İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/56 K.2024/309

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle. Davacı şirket ile Sigortalı ... Ltd. Şti arasında 31.01.2020 tarihli Özel Güvenlik Sözleşmesi imzalandığını, Sözleşme kapsamında ... Mahallesi ... Sk. No:5 .../Kocaeli adresinde kurulu bulunan müvekkili şirkete ait fabrikanın Güvenliğini sağlayacak ... Ltd Şti 07.02.2020 - 05.02.2021 tarihleri arası ...

Sigorta A.Ş. ye Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, fabrikada 07.05.2020 tarihinde davalı Güvenlik şirketi çalışanı ... 'in kapı kilitleri açarak içeri aldığı araçtan inen 2 şahsın 2 ton kadar çelik plakayı araçlarına yükleyerek hırsızlık yapılmak suretiyle müvekkilini zarara uğrattığını, yaptırılan kontroller sonucu yapılan hırsızlığın tespiti üzerine sigorta şirketine başvurulmasına rağmen hırsızlık bedelinin ödenmediğini, davalının zararı ödemediğinden fazlaya ilişkin haklarının saklı kalmak koşulu ile şimdilik 1.000.-TI. nin yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Diğer davalı ... Ltd. Şti müvekkilinin sigortalısı olduğunu, dava konusu zararın diğer davalının çalışanının kastıyla meydana geldiğini, davalı şirketin sorumluluklarını yerine getirmediğinden olayın sigorta kapsamı ve teminatı dışında kaldığını, diğer davalı ile yapılan sözleşme hükümlerine aykırı davranan diğer davalının zarardan sorumlu olduğunu, bahse konu olayın sigorta kapsamı dışında kaldığından davanın reddine, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin davacıya yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd. Şti. vekili Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; Hırsızlık olayı ile ilgili olarak suç duyurusunda bulunularak, çalınan malların bulunarak davacıya iade edildiğini, müvekkili şirkette Özel Güvenlik görevlisi olarak çalışan ... 'in güvenlik soruşturmalarının yaptırıldığını, sabıkasız olduğunun belirlenmesiyle birlikte işe alındığını, bu nedenle müvekkiline herhangi bir husumetin yönetilemeyeceğini, bu olay nedeniyle müvekkilinin kusurunun olmadığını, davacının zarar gördüğünü iddia ettiği bedelin ispatlanması gerektiğini, likit olmayan alacak için icra inkar tazminatının istenemeyeceğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, iş yerinde meydana gelen hırsızlık nedeniyle oluşan zararın davalı güvenlik şirketinden ve özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortacısından müştereken ve müteselsilen tazmini istemine ilişkindir.

Bilirkişinin düzenlediği 22/03/2022 tarihli 13 sayfadan ibaret Nihai raporunda özetle; Davacının incelenen ticari defterlerinde, hırsızlığa konu mal alışlarına ilişkin 09.04.2020 tarihli ... no.lu 131.573,69 TL tutarlı fatura sunulmuş olmakla dava konusu olayda davalı ... kuruluşunun davalı sigortalısının çalışanının kasten verdiği zarardan dışı kusursuz konumda güvenlik hizmeti alan konumunda bulunan ... A.Ş. ne karşı sigortalısı davalı ... Ltd. Şti ile birlikte poliçe İimiti dahilinde müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Davacı vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu 04/04/2022 tarihli Islah dilekçesinde özetle; Bilirkişi heyet raporunda yer alan tespit ve değerlendirmeler ile işbu davayı ikame etmekteki haklılığının ispatlanmış olduğundan, rapor doğrultusunda dava konusu maddi tazminat talebini 1.000,00 TL' den 131.573,69 TL'ye ıslah etmekle, haksız fiilin işlendiği 11.05.2020 tarihten itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Ltd.

Şti. vekili cevap dilekçesini ıslah ederek 20/04/2022 tarihli dilekçesinde özetle: Davacı yanca sözleşme süresi içerisinde davalı tarafından keşide edilmiş 29.04.2020 tarih ve ... nolu 18.736,21 TL tutarlı faturanın, 31.05.2020 tarih ve ... nolu 18.736,21 TL tutarlı fatura ve 30.06.2020 tarih ... nolu 12.490,81 TL tutarlı faturanın davacı yan tarafından davalıya ödenmemiş olduğunu, işbu sebeple fatura tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte mahsubuna karar verilmesini,

olayın oluş şeklinde kamera kayıtlarının incelenmesinin akabinde davalı şirket yetkilisi ile davacı yan yetkilisinın mıntıkadan sorumlu kolluk görevlilerine suç duyurusunda bulunduğunu, işbu süreçte davalı şirket yetkilisinin daima davacı yanın yanında bulunmuş olduğunu ve olayın aydınlanması ve hırsızlanan malların iadesinin sağlanması için gerekli her türlü yardımı yapmış olduğunu, özel güvenlik personelinin ev adresini tespit etmiş, malları sattığı hurdacıları bulmuş ve malların iadesini sağlamış olduğunu, bu doğrultuda davacı yanın bahsettiği kadar bir malın çalınmadığının kamera kayıtları incelendiğinde ortaya çıkacağını,

hırsızlanan malların iadesinin de sağlandığından bu hususta bir zarar doğmaması hasebiyle davalıdan tazmin edilecek bir bedelin de söz konusu olamayacağını, personel ... in çalıştırılıyor olmasında davalının kusuru olmadığını, davalının çalışanını seçerken gerekli özeni göstermiş olduğunu ve gerek kanun gerekse ilgili evrakların istenmesi bakımından objektif tüm yükümlülüklerini yerine getirtiğini, ayrıca davalıya ait Denetleme kontrol defterinden de periyodik aralıklarla da ilgili iş yerinde gerekli denetim ve gözetimlerini yerine getirdiğinin anlaşılacağını, açıklanan tüm bu sebeplerle işbu dilekçemizin davacıya tebliğine,

haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddine, aksi kanaat hasıl olursa tafsilatlı olarak belirtilen ve ekte örneği sunulan toplam 49.960,23 TL'nin fatura tarihlerinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte mahsubuna/davacıdan alınarak davalıya ödenmesine, yargılama giderleri ile ücret-i vekaletin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Bilirkişi heyetinin düzenlediği 28/09/2022 tarihli 12 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; Buna göre davacının incelenen ticari defterlerinde, hırsızlığa konu mal alışlarına ilişkin 09.04.2020 tarihli ... no.lu 131.573,69 TL tutarlı fatura sunulmuş olmakla dava konusu olayda davalı ... kuruluşunun davalı sigortalısının çalışanının kasten verdiği zarardan dışı kusursuz konumda güvenlik hizmeti alan konumunda bulunan ... A.Ş. ne karşı sigortalısı davalı ... Ltd. Şti ile birlikte poliçe limiti dahilinde müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Talimat dosyasında Bilirkişi SMMM ... 'nin düzenlediği 25/04/2023 tarihli 7 sayfadan ibaret raporunda özetle. Mahkememizin talimatla yaptığı Bilirkişi görevlendirmesi çerçevesinde tüm dosya müştemilatı dikkate alınarak davalı güvenlik firması kayıtlarından yapılan inceleme sonucunda. 1-) Davalı ... Ltd.

Şirketi 2020 yılı yasal defter kayıtlarının açılış ve kapanış tasdiklerinin zamanında yaptırıldığı, kayıtların muhasebe ilkelerine uygun tutulduğu, 2-) Dava dosyasında yer alan ve davalının takas-mahsup talebine konu edilen 29.04.2020 - 31.05.2020 ve 30.06.2020 tarihli toplam 49.960,23 TL tutarlı Özel Güvenlik Hizmetinin taraflar arasındaki 23.10.2020 tarihli sözleşmeye istinaden sunulduğu, davalının 2020 yılı kayıt ve beyanlarında yer aldığı,

3-) Dava tarihi itibariyle davalı güvenlik firmasının davacı firmadan güvenlik hizmetinden kaynaklı 3 adet e-arşiv fatura karşılığı 49.960,23 TL alacaklı olduğu ancak bu faturalardan son 2 adedinin (Toplam 31.227,02 TL tutarında) davacıya tebliğ edildiğine dair somut tespit yapılamadığı sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Bilirkişi SMMM ... 'ın düzenlediği 14/12/2023 tarihli 9 sayfadan ibaret raporunda özetle.

Dava dosyası, dosyaya sunulan bilgi ve belgeler ile tarafların ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu, açıklanan gerekçelerle, 1.Davacının ibraz olunan e-defter Beratlarının süresinde oluşturulduğu, açılış ve kapanı noter tasdiklerinin süresinde yaptırıldığı, her iki taraf ticari defterlerinin de sahibi lehinde delil vasfına haiz olduğu, 2.Davacının ticari defterlerine göre 27.01.2021 dava tarihinde kaydi olarak davalıya 18.736,21TL borçlu göründüğü, 3.Davalının takas / mahsup iddiasının tamamen ve münhasıran Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, ...

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/...

Talimat (sayılı dosyası kapsamında incelenen davalının ticari defterlerinden farklı olarak davalının düzenlediği 31.05.2020 tarihli ... nolu 18.736,21TL tutarlı ve 30.06.2020 tarih ... nolu 12.490,81TL tutarlı e-arşiv faturaların davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, 5.Taraf defterlerindeki 31.227,02TL'lik farkın davalının ticari defterlerinde kayıtlı olduğu halde davacının defterlerinde kayıtlı olmayan bu iki faturadan kaynaklandığı, 6.Davalının söz konusu faturalarında davacı aleyhine borç doğurduğu hususunun ispata muhtaç olduğu,

7.Davacının ticari defterlerindeki verilere, defterlerin delil niteliğine ve davalı faturalarının davacı aleyhine borç doğurmuyor olması sonucuna göre davacının 131.573,69TL davalılardan hasar tazmin talebinde bulunabileceği, 8. Takas/mahsup talebinin ayrıca Sayın Mahkemece değerlendirilebileceği, 9. Davacının alacak/tazminat iddiasının benimsenmesi durumunda.

Merkez bankası verilerinden, 11.05.2020 haksız fiil tarihi itibari ile yasal faiz oranının 9 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına haksız fiil tarihinden itibaren taleple bağlılık ilkesi gereği 9 ve değişen oranlarda kademeli olarak yasal yürütülebileceği, sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Tüm dosya kapsamının bir arada değerlendirilmesi neticesinde davacı ile davalı ... ... LTD.

ŞTİ. arasında, 5188 Sayılı Yasa kapsamında korunma ve güvenlik hizmeti verilmesine ilişkin sözleşme akdedildiği, diğer davalı ... sigortanın ise özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin 31.01.2020 – 30.01.2021 tarihlerini kapsadığı, bu sözleşme süresi içinde 07.05.2020 ve 11.05.2020 tarihlerinde davacının iş yerinde hırsızlık meydana geldiği, davalı güvenlik şirketi çalışanı ... 'in hırsızlık suçuna iştirak ettiği ve suçun işlenilmesini kolaylaştırdığının ceza soruşturması ve kovuşturmasındaki ifade ve delillerden anlaşıldığı,

mahkememizce alınan bilirkişi raporu ile de ceza soruşturmasında görüntülerinin izlenmesi neticesinde şahısların tespitlerine yönelik görüntüler tutanakta belirtilmiş, fotoğrafların incelenmesi ve görüntü kayıtları çözümünden anlaşıldığı üzere, davacının işyerinin korunmasına yönelik teknik ve fiziki yönden alınması gereken tedbirleri almış olduğu, iş yerinin korunmasına yönelik risk teşkil edecek unsurların olmadığı, iş yerinin korunmasında dışarıdan ve içeriden gelebilecek tehlikelere karşı, fiziki ve teknik yönden korunmasında, önlemeye ve yakalamaya yönelik tüm tedbirlerin alınmış olduğu,

davalı güvenlik şirketinin davacı iş yerinde meydana gelebilecek hırsızlık vb. suç teşkil eden olaylar veya önceden öngörülemeyen ve ani olarak ortaya çıkabilecek acil durumların tespiti ve bunların önlenmesi için gerekli tedbirlerin alınması, bunlara ilişkin planların yapılması, yetkililerin ve mal sahibinin uyarılması gerekirken güvenlik şirketi bünyesinde özel güvenlik görevlisi olarak çalıştırdığı ... ’in güvenliğini sağlamakta olduğu davacının iş yerinde meydana gelen hırsızlık olayının planlayıcısı olduğu ve maddi menfaat temin ettiği hususu dosya kapsamının incelenmesinden anlaşılmış olup.

Davalı Güvenlik şirketi, Sözleşmenin Madde 5- de belirtilen edimine istinaden davacının işyerini 5188 sayılı yasa kapsamında korunmasını sağlayamadığı, davacının zarara uğramasına sebebiyet verdiği, çalıştırdığı personeli ile ilgili, meydana gelen zararın doğmasının engellenmesi için personel seçiminde gerekli özeni göstermediği, personele işiyle ilgili talimatları verirken, gözetim, denetim ve kontrol altında tutmadığı anlaşıldığından hırsızlık olayının meydana gelmesinde mevzuat ve sözleşmeden doğan özenin yerine getirilmediği anlaşıldığından davalı güvenlik şirketi tam kusurlu olduğu anlaşılmıştır.

Davalı ... şirketinin ise özel güvenlik zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinde teminat dışında kalan durumları sayıldığı somut olayın gerçekleşme biçimi dikkate alındığında somut zararın teminat dışı bırakılmadığı, ve davalı ... şirketinin söz konusu poliçe kapsamında davacı şirketin mal varlığında oluşan zararı gidermekle mükellef olduğu anlaşılmıştır.

Davacının incelenen ticari defterlerinde, davacının maddi zarara uğramış olduğu, mal alışlarına ilişkin 09.04.2020 tarihli ... no.lu 131.573,69 TL tutarlı faturayı dosyaya ibraz etmiş olup, düzenlenen faturanın davacı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu bu itibarla davacının zararının 131.573,69 TL olduğu anlaşılmıştır. Anılan bu zarardan davalı güvelik şirketinin zarar tarihi olan 11/05/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... şirketinin ise zararın kendisinden talep edildiği 25/08/2020 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile sorumlu olduğu kanaatine varılmıştır.

Davalı Güvenlik şirketi vekili tarafından cevap dilekçesi ıslah edilmiş davacıdan alacağının bulunduğunu, bu alacağının mahsubunun talep edildiği anlaşılmış olup. TBK 139. Maddesi "İki kişi, karşılıklı olarak bir miktar para veya özdeş diğer edimleri birbirine borçlu oldukları takdirde, her iki borç muaccel ise her biri alacağını borcuyla takas edebilir. Alacaklardan biri çekişmeli olsa bile takas ileri sürülebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Takas, bir miktar para ya da konuları itibariyle aynı türden malı birbirine borçlu olan tarafların, borçların muaccel olması ve takas itirazının dermeyan edilmesi kaydıyla, az olan borcun çok olana nazaran sona erdirilmesi olarak tanımlanabilir. Takas, hukukî niteliği itibariyle bozucu yenilik doğuran bir haktır ve sözleşme niteliğinde bulunmadığından, takas iradesinin muhatabına ulaşmasıyla birlikte sonuç doğurmaya başlayacağı kabul edilir.

Bu nedenle, takas iradesinin açıklanmamış olması ya da açıklansa bile karşı tarafa varmaması hâlinde borçların takasından söz edilemez. Tanımdan da anlaşılacağı üzere, takas, borcu sona erdiren nedenlerden biridir.

Buna göre davalı güvenlik şirketinin davacıdan alacağının bulunup bulunmadığı araştırılmış olup tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmiş, davalının ticari defterlerini usulüne uygun tutulduğu ve faturaların defterinde kayıtlı olduğu, ancak yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere faturanın tek başına alacağın varlığını kanıtlamaya yeterli olmadığı, davalının faturaya konu malı teslim ettiği veya hizmeti verdiğini kanıtlaması gerektiği ancak bu yönde bir delil sunulamadığı, ancak 18.736,21 TL faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı bulunduğu,

dolayısıyla davalının bu faturaya ilişkin işin yapıldığının kabulü gerektiği, aksini yazılı delil veya kesin delil ile ispat edebileceği anlaşıldığından bu miktar yönünden takas şartlarının oluştuğu anlaşılmış olup asıl alacak ile takasına karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır