İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2015/914 K.2019/1106

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin vermiş olduğu 09.09.2015 tarihli dilekçesinde özetle. "Müvekkil ve davalı arasında 15.11.2013 'te Davalı nın 04/07 Nisan 2014 tarihli ... FUAR’ına katılımı sırasında gerekli destek ve danışmanlık hizmetini alması için "Danışmanlık ve Destek Hizmeti Sözleşmesi'' imzalanmıştır. Davalı fuar için 12,461,00 TL harcama yapmıştır.

Davalı, hu bedelin tamamını devlet teşviki başlığı altında devletten geri alabileceğini ancak müvekkil şirketin gerekli bilgilendirmeyi yapmamış olması iddiasıyla başvuruyu zamanında yapamadığım ve bu nedenle teşvikten yararlanamadığını ve bu kayıptan müvekkilin sorumlu olduğunu iddia ederek müvekkil aleyhine .... İcra Dairesi'nde ... Esas sayılı dosya ile 12.461,00 TL’lik fuar harcamalarının tamamına ilişkin icra takibi başlatmıştır.

Müvekkil, davalı île takibin kesinleşmesi sebebiyle takip alacaklısı ile aralarında EKTEKİ protokolü düzenleyerek tahsil harcı haricindeki diğer masraflar ve vekalet ücreti de dahil hepsi içerisinde 15,000,00 Tl/nin ... Medikal'e ödenerek dosyayı kapatmak için anlaşmıştır. Yapılan protokol ve ödeme planı sonucunda taraflar dosya borcunu kapatmak konusunda anlaşmışlardır. Protokolde de belirttiğimiz gibi borç ...

Organizasyon tarafından kabul edilmemiş, icra tehdidi altında bu şekilde bir ödeme planı yapılmış olması sebebiyle iş bu davanın açılması zarureti doğmuştur. Davalı ile yapılan protokol sonucu taraflar arasında bir Ödeme planı oluşturulmuş ve sözde dosya borcunu kapatmak için anlaşılmıştır. Bu nedenle haciz mahallinde 500 TL ve 14,08.2015 te 2.500 TL ödenmiştir.

Fakat iş bu dava süresince diğer taksitler protokol gereği dava sonuçlanana kadar davalıya ödenmeye devam edilecektir. Bu sebeple davamız ödenen kısım ve kalan borcun dava süresince ödenecek kısımlarının da (ödenmek zorunda kaldığı için) istirdat!, kalan borcunda olmadığının tespiti taleplidir Taraflar arasında kurulan Danışmanlık Ve Destek Hizmeti Sözleşmesinin 2, Maddesine göre davalının alacağı hizmetler belirtilmiştir.

Buna göre ...'nın yükümlülüğü sadece Fuar süresince firmanın alacağı devlet desteğiyle ilgili gerekli uyarılan yapmaktır. Bunun dışında bütün yükümlülükler ve sorumluluklar davalıya aittir Müvekkilin tek sorumluluğu davalıya gerekli uyarıyı yapmaktır. Ki Müvekkil üstüne düşen sorumluluğu tamamen yerine getirmiştir. Buna rağmen davalı Devlet teşvikine başvurmamış ve sorumlu olarak müvekkili görmesi üzerine icra takibi başlatmıştır.

Müvekkil sözleşmenin kendisine yüklediği yükümlülüğü yerine getirmiştir bunun sonucunda davalının devlet teşviki alıp alamaması müvekkilin sorumluluğunda değildir. Zira müvekkilin, davalı adına devlet teşvikine başvurması da mümkün değildir. Davalının kalıklığı fuar 4/7 Nisan 2014 tarihleri arasında olup tebliğe göre 20/03/2014 tarihinden başlayarak 07/07/2014 tarihine kadar destek için başvurabilmekteydi (2009/5 sayılı tebliğ Madde S, 13).

Kaldı ki davalı bu süre içerisinde devlet desteğinden haberdar olup konuyla ilgili 18.04.2014 tarihinde müvekkil şirkete mail atmış ve gerekli yardımları talep etmiştir. (EKTEDİR.) Bunun üzerine tekrar davalıya gerekli bilgilendirme yapılmıştır Ki bu mailleşıneden önce de teşvikle ilgili gerekli bilgilendirmeler telefonda yapılmıştır.

Davalı, taraflar arasında yapılan sözleşme gereği başvurunun müvekkil tarafından yapılmayacağını, müvekkilin bu konuda sadece bilgilendirme ve gerekli uyarıları yapmakla sorumlu olduğunu bilmesine rağmen yapmadığı başvurunun sorumluluğunu müvekkile yüklemeye çalışmıştır Zaten tebliğ gereğince müvekkilimizin d a vah adına bizzat başvurma şansı yoktur.

Müvekkilin yapabileceği tek şey davalıya devlet desteğine başvurması gerektiğini söylemekten, haber vermekten ve talep ettiği taktirde başvuru için söz konusu fuara katıldığına ilişkin belgeleri davalı şirkele vereceğini iletmekten ibarettir. Ki gerekli belgelerin hepsi davalıya verilmiş olup davalının ilgili fuara katıldığına ilişkin başvuruda kullanacağı tüm belgeler tarafına teslim edilmiştir.

Davalı, Bireysel düzeyde düzenlenen fuarlarda devlet desteğinden yararlanabilmek için fuarın başlama tarihinden en az on beş gün önce, fuarın bitiş tarihini müteakip de en geç üç ay içerisinde devlet desteği için başvurabileceğini bilmektedir. (2009/5 SAYILI TEBLİĞ Madde 8,13). Kaldı ki fuardan döndükten sonra 18.04.2014 tarihinde müvekkil şirkete konuyla ilgili mail attığı için devlet desteğine ilişkin bilgi sahibi olduğu ortadadır.

Müvekkile bu maili attığı süre içerisinde de hala başvuru süresi içerisindedir. Haberi olan bir kişinin devlet teşvikine başvurmaması sebebiyle müvekkili sorumlu tutması mantıklı değildir. Davalı daha önce devlet teşvikine başvurulan fuarlara katılması ve devlet teşviki için başvurularda bulunması sebebiyle bizzat başvurması gerektiğini, ne zaman ve ne şekilde gerekli başvuruyu yapması gerektiğini bilmektedir.

Süreyi kendisi kaçırmış olmasına rağmen müvekkili sorumlu tutmuştur. Haberi olmasına rağmen başvuru yapmaması davalının kendi sorumluluğundadır. Bundan dolayı müvekkilin hiçbir sorumluluğu yoktur. Kaldı ki gerekli bilgilendirmeler telefonla ve maillerle karşı tarafa yapılmıştır.

Ayrıca ister Bireysel Fuar olsun ister Milli Fuar olsun her iki durumda da devlet teşvikine sadece fuara katılan firmanın fuarın başlangıcından 15 gün önceden başlayarak fuarın bitimini takip eden 3 ay boyunca teşvik İçin başvuracağı tebliğde açık olduğu gibi bu işle uğraşan herkes tarafından da bilinmekte olan bir uygulamadır. Bu sebeple müvekkilin davalıya karşı hiçbir borcunun olmadığı açıktır.

Müvekkil taraflar arasındaki sözleşmede karşı tarafın devlet teşviki alacağına ilişkin bir taahhüt öngörmemektedir. Sözleşmeye göre haber yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Kaldı ki bu sorumluluğunu yerine getirmediği varsayılsa bile alınabilecek teşvik fatura bedelinin %50 sidir. Bunun yanında davalının bu teşvikten yararlanabilmesi için de devlet teşviki için tebliğin Ön gördüğü gerekli bütün şartlar sağlaması gerekmektedir.

Yurt dışında gerçekleştirilen her fuar katılımcısının desteklenmesi gibi bir uygulama olmadığı gibi fatura bedelinin tamamının bu teşvike dahil edilmesi söz konusu değildir. Tebliğde istenen belgeler ve aranan şartların yanında bunlara ek olarak bağlı bulunulan her ihracatçı birliği genel sekreteri tarafından başvurucuların borçsuzluk durumunu gösterir maktu belgeler talep edilmektedir.

Bireysel düzeyde düzenlenen fuarlardan yararlanabilmek için fuarın başlama tarihinden en az on beş gün önce, fuarın bitiş tarihini müteakip de en geç üç ay içerisinde katılımcının üye olduğu İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliklerine davalı tarafından müracaat edilmesi gereklidir. Fuarın bitiş tarihini müteakip en geç Üç ay içerisinde müracaatta bulunmak kaydıyla, eksik bilgi ve belgelerin tamamlanmasını teminen ilave 30 iş günü süre verilir.

30 gün içerisinde eksikliklerin tamamlanmaması durumunda başvuru dosyası İşlemden kaldırılır. Davalının öncelikle bağlı olduğu ihracatçı birliği genel sekreterliğine başvurması gerekir. Davalının Devlet teşviki alabilmesi İçin genel sekreterlikçe talep edilen SGK, Maliye Bakanlığı gibi devlet kumrularından borçsuzluk durumunu gösteren ve Müracaat yılına ait İhracatçı Birliği Aidat makbuzunun örneği gibi belgeleri İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliğine sunması gerekir.

Yani Davalının devlet teşviki alabilmesi için vergi, SGK vs. gibi borçlarının bulunmaması gerek ir. (Gerekli örnek belgeler İhracat Birliği sitesinde bulunmaktadır,) Bu şartları taşıdığı bile meçhulken %50 değil de tamamını tarafımızdan talep edilmesi hukuka avkırıdır.

Davalının gerekli teşvikten yararlanabilmesi için yukarıda belirlilen usul ve esasları karşılaması gerekmekte olup sadece başvuru yapılması yeterli olmayıp kaldı ki bütün şartları sağlasa bile 2009/5 sayılı tebliğe göre fatura bedelinin sadece %50'si devlet teşvikinden yararlanabilecektir, İş bu nedenle haklı davamızın kabulüne karar verilmesi, karar tarihine kadar Ödemelerin istirdatı, kalan kısım hakkında borcun olmadığına dair menfî tespit gerekmektedir.

Dava sonuna kadar icra takibinin durdurulması ve protokol gereği anlaşılan ödemelerin teminatsız durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmesine.

Müvekkilin hiçbir borcunun ve sorumluluğunun olmadığının tespiti ve söz konusu borcun olmadığının tespiti ile karar anma kadar icra tehdidi altında ödenecek bedelin islirdatı ile kalan borcun İptaline, Bİr sorumluluk yüklenme İhtimalinde dahi bu sorumluluk fuar bedelinin tamamı değil, sadece %50'si ile sınırlı olması dolayısıyla devlet teşviki kadar olan %50 ile hesaplanacak miktarla 6,230,5 TL ile sorumluluğun sınırlı olduğuna kalan 6.230,5 TL lik borcumuzun olmadığına karar verilmesine, bu miktar içerisinde karar tarihine kadar ödenmiş olan varsa islirdatına. ödenmemiş kısımların iptaline.

Yargılama giderlerinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini ister bu davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı vekilinin verdiği 2010.2015 tarihli cevap dilekçesinde özetle. “Davacının da ikrar ettiği gibi taraflar arasında akdolunan 15.11.2013 tarihli' Danışmanlık ve Destek Hizmet Sözleşmesi1 yapılmıştır. Buna göre davacı, müvekkilin yurt dışında katılacağı fuara dair hazırlık-fuar sırası ve fuar sonrası süreçlerde danışmanlık ve destek hizmetlerinin karşılığı olarak 567 Euro almıştır.

Davacının kabul ettiği ve sözleşmenin 2-a) maddesinde de açıkça yazılı olduğu üzere bu hizmete Fuar sürecinde firmanın alacağı devlet desteğiyle ilgili gerekli danışmanlık hizmetini vermek ve uyarıları yapmak' da dahildir Davacının yapılan haciz İşlemine müteakip hazırlanan protokole istinaden kısmi ödemeler yaptığı doğrudur.

Talebimiz; davacının müvekkili uyarmaması sebebiyle Yurt Dışında Gerçekleştirilen Fuar Katılımlarının Desteklenmesine İlişkin 30,12,2009 tarihli 27448 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2009/5 sayılı tebliğ ile hak edilen fuar bedelinin % 50'sinin iadesinin alınamamasından kaynaklı zararımızdır.

Dava dilekçesinde de bahsedildiği Üzere teşvik kapsamındaki fuar bedelinin yarısının iadesi için müvekkil şirketin bağlı olduğu İstanbul Tekstil ve Konfeksiyon İhracatçı Bırliklerfne başvurulmuştur. Ancak bu talebimizin 'destek müracaatının fuarın başlama tarihinden en az 15 gün Önce yapılması gerektiği1 gerekçesiyle reddedilmiştir. Dava dilekçesinden de çok net anlaşıldığı üzere davacının da lam olarak bilmediği husus budur.

Hatta fuardan 3 ay sonrasına kadar başvurulabileceğini söyleyen davacı hala vc hala mevzuatı bilmemektedir Haliyle davacının müvekkile doğru bir şekilde danışmanlık yapabilmesi mümkün değildir.

Bireysel Düzeyde Katılımlarda Başvuru Şekli madde 8 -Katılımcının bireysel olarak katılım sağlayacağı, Bakanlıkça belirlenerek ilan edilen ve yurt dışında düzenlenen desteklenecek sektörel nitelikteki uluslararası fuarlar listesinde yer alan fuarların başlama tarihinden en az on beş gün önce, destek müracaatında bulunacağı İhracatçı Birliği Genel Sekreterliğine fuarın yetkili organizatörü tarafından düzenlenen boş alan ve/veya stand metrekare fiyatım gösteren yer tahsis belgesi veya faturasını ibraz eder.

Müvekkilin daha önce böyle organizasyonlara katıldığından bahisle bu İşleri bildiğini söylemek abesle iştigaldir Davalı bu hususları bilseydi davacıdan danışmanlık hizmeti - destek almak için ona para Ödemezdi. Yapılan icra takibi ile zaten fuar bedelinin yarısını talep ettik , Davacı bunun bile farkında değildir. Fuar bedeli 6.985.95 Euro'dur. Masraflarda 1.618. Liradır. Bu bedellerin yarısı olan 3.492,97 Euro ve 809 lira davacıdan talep edilmiştir.

Ayrıca davacıya Ödenen hizmet bedeli olan 567 Büro da hizmet alınamadığı için icra takibine konu edilmiştir. Bunların hepsinin toplamı 12.461 Liradır. Müvekkilin teşvikten neden yararlanamadığı ek 2 de sunduğumuz yetkili makamın yazısı ile sabittir, teşvikten yararlanamamasmı gerektirir başka bir durum yoktur Olsaydı bu husus da ret yazısına gerekçe olurdu.

Sunulan nedenlerden; öncelikle davanın esasını çözümleyecek şekilde ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinden tedbir talebinin reddine, akabinde davanın reddine, davacı tarafından haksız olarak dava açıldığından %20 icra inkar tazminatının davacıdan alınıp davalıya verilmesine, mahkeme masrafları ile vekalet ücretinin karşı tarafa yüklelilmesine karar verilmesini talep etmektedir.

Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak ödeme tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.

Bilirkişinin düzenlediği 01.10.2018 uyapa taranma tarihli 7 sayfadan ibaret raporunda özetle; " davalı tarafın haklı görülmesi halinde faydalanacağı teşvik bedelinin azami olarak 8.076.-TL olduğu. Davacı aleyhine yapılan takip ile .... İcra Dairesilnde ... Esas sayılı dosya ile 12.461,-TL tahsili yoluna gidildiği, tahsile ve davaya konu bedelin alınması öngörülen teşvik bedelinden 4.385.-TL fazla olduğu, dosya kapsamında yapılan inceleme, değerlendirme ve teşvik alımına ilişkin belge asıtlarının incelenmesinden belilendiğini” bildirerek raporlarını sunmuşlardır.

Bu rapora davalı vekilinin itiraz etmesi üzerine itirazların değerlendirilerek ek rapor düzenlenmesi için dosya yeniden bilirkişi kuruluna verilmiştir.

Bilirkişinin düzenlediği 28.06.2019 uyapa taranma tarihli 5 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; "davalı tarafın haklı görülmesi halinde faydalanacağı teşvik bedelinin azami olarak 8.076 TL olduğu, davacı aleyhine yapılan takip ile .... İcra Dairesilnde ... Esas sayılı dosya ile 12.461,00 TL tahsili yoluna gidildiği, tahsile ve davaya konu bedelin alınması öngörülen teşvik bedelinden 4.385 TL fazla olduğu, dosya kapsamında yapılan inceleme, değerlendirme ve teşvik alımına ilişkin belge asıtlarının denetimi konulan ile hukuki takdir mahkemeye ait olmak üzere ilk raporumuzda değişiklik yapacak bir durumun olmadığının belirlendiği görülmüştür.

Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, davacı şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor, ek rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere;

Huzurdaki davada Taraflar arasında yapılan 15.11.2013 tarihli Danışmanlık Ve Destek Hizmeti Sözleşmesine göre ... da yapılacak fuar için anlaşmışlardır. Yanlar arasında imzalanan sözleşmeye göre fuarla ilgili olarak ... Fuarcılıkla, firmanın fuara hazırlık fuar sırası ve fuar sonrası süreçlerinde alacağı danışmanlık ve deslek hizmetlerinin karşılığı olarak belirlenen yazılı bedeli ödeyecektir.

Bu bedel karşılığı firmanın alacağı hizmeller şunlardır: Fuar sürecinde firmanın alacağı devlet desteğiyle ilgili gerekli danışmanlık H i/.merini vermek ve uyarılan yapmak. Ana organizatörle temasa geçerek stant yerinin tahsisini sağlamak, Firmanın talepleri doğrultusunda bir standın tahsis edilen yere zamanında kurulmasını sağlamak, Firmanın mallarının nukliyesi konusunda yardımcı olmak, Fuar süresince, fuarın organizasyonel İşleyişiyle ilgili destek hizmeti vermek. Bu sözleşmenin iptali mümkün olmayıp, firma bedeli ödemelerle ilgili vereceği senetleri vadelerinde ödemekle yükümlüdür.

Davalı taraf 2013,2014 yılına ait Yevmiye defteri ibraz etmiştir. Yevmiye defteri açılış ve kapanış tasdikleri yasal sürede yapılmıştır Tutulması ve İbrazı zorunlu olan Kebir defteri, envanteri tarafımıza İbraz etmemiştir Davalının ibraz edilen lieari defterlerinde takip tarihi itibariyle davacıya borcu alacağı olmadığı tespit edilmiştir.

Bilirkişice yapılan inceleme sonucu Yurt dışında gerçekleştirilen fuar katılımlarının desteklenmesine ilişkin 2009/5 sayılı tebliğin uygulama esaslarında Ekonomi Bakanlığı genelgesi 9.maddesi kapsamında istenilen belgeler konusunda, davalı ... Medikal Malzemeleri İth. İhr. San. Ve J ic. A.Ş. (Katılımcı) ile davacı ... Lld, Şti. (Danışman) arasında belgelerin Ekonomi Bakanlığı tarafından yetkilendirilen birimlere tevsikinin, fuara katılım teşvikinden faydalanma şartı olduğu konusunda ihtilaf bulunmadığı görülmektedir.

Öncelikle davalı tarafın tevsik etmesi gereken belgeleri sağlayabildiğini kanıtlaması İçin aşağıda sıralanan belge usıllan ile birlikte asıl belgeden alınan kopyaların bilirkişi heyeti incelemesi için dosyaya ibraz edilmesi, söz konusu belgelerin dosyaya tayin edilen her iki bilirkişi tarafından incelemesinin takdiri Sayın Mahkemenize ait olmak üzere belirlenecek tarih ve saatte mahkeme salonu veya kalemine davalı tarafından getirilmesi gerekmektedir fuarın yetkili organizatörü tarafından katılımcı adına düzenlenmiş boş alan kirasına ilişkin fatura, nakliye firması tarafından düzenlenmiş navlun faturası,

katılımcı adına tahsis edilen boş alana kurulan stant harcamalarına İlişkin fatura, firma temsilcilerinin uluslararası ulaşımda kullandıkları bilet ve evraklar, fatura bedellerinin katılımcı tarafından ilgili hesaplara ödendiğine ilişkin bankacılık mevzuatına uygun ödeme belgeleri. katılımcı firma adına düzenlenmiş gümrük beyannamesi veya ata karnesi ve ürünün gümrüklemesinin yapıldığına dair giriş- çıkış belgeleri, katılımcı tarafından fuar alanında kullanılan markaların tescilli olduğuna dair belgeler,

katılımcı firmanın tüzel kişiliği ve ticaret unvanını gösteren ticaret sicil gazetesi. ilgili sanayi veya ticaret odasından alınmış kalılımeı Utmaya ait kapasite, imalat veya üretim raporları, katılımcı finnanm fuara katılımım gösteren fuar katalogu, İmza sirküleri, katılımcı hesap bilgileri ile firmayı temsil ve İlzama yetkili kişilerin imzalamış olduğu taahhütname, katılımcının fuara katıldığını gösteren diğer belgeler, Maliye Bakanlığı ve SGK nezdinde borcu olmadığına veya yapılandırma yapmış İşe yapılandırmaya uyulduğuna ilişkin belgeler.

Davalı tarafından söz konusu belgelerin tamamının ibrazı halinde, bu belgelerin fuar yeri, süresi ve 2009/5 genelge şartlarına uygunluğunun irdelenmesi gerekecek, uygun bulunması halinde davalı yanın yurt dışı fuar teşvik bedelini hak ettiği belirlenebilecektir.

Davalı yanın katılım yaptığı ... Fuarına İlişkin teşvik almayı hak etmesi durumunda firmaya yapılacak geri ödeme bedeli aşağıda ki şekilde hesaplanabileceği. Fuar stant alanı bedeli 4.740 € % 50 = 2.370 x 2,87 € = 6.802 TL olmaktadır. Buna ilaveten navlun bedeli 324 € x % 50= 162 € x 2,87 = 465 TL tutmaktadır. Ulaşım masrafı 2 kişi 809 TL olup toplam katılımcı teşvik alacağı 8.076 TL tutmaktadır.

Bu durumda davacı aleyhine yapılan takip ile .... İcra Dairesilnde ... Esas sayılı dosya ile 12.461,00 TL tahsil edildiğinden bu miktardan toplam katılımcı teşvik alacağı 8.076-TL çıkartıldığında 4.385.-TL davacı alacağının kaldığı kanaatine varılmıştır.

Tüm belirlenen bu durumlar değerlendirildiğinde davanın kısmen kabulü ile ... İcra müdürlüğünün ... E sayılı dosyası ile fazla tahsil edilen 4.385.-Tl nin istirdadına, fazla istemin reddine karar vermek gerekmiştir.

Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imza Hakim ... · e-imza