İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/327 K.2024/849

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; işbu dava çalıntı çeklere karşı ikame edilen istirdat ve menfi tespit davası olduğunu, çek, davacı ...'ın meşru hamilliğinde iken çalındığını, çekin çalıntı olduğu ve savcılık tarafından çeke el konulmasına dair karar verildiğini, bu çek, çeki çalan şahıslarla iş birliği içerisinde olan davalı ... Sanayi ve Tic. A.Ş.

Tarafından icra takibine konu edildiğini, bu takipte tüm davacılar takip borçlusu konumunda olduğunu, çekin yetkili hamişi davacı ... Ltd. Şti. Olduğundan davalıların takip yapabilme ve alacağın tahsilini isteyebilme hak ve yetkisi olmadığını, bu nedenle dava ... Ltd. Şti. Yönünden TTK m 792 bağlamında bir istirdat davası olduğunu, bu istirdat davasında ... Ltd. Şti. Hem borçlu olmadığını hem de çekin gerçek sahibi olduğunu ortaya koyacağını, ... Ltd. Şti.

Tarafından ileri sürülen bu talep çekin gerçek malikini belirlediğinden, ... Ltd. Şti. Dışında başka biri tarafından çekle ilgili hakların kullanılması mümkün olmadığını, bu nedenle tedbir talebinin olduğunu, ve ciro silsilesinde davacı ... haricinde keşideci diğer davacı ... İnş.

Tarafından da davalılara ödeme yapmaması talep edildiğini, diğer davacı yönünden talebin ise menfi tespit davası olduğunu, çeklerin vadesi gelmeden önce yapılan savcılık suç duyurusu sonucu ilgililer yakalandığını, tutuklandığını, ve mahallerinde çokça kez aramalar yapıldığını, savcılık aynı zamanda bu çeklerin ibraz edilmesi durumunda bunlara el konulmasına da karar verildiğini, davaya konu çeklerin bankaya tesliminden önceki son ciro ...ye ait olduğunu, ... çekin meşru hamili olmayıp kendisinin çeki ibraz etme hak ve yetkisi olmadığını, zira kendisi meşru hamil olmadığını, ...

İcra Müdürlüğünü 2023/... Esas sayılı dosyası ile iş bu davaya konu çek hakkında davacı şirketlere karşı icra takibi yoluna girişildiğini, bu nedenlerle ... ... Şubesi ... seri numaralı Keşidecisi ... Ltd. Şti. Olan ve davacı lehine düzenlenen İstanbul keşide yerli 17/02/2023 vadeli 572.134,80-TL bedelli çek yönünden; keşideci, ciranta ve yetkili hamil davacı ... Ltd. Şti.

Yönünden geçerli olacak şekilde icra takibinin durdurulmasına, paranın kim tarafından yatırıldığı fark etmeksizin icra veznesine giren/girecek paranın hem davacı ... Ltd. Şti. Hem de öncesinde keşideci davacı ... İnşaat hakkında uygulanmak üzere tedbiren alacaklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, bu hususta .... İcra Müdürlüğü 2023/...

Esas sayılı dosyasına müzekkere yazılmasını, talebinin kabul görmemesi halinde ise; davacılardan istirdat talep eden ... yönünden TTK m.792, HMK m.389 uyarınca istirdat davası bağlamında ihtiyati tedbir kararı verilerek hakkında başlatılan icra takibinin durdurulmasını, bu takip bağlamında icra veznesine hangi yollar girmiş ya da girecek olursa olsun, kim tarafından yatırıldığı fark etmeksizin, icra veznesine giren/girecek paranın tedbiren alacaklıya ödenmemesini, diğer davacılardan yönünden ise menfi tespit davası bağlamında hakkında başlatılan icra takibinde icra veznesine giren/girecek paranın tedbiren alacaklıya ödenmemesini, davacı ...

Ltd. Şti. Yönünden ... ... Şubesi ... seri numaralı Keşidecisi ... Ltd. Şti. Olan ve davacı lehine düzenlenen İstanbul keşide yerli 17/02/2023 vadeli 572.134,80-TL bedelli dava konusu çekin haksız ve kötü niyetli olarak davacıya zarar vermek kastıyla davalıların elinde bulunduğunun tespiti ile bahsi geçen çeklerin davalılardan istirdadı ile davacı ... Ltd. Şti'ye teslimini, diğer davacı ... yönünden ise çekin gerçek hak sahibinin istirdat talep eden ... Ltd. Şti.

Olduğunun çek bedelinin ona ödendiğinin davalıların ise meşru hak sahibi olmadığının tespiti ile davacıların borçlu olmadığının tespitini, takibin davacılar yönünden iptalini, davalılar aleyhine %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

SAVUNMA

Davalı ... Anonim Şirketi vekilinin Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; somut olayda yaklaşık ispat dahi gerçekleşmemiş iken ihtiyati tedbir kararının verilmesi hukuka aykırılık teşkil ettiğini, davalı müvekkili dava konusu ... ...

Şubesine ait ... seri numaralı 17/02/2023 keşide tarihli 572.134,80 TL bedelli çeki ticari faaliyetleri neticesinde mal ve hizmet satımı sonucu iktisap etmiş olup söz konusu çekin yetkili ve meşru hamili olduğunu, davacı tarafların dava konusu çekin kargodan çalındığı yönündeki soyut iddialarının davalı tarafından bilinme ihtimali bulunmadığı gibi iyiniyetli üçüncü kişi konumunda olan çek hamili davalıyı da bağlamadığını, davacının iddialarını kabul etmemekle birlikte belirmemiz gerekir ki kıymetli evrak olan çek kargoda taşınması yasak olan gönderilerden olduğunu,

davacı taraf basiretli bir tacir olarak dava konusu çeki çok düşük bir ücret karşılığı sigortalı gönderi olarak gönderebilecekken kargoya vermesi üzerine düşen basiretli bir tacir gibi davranma sorumluluğunu yerine getirmediğinin göstergesi olduğunu, davacı tarafın dava konusu kıymetli evrakları teslim için kargo yolunu tercih etmiş olması,

6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 18/2 hükmünden hareket ile basiretli bir tacir olmanın gereği olan "özen yükümlülüğünü" ihlal ettiği anlamına geldiğini, davacı taraflarca dava konusu çek hakkında el koyma kararı bulunduğu ifade edilse de davalı müvekkilinin taraf dahi olmadığı bir soruşturma dosyasından verilen el koyma kararını bilme ihtimali bulunmadığı halde davacılar tarafından davalı müvekkilinin kötüniyetli addedilmesi haksız ve yersiz olduğunu, davacı tarafından iddialarına yönelik olarak 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200.

Maddesi ile hüküm altına alınan senede karşı "Senetle İspat Zorunluluğu" hükmünü karşılayacak senet niteliğinde herhangi bir delil sunamamış olup ileri sürülen hususlar iddiadan öteye geçemediğini, senede karşı senetle ispat kuralını haiz delili bulunmayan işbu dava talepleri isabetsiz olduğunu, ilgili Mevzuat, yüksek yargı kararları ve davacı tarafın iddialarını ispat edecek herhangi bir kesin delil sunamadığı göz önüne alındığında haksız ve hukuki dayanaktan yoksun iddia ve talepler ile ikame edilen işbu davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkemece re'sen nazara alınacak sair nedenlerle öncelikle tedbir kararı kaldırılarak;

davacı taraflarca haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olarak ikame edilen işbu davanın ve tazminat taleplerinin reddini, davacılar aleyhine takip konusu alacağın %20 oranında tazminata mahkum edilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin müştereken ve müteselsilen davacı taraflar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Mahkememize açılan iş bu dava istirdat davasıdır.

Uyuşmazlık; davacılardan ... ltd. Şirketinin keşide ederek davacı ... sanayi ticaret limited şirketinin verdiği ...ası ... şubesinin ... seri numaralı 17.02.2023 keşide tarihli 572.134,80-TL bedelli çekin davacı ...ları limited şirketinin kargo aracılığı ile üçüncü kişi ... A.Ş.'ye gönderdiği sırada kargoda kayıp olup olmadığı, söz konusu çekten kaynaklı olarak davacıların dava konusu çek üzerindeki kendilerinden sonra gelen cirantalara borçlu olup olmadığı çekin meşru ve yetkili hamiller aracılığıyla ciro ve temlik yapılıp yapılmadığı ve davacı Yağmur limited şirketinin çek aslının istirdat edip edemeyeceği noktalarında toplandığı görülmüştür.

Tarafların dayandıkları vakaların ispatı için delil olarak ileri sürdükleri, .... İcra Müdürlüğünün, 2023/... Esas sayılı dosyası ile dayanağı ve dava konusu edilen çekin, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/959 sayılı dosyasından verilen çek iptal davasının, ... CBS'nin 2022/... soruşturma sayılı soruşturma dosyasının, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... sayılı dosyasının, davalı şirketlerin yetkililerini gösterir ticaret sicil kayıtlarının , davalı şirket yetkilisi hakkında ... Sulh Ceza Mahkemesinin, 2022/... Sorgu numaralı dosyadan verilen tutuklama kararının, Davacı ... şirketine ait BA/BS formlarının Mahkeme dosyasına sunulduğu görüldü.

Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda somut olay incelendiğinde. Dava konusu edilen çekin keşidecisi ... Tic. Ltd. Şti diğer davacı ... Tic. Ltd. Şti'nin lehtar olduğu ... ... şubesine ait ... seri numaralı 17/02/2023 keşide tarihli 572.134,80-TL bedelli çekin çalındığı iddia edilerek açılan menfi tespit ve istirdat davasında dosyaya toplanan delillerden dava konusu çekin davacı ... San. Tic. Ltd. Şti'nin çaldırdığı uyuşmazlık dışıdır.

Dava konusu çekin arkasındaki davalı olarak gösterilen ... Ticaret Anonim Şirketi, ... Limited Şirketi, ... Ticaret Anonim Şirketi, ...

Ticaret Limited Şirketlerine yönelik gerek hukuk mahkemelerinde hırsızlık nedeni ile açılmış bir çok menfi tespit davasının bulunması, davalı şirket yetkileri hakkında başlatılan ceza soruşturma dosyalarının bulunması ve mevcut soruşturma dosyalarından davalı şirket yetkileri haklarında verilen tutuklama ve yakalama kararları, davacı ... şirketinden sonraki ciranta olarak gözüken davalı ... şirketi yetkilisine çıkartılan isticvap davetiyesine rağmen şirket yetkilisinin davetiye icap etmemiş olması,

... şirketinin BA/BS formlarında kendinden sonraki ciranta olarak gözüken davalı ... şirketi ile ilgili ticari ilişkiye ait kayıt bulunmaması birlikte değerlendirildiğinde dava konusu edilen çekin çalınarak davalıların eline geçtiği ve davacı ... Tic. Ltd. Şti ve ... San. Tic. Ltd. Şirketinin dava konusu edilen çekin elinden çalınması nedeni ile açtığı çek zayi davası ile çek aslı üzerinde hak sahibi olduğu anlaşıldığından davanın kabulüyle Keşidecisinin davacı ... Tic. Ltd.

Şti. Olan ve diğer davacı Lehine Düzenlenen ... ... şubesine ait ... seri numaralı 17/02/2023 keşide tarihli 572.134,80-TL bedelli çek nedeniyle Davacılar ... Mam. San. Tic. Ltd. Şti ve ... İnş. Deko. San. Tic. Ltd. Şirketinin davalılar ... td. Şti ,... Ltd.şti, ... Ticaret A.Ş. İle ... Ticaret A.Ş'ye ayrı ayrI Borçlu Olmadıklarının Tespitine, ve ... ... şubesine ait ... seri numaralı 17/02/2023 keşide tarihli 572.134,80-TL bedelli çekin ...

Ticaret A.Ş' den istirdat ile Davacı ... Mam. San. Tic. Ltd. Şirketine teslimine davalılar tarafının çeki hırsızlayarak elde ettikleri anlaşıldığından 114.426,96 TL Kötüniyet tazminatının davalılardan tahsili ile davacı... Tic. Ltd. Şirketine ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.