İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/180 K.2023/249

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davacı şirkete ait ... Mah. ... Cad. .../İstanbul adresinde bulunan Satış Ofisi, ... Mah. ... Cad.

Dış Kapı No: ... /İstanbul adresine taşındığını, taşınma işlemine ilişkin Vergi Dairesi yoklaması 01/06/2022 tarihinde yapıldığını, davacı şirket bünyesinde her sene 16 Şubat tarihinden itibaren yapılan arşiv düzenlemeleri taşınma işlemi sonrasında yine aynı tarihte yapılmaya başlandığını, ekteki tutanaklar ve gazete ilanında yer alan listesi bulunan boş faturaların olmadığı bu esnada tespit edildiğini, faturalar bulunabileceği her noktada araştırılmış ve ilgili kişiler usule uygun olarak şiret iç denetim sorgulamasına tabi tutulduğunu,

olaylar nedeniyle bulunmadığı ve bulunamayacağı kesinleşen boş faturalar hakkında 01/03/2023 tarihinde sorumlu çalışanlarca tutanak düzenlenerek 14/03/2023 tarihinde ilgili ...

Kaymakamlığı İlçe ... ne başvurulduğunu, akabinde 14/03/2023 tarihli ...Gazetesinin 3. Sayfasında yer alan kayıp faturalara ilişkin ilan verildiğini, davacı şirketin iş yaptığı ve iletişimde bulunduğu diğer firma ve şirketler telefon ile aranarak zayi olan boş faturalar nedeniyle herhangi bir zarar ve hak kaybına neden olmaması adına bilgi verildiğini, akabinde ...

Vergi Dairesine yapılan bildirim işe Resmi kurum ve kuruluş bildirimleri ve gazete ilan süreçleri tamamlandığını, davacı şirket basiretli bir tacir olarak üzerinde düşen remi bildirim ve kanuni süreçlere ilişkin sorumluluğunu yerine getirdiğini, bu nedenlerle ilgili faturalar zayi olduğundan TKK madde 82, (7) numaralı fıkra uyarınca mahkemeden dilekçe ekinde tutanakta yer alan ve seri numaraları belirtilen faturaların zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME ve GEREKÇE:

Dava hukuki niteliği itibariyle, TTK 82/7 maddesi uyarınca açılan ticari defter ve belgelerin zayi olduğunun tespiti ve belge verilmesi istemine ilişkindir.

TTK.m.82/7 uyarınca; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle ziyanı halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede zayi belgesi istenmesi mümkündür.

Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler (tacir tüzel kişi ise); yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve karar defteridir.

TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden ve önlenemez nedenlerden birinin olmasının yanında tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesi, basiretli bir tacir olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özen ile yerine getirmesi gerekmektedir.

Somut olaya dönüldüğünde ise davacı şirket tarafından 2023 Mart ayında yapmış oldukları arşiv düzenlemelerinde şirkete ait boş satış faturalarının kayıp olduğunu nedeniyle ve boş faturalarının bulunamadığından zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir. Her ne kadar davacı şirket tarafından boş faturaların bulunabileceği her noktada araştırılma yapılmış ve ilgili kişiler usule uygun olarak şirket iç denetim sorgulamasına tabi tutulmuş ve kayıp faturalara ilişkin ilan verilmiş ise de yasanın aradığı özenin belgelerin saklanması noktasında olduğu, davacının belgelerin kendi iradesi dışında bir neden ile zayi olduğunu iddia etmediği mücbir sebebe dayanmadığı görülmüştür.

Tüm bu hususlarda önce ise zayi olduğu iddia edilen faturaların boş fatura olduğu davacı tarafça beyan edilmekle Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 18.06.2018 tarih, 2016/13593 Esas, 2018/4525 Karar; 03.04.2018 tarih, 2016/9882 Esas, 2018/2350 Karar; 06.02.2018 tarih, 2016/6728Esas, 2018/806 Karar sayılı ve bir çok kararında belirtildiği gibi boş faturaların zayi olması halinde TTK 82/7 maddesinin uygulama olanağı bulunmadığından açılan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.