bulunduğu gerekçesiyle, bu boşluğun TMK'nın 1.maddesi uyarınca mahkemece doldurulması istenmiş ise de ortada bir kanun boşluğu bulunmamaktadır.

Davacının, banka teminat mektubunun hükümsüzlüğünün tespiti için, banka hasım gösterilerek açılacak menfi tespit davasının konusunu teşkil etmesi mümkün olup iş bu hasımsız davanın açılmasında hukuki yarar bulunmamaktadır..." şeklinde değerlendirmede bulunmak suretiyle banka teminat mektubunun TTK 82/7.maddesine göre zayi belgesi verilmesini gerektirecek belgelerden olmadığı, kıymetli evrak vasfını taşımadığı ve hükümsüzlüğünün tespitinin ise hasımsız bir davada değerlendirilemeyeceği açıkça belirtilmiştir.

Bu durumda TTK 82/7. Maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi mümkün olmadığı gibi kıymetli evrak vasfı da bulunmadığından bu kapsamda zayi nedeniyle iptal kararı verilmesi de mümkün değildir.

Ayrıca davacı tarafça dava dilekçesi ekinde sunulan belgeler incelendiğinde, ... kargo bildiriminde içeriği bilinmeyen kargoların zayi olduğu belirtilmiş, Bankanın delil olarak sunduğu belgede ise liste olarak belirtilmesine rağmen gönderi numaraları ile ilişkilendirilememiş, son olarak da yine dava dilekçesi ekinde kargo taşımasında olduğu ve yanan araçta zayi olduğu iddia edilen teminat mektubunun sureti incelendiğinde, geçerlilik tarihinin 29/04/2025 olduğu görülmüş, zayi olduğu iddia edilen tarih 26/05/2025 olup,

geçerlilik tarihi sona ermiş olan teminat mektubu hakkında zayi belgesi verilmesinde hukuki yarar bulunmadığı değerlendirilmiş, açıklanan tüm bu nedenlerle davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır