İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/892 K.2018/175

Mahkememizde görülmekte olan alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi ile vekil eden şirketin davalı şirkete 5 adet makine sipariş ettiğini, bu makinanm ödemeleri için 23.12.2014 keşide tarihli ... seri numaralı 30.000,00-TL, 15.01.2015 keşide tarihli ...seri numaralı 30.000,00-TL 31.01.2015 keşide tarihli ... seri numaralı 27.500.00 TL bedelli çeklerin davalı şirketçe 14.04.2014 tarihli tahsilat makbuzu ile teslim alındığını, çeklerin tamamının ödendiğini, davalı şirketin 2 adet makinayı müvekkili şirkete teslim ettiğini, ... sayılı irsaliye ve 29.11.2014 tarih ... numaralı %18 KDV dahil 12.980,00TL olarak fatura edildiğini,

davalı şirketin siparişte bedelleri ödenen 1 adet 18.500,00TL değerinde 6 milli işleme tezgahı, ... marka tezgah ile 16.000,00TL değerinde 6 milli işleme tezgahı Umo marka tezgah ve 40.000,00TL değerindeki 150 tonluk eksantrik presi dava tarihine kadar teslim edilmediğini, teslim edilmeyen makinaların toplam değerinin 74.500,00TL olduğunu, makinaların teslimi veya tahsil edilen bedelleri olan 74.500,00TL nin şirkete geri ödenmesi için noterden ihtar keşide edildiğini, davalı şirketin makinaları teslim etmiş gibi hayali faturalar düzenleyerek gönderdiğini, noter ihtarı ile davalı şirkete iade edildiğini,

müvekkili şirkete gönderilen 05.03.2015 tarih 081767 numaralı fatura konusu mal ile 06.03.2015 tarih ve 081768 numaralı fatura konusu malların teslim alınmadığını, müvekkili şirketin bedelini ödeyerek davalı şirketten teslim almadığı 3 adet makine bedelleri toplamı olan 74.500,00TL nin talep tarihinden itibaren ticari faizi birlikte davalından tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili sunmuş olduğu yazılı beyan ile taraflar arasındaki tek ticari ilişkinin yalnızca 2 adet ...

6 milli 2. el Makine satışından ibaret olduğunu, tarafların 85.520,00TL+ 15.393,60TL KDV olmak üzere 100.912 TL KDV dahil anlaştığı ve davacının çekleri müvekkiline verdiğini, daha sonra KDV bedelini ödemek istemediğini, tahsilatların tamamlanmasından sonra kesilen ek faturaları iade ettiğini, kesilen ek faturaların nedeninin vadeye bağlanmış 2 adet makine bedelinin KDV hariç sonradan tahsil edilmesi olduğunu, müvekkilinin davacıdan eksik ödediği KDV yönünden alacaklı olduğunu, satışa konu ...

6 milli 2 adet makine otomat tezgahı makinası olduğunu, tanesinin davacının bahsettiği gibi 5.500TL bedelle satılmasının olanaksız olduğunu, her birinin rayici bu bedelin yaklaşık 10 katı kadar olduğunu, bu durumun bilirkişi incelemesi ile anlaşılabileceğini, makinaların satımı konusunda akit olmadığı için, bu makinaların satımına ilişkin yazılı bir delil bulunmadığını, yapılan ödemelerin makinaların KDV dahil ödemelerine ilişkin kısmi ödemeler olduğunu, aksini iddia eden yazılı belge ile ispatla mükellef olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir.

Mahkememizce ön inceleme yapılmış, taraf delilleri toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Mali müşavir bilirkişi tarafından tanzim edilen raporda davalı tarafa 87.500,00 TL miktarlı üç adet çek teslim edildiği, davacı tarafından davalıya keşide edilen Beyoğlu ...Noterliğinin 10/03/2015 tarih ve...yevmiye sayılı ihtarnamede dava konusu 3 adet 2.el makinenin ihtarın tebliğ tarihinden itibaren teslim edilmesi, aksi halde bakiye alacağın aynı sürede ödenmesinin istenildiği, ihtarnamenin davalıya 14/03/2015 tarihinde tebliğ edildiği,

davacı tarafından davalıya keşide edilen aynı Noterliğin 05/03/2015 tarih ve ... yevmiye sayılı ihtarnamede aynı makilerle ilgili 05/03/2015 tarih ve 081767 seri numaralı fiyat farkı açıklamaları 43.966,80 TL miktarlı ve 06/03/2015 tarih ve ... seri numaralı, 43.966,80 TL miktarlı fiyat farkı faturalarının kabul edilmediği, süre içinde iade edildiğinin belirtildiği, önceki ihtarnamede belirtilen ödeme karşılığı 3 adet makinenin teslimi aksi haldi bu paranın iadesinin istenildiği, davalı defter ve kayıtlarına göre davalının alacaklı olduğu,

davalı kayıtlarında davacı tarafça kayıtlara alınmadan iade edilen iki adet fiyat farkı faturasının yer aldığı belirtilmiştir.

Mahkememizce 18/07/2017 tarihli oturum ara kararı ile, davalı yanın advacının dava konusu kıldığı ve teslim edilmediği iddia olunan 3 adet makineye ilişkin akdi ilişkiyi reddettiği nazara alınarak davacı yana bu alacağa dayanak akdi ilişkiye dair delillerini sunması için kesin süre verilmiş, bu yönde delil sunulmamıştır.

Teslim edildiği davalı kabulünde de olan makineler üzerinde makine mühendisi bilirkişi eli ile inceleme yaptırılmış, satım tarihindeki rayiç değerlerinin tespiti, ödeme ile mukayese edildiğinde değerine göre fazla ödeme olup olmadığı hususlarında rapor tanzimi istenilmiş, bilirkişi dosyaya sunduğu rapor ile makinelerin alım tarihi itibari ile ve mevcut halleri ile değerinin KDV hariç 5.500,00 TL olduğunu bildirmiştir.

Dava, avans olarak verildiği iddia olunan çeklere karşılık malın teslim edilmediği iddiası ile fazla yapılan ödemenin iadesi istemini konu almaktadır.

Kural olarak çek, bir ödeme vasıtası olup, aksi kararlaştırılmadıkça mevcut bir borcun tediyesi amacı ile verildiği yönünde bir karine mevcuttur. Bu karinenin aksini iddia eden davacı, çeklerin avans olarak verildiğini ve karşılığında mal teslim edilmediğini yazılı delille ispatlamakla yükümlüdür. Satış sözleşmesinde tarafların edimlerini aksine anlaşma olmadıkları takdirde, aynı anda ifa etmeleri kural olduğundan, peşin satış karinesi uyarınca davacının çeklerin avans niteliğinde verildiğini ve karşılığında mal teslim edilmediğini kanıtlaması gerekir. Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 15/05/2017 tarih, 2016/15867 esas ve 2017/3820 karar sayılı ilamı; 18/09/2017 tarih, 2016/10462 esas ve 2017/5933 karar sayılı ilamı; 11/05/2017 tarih, 2016/17472 esas ve 2017/3672 karar sayılı ilamı.

Davacı, çek ile yaptığı ödeme karşılığında eksik teslimat yapıldığını belirterek ödediği miktarın iadesini istemektedir. Yukarıda belirtildiği üzere çek, kural olarak bir ödeme vasıtası olup, satış işleminin peşin yapıldığı konusunda kanuni bir karinenin varlığı kabul edilir. Somut olayda davalı anlaşmanın iki makine için yapıldığını, 3 adet başka makine olduğu iddiasının doğru olmadığını beyanla akdi ilişkiyi kabul etmemektedir.

İspat yükü çeklerin ileride teslim edilecek mallara karşılık avans olarak verildiğini ve çek bedelleri kadar mal teslim edilmediğini ileri süren davacıdadır. Davalının teslim edilen mal miktarından düşük bedelde fatura kesmesi malların eksik teslim edildiği anlamına gelmez. Fatura, sadece mali konularda taraflara yükümlülük yükler. Yargıtay 19.Hukuk Dairesinin 21/06/2017 tarih, 2016/7961 esas ve 2017/5343 karar sayılı ilamı.

Davacı, çekin avans olarak verildiğine ve malın teslim edilmediğine ilişkin yazılı delil sunmamış, hatırlatılan yemin deliline de dayanmamıştır. Bu itibarla, taraflar arasındaki akdi ilişkinin davacının iddia ettiği gibi olduğu hususu, ispat yükü kendisine düşen davacı tarafından usulüne uygun deliller ile ispatlanamadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ...