İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/295 K.2022/590

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı 2015 yılında Eylül ayında internetten bulduğu davacı şirketi arayarak beş adet piyano satın alacağını, kendisinin Fulya-Şişli’de bulunan ... isimli rezidansta işyeri olduğunu ve bu piyanoları Irak-Erbil’de açacakları kültür merkezinde kullanacaklarını, daha sonra hem davalının işyerinde hem de müvekkili şirketin yerinde yüzyüze görüşen davalı ile davacı şirketin çalışanları ve temsile yetkili hissedarı-müdürü ... anlaşmış ve davalının aradığı koşullardaki beş adet piyanoyu temin edip satıldığını, bu görüşmeler sırasında davalı, müvekkil şirkette ve çalışanlarında güven yaratmış, işyeri ziyaret edilmiş,

işyerinde birçok kişinin çalıştığı ve kendisinin Van-Erçiş’te otel sahibi olduğu, lüks rezidansta donanımlı ve lüks döşenmiş işyeri sahibi olduğu görülmüş, iyiniyetli bir tacir olarak tespit edildiğini, davalının isteği üzerine beş adet piyanonun faturası, davalının hissedarı ve müdürü bulunduğu; ... San. Ve Tic.

Ltd.Şti. adına tanzim edildiğin, piyanoların değeri 74.500-U.S.D olup fatura tanzim tarihinde 1 Amerikan doları 3,07-TL, Fatura bedeli 228.715,00-TL ile 41,168,70-TL %18 KDV, toplam 269.883,70-TL, bu fatura karşılığında davacıya 30.09.2015 tarihli ... şubesinin 279.883-TL meblağlı çeki verildiğini, çek tarihi geldiğinde, çekin bankada karşılığının olmadığı ve davalının Fulya’daki lüks işyerini ve Büyükçekmece’deki işyerini boşalttığı ve birçok kişiyi dolandırdığı ortaya çıktığını, aldığı piyanoları 2. el olarak peşin paraya sattığı ve hatta birinin Çorlu Kültür Merkezine satıldığını, davalının ...

Ağır Ceza mahkemesinde 2019/... E. sayılı davada yargılanmış ve nitelikli dolandırıcılıktan 4 yıl hapis ve adli para cezasına mahkum edilerek kesinleştiğini, Davalı ve şirketi aleyhine ... İcra Müdürlüğünün 2021/...

Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi yapılmakla takibe itiraz edildiğinden durduğunu, Davacının alacağı ve zararı 74.500-Amerikan doları olup 74.500-USD nin fiili ödeme günündeki kur üzerinden, fatura tarihi olan 18.09.2015 tarihinden itibaren işleyecek USD faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava; perdenin aralanması teorisine dayalı alacak istemine ilişkindir.

6100 sayılı Yasanın 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup 115. madde gereğince de Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Bilindiği üzere; 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı yasanın 5/3.maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde olduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının, TTK’da ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Yasa ile değişik 4.maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise; tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların, Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği kuşkusuzdur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yürürlüğe girdiği 01.11.2011 tarihinden sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 5. maddesinde 6335 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, uyuşmazlığın taraflar arasındaki perdenin aralanması teorisine dayalı alacak talebinden kaynaklandığı,bu davanın ticari bir dava niteliği taşımadığı, görev hususunun re'sen göz önüne alınması gerektiği, 6102 sayılı TTK'nun 4 ve 5. maddelerinde tarif edilen ticari davalardan sayılmadığı, davanın mutlak ticari davalardan olmadığı, dosya içeriğinin incelenmesinde davalının tacir olduğuna dair bilgi ve belge de bulunmadığı,

bu hali ile TTK 4. maddesinde tarif edilen her iki tarafında ticari işletmesiyle ilgili olma şartının bulunmadığından nispi ticari dava olarak da kabulünün mümkün bulunmadığından eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesine aittir.

Bu nedenlerle davanın görev şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.