İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2019/371 K.2020/410

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

İDDİA

Davacı vekili, dava dilekçesinde özetle;dava dışı ...

A.Ş. (...) bankacılık, finans, sigorta ve bunun gibi pek çok sektöre arşiv hizmeti sunan, uluslararası alanda faaliyet gösteren bir firma olduğunu, müvekkili şirketin de gerçekleştirdiği iş ve işlemlere ilişkin belge, bilgi ve İlgili tüm dokümanların arşivlenmesi ve aynı zamanda korunarak saklanması hususunda ... ile 04/11/2014 tarihinde, “Müşteri Hizmetleri Sözleşmesi” (Sözleşme) imzaladığını, 04/11/2014 tarihli işbu sözleşme uyarınca ...'în,

müvekkili şirketin arşivleyerek kendisine gönderdiği tüm dokümanları koruyarak saklama yükümü altına girdiği ve bu kapsamda müvekkili şirket tarafından kendisine gönderilen arşiv kayıtlarını muhafaza etmeye başladığını, ancak 11/06/2019 tarihinde, saat 14:00 civarında ...'a ait ... Mh. ... Sk. No: ... ... adresinde bulunan depolama alanlarında yangın hadisesi meydana geldiğini, alınan ilk bilgilere göre de söz konusu yangından etkilenen “...

01 ” tesisinde, müvekkili şirkete ait toplamda 344 adet arşiv kutusunun mevcut olduğu ve müvekkili şirkete ait tüm bu belgelerin zayi olduğunun öğrenildiğini, Yangın Raporu’nda da görüleceği üzere "deponun içerisinde bulunan tüm malzemeler ile birlikte tamamen yanmış olduğu'nun itfaiye ekiplerince de tespit edildiğini, müvekkili şirketin gerek TTK gerekse ilgili diğer mevzuat uyarınca saklamakla yükümlü olduğu belge ve defterlerin 11.06.2019 tarihinde arşiv deposunda çıkan yangın sebebiyle zayi olduğunu, söz konusu yangın olayının meydana gelmesinde ve İlgili evrakların zayi olmasında müvekkili şirketin hiçbir kusurunun bulunmadığının,

belirtilen sebeplerle TTK madde 82, (7) numaralı fıkra uyarınca Sayın Mahkemeniz’den ayrıntılı olarak dökümü yer alan belgelerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep etmek gerektiğini, ancak TTK m. 82/7 uyarınca 15 günlük hak düşürücü süre içerisinde zayi davası açılması mecburiyeti bulunduğundan ve müvekkili şirketin hak ve menfaatlerine bir zarar gelmemesi için şimdilik işbu dilekçe ekinde yer alan envanter listesi ile birlikte huzurdaki davayı ikame ettiklerini,

nitekim davaya konu yangın hadisesi sebebiyle yukarıda değinilen ve dilekçe ekinde ayrıntısına yer verdikleri söz konusu belgelere ek olarak başkaca belgelerin de zayi olduğunun tespiti ve yine dava konusu başkaca bilgilerin edinilmesi halinde ayrıca tüm bunlara ilişkin de ayrıntılı olarak beyanda bulunulacağını, bu hususta beyanda bulunma ve delil sunma haklarını saklı tuttukları, öte yandan ...

Faktoring A.Ş. unvanlı şirketin 29/12/2014 tarihinde tüm hak ve vecibeleri ile bir bütün halinde külliyen ... Faktoring A.Ş.’ye devir olunduğuna ve anılan şirketin tasfiyesiz infisah suretiyle birleştirilmesine dair ticaret sicil gazetesini sunmakla birlikte, birleşen ...

Faktoring A.Ş. ile ilgili bir kısım belge ve defterlere ilişkin olarak da zayi belgesi talebinde bulunma zorunluluğu doğduğunu, işbu başvuruda bulunana kadar müvekkili şirket nezdinde yapılan çalışma sonucu, Yangın Raporunun ilgili bölümünde barkod numaraları verilen ve müvekkili şirket dokümanlarını içeren kutularda bulunan evraka dair ekte yer verdikleri bulgu ve tespitlere ulaşıldığını, ekli envanter incelendiğinde, sözleşme ve bazı işlem evrakının hangi müşteriye ait olduğu belirtilirken müşteri adı yerine müşteri numarası kullanıldığını, müşterilere ilişkin tüm kayıtlar, müşteriye özgülenen,

resmi defter ve kayıtlarında bu şekilde izlenip kaydedilen ve değiştirilmesi mümkün olmayan müşteri numaraları üzerinden oluşturulduğunu, gelecekte bir mahkeme, vergi dairesi veya müvekkili şirket kayıtlarım inceleyen herhangi başka bir resmi mercinin, zayi belgesinde yer alan numara üzerinden rahatlıkla hangi müşteriye ait hangi evrakın zayi olduğunu tespit edebileceğini, arz ve izah olunan sebeplerden ötürü, Mahkemenizce gerekli görülecek tüm araştırma ve incelemeler sonucu müvekkili şirkete ait ayrıntılı dökümü sunulan tüm defter, fatura ve sair belgelerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesi arz ve talep edilmiştir.

DELİLLER

1-Gelir İdaresi Başkanlığı yazı cevabı 2- ... C.Başsavcılığı ... soruşturma nolu dosyası 3- .... Noterliği yazı cevabı 4- .... Noterliği yazı cevabı 5- ... Matbaa yazı cevabı 6- Bilirkişi raporu. 7- Davacı vekilinin beyan ve dilekçeleri.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ GEREKÇE

Dava, davacı müvekkile ait defter ve belgelerin zayi olması sebebiyle zayi belgesi verilmesi davasıdır.

6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaı uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği davanın hasımsız olarak açılacağı"düzenlenmiştir.

Davacının söz konusu düzenlemeden yararlanabilmesi için bir taraftan defterlerin ve belgelerin korunması amacı ile gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında elinde olmayan bir neden ile meydana gelmiş olması gerekmektedir.

İleri sürülen mücbir sebebin de defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olması, başka bir deyişle davacının irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması gerekmektedir.

Bu açıklamalar ışığında davacının sunmuş olduğu tüm deliller dosya içerisine alınmış, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman mali bilirkişiden rapor alınmıştır.

Mali Bilirkişinin 21/02/2020 tarihli 8 sayfadan ibaret raporunda özetle; dava dilekçesi ekinde, davacı şirkete ait belge ve dokümanların arşivlenmesi ve muhafazası hususunda, davacı şirket ile ... A.Ş. arasında imzalanmış 04/11/2014 tarihli “Müşteri Hizmetleri Sözleşmesi” sunulduğunu, İşbu sözleşme uyarınca, davacı şirketin saklama yükümlülüğü bulunan belge ve dokümanlarının ... A.Ş. ‘ye ait arşiv depolarında sakladığını ve korunduğunu, ...

İtfaiye Grup Amirliği’nin 19/.../2019 Tanzim T.li Yangın Raporu’nda da (Olay Tarihi 11/.../2019. Ekip Gelişi: 11/06/2019 ve Ekibin Dönüşü:15/06/2019). Kiracı veya Kullanan “... A.Ş.”ye ait “... Mh. ... Sk. No: ... ...” adresinde bulunan çelik konstrüksiyon yapı niteliğindeki “arşiv hizmetleri depolama alanında 11/06/2019 tarihinde yangın hadisesi meydana geldiğini, ...

Arşiv Hizmetleri deposunun içerisinde bulunan tüm malzemeler ile birlikte tamamen yanmış olduğunun görüldüğünü, yangında zarar gören “Müşteri Kodu, Müşteri Unvanı, Toplam Kutu Sayısı ve Kutu Barkod Numaraları”nın da işbu raporun ekinde mevcut olduğunu, davaya konu Yangın Raporu ekinde davacı şirkete ait toplam 344 adet arşiv kutularına ilişkin bilgilerin; ...- ... FAKTORİNG A.Ş.-39 ADET KUTU, ...- ...

FAKTORİNG A.Ş.-305 ADET KUTU olduğunu, davaya konu yangın dolayısıyla davacının “.... Noterliği ... T. ve ... yevmiye nolu İHBARNAME”si ile haberdar olduğu hususunun değerlendirmesinin Mahkememiz takdirinde olduğunu, dava dilekçesi ekinde mevcut 06/01/2015 T. ve 8730 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde; ... Faktoring A.Ş. unvanlı şirketin tüm hak ve vecibeleri ile bir bütün halinde küiliyen ... Faktoring A.Ş.’ye devir olunduğuna ve ...

Faktoring A.Ş.'nin tasfiyesiz infisah suretiyle birleştirilmesine dair.... Noterliği'nden ... tarih ve ... -... sayı ile (... Faktoring ... sayı ile; ...

Faktoring ... sayı ile) onaylı Olağanüstü Genel Kurul Kararlarının 31/12/2014 T.nde tescil edildiğini, dava dilekçesi ekinde zayi olan defter ve belgelere ilişkin toplam 73 sayfadan ibaret listeler ile davacı şirketin merkez adresinde yapılan yerinde inceleme neticesinde; davacı şirkete (ve davacı şirket ile 29/12/2014 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Kararı birleşen ...

Faktoring A.Ş.’ye ait) hüküm kısmında yer alan defter ve belgelerin huzurdaki davaya konu yangın olayında zayi olduğunu tespit etmiştir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacının aşağıda belirtilen ticari defter ve belgelerinin zayi olduğu, davacı tacirin ticari defterlerini korumada gerekli dikkat ve özeni gösterdiği, davanın süresinde açıldığı kanaatiyle davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır