İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/442 K.2023/867

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle; ... A.Ş. ... Şubesine ait ... seri numaralı, 07/07/2023 keşide tarihli, 280.000,00-TL bedelli, keşidecisi ... San. ve Tic. Ltd. Şti. olan çekin müvekkilinin elinden rızası hilafına çıktığını, çek üzere ödeme yasağı konulmasını ve çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, çek iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce çeke ilişkin bankalara yazılan müzekkereye cevap verildiği, Ticaret Sicil Gazetesine ilan müzekkeresinin yazıldığı görülmüştür.

6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır. Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir.

Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar neticesinde ve hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması halinde hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği senedin keşidecisinin kim olduğunu, çek bilgilerini mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 14/05/2018 tarih ve 2016/11761 Esas 2018/ 3544 Karar sayılı emsal Kararı)

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde,

Talep konusu çek için ... Bankası'na yazılan müzekkereye verilen 13/07/2023 tarihli cevabi yazı ve eki ile çekin Denizbank'a ibraz edilerek çek üzerinde 97 kodla işlem gördüğünün bildirildiği, Denizbank'a yazılan müzekkereye verilen 26/07/2023 tarihi cevabi yazı ile ... seri numaralı çekin 07/07/2023 tarihinde ... A.Ş. ... hesabında ibraz edilmiş olup, iade edildiğinin bildirildiği görülmüştür.

Mahkememizin 26/10/2023 tarihli ara kararı gereğince davacı vekiline, ''Davacı vekiline ... 'nın 26/07/2023 tarihli cevabi yazısı ve ekleri tebliğe çıkarılarak, dava konusu çek yönünden ... Faktoring Anonim Şirketi'ne karşı TTK'nın 763 vd. maddeleri gereğince iade davası açması için iki haftalık kesin süre verilmesine, aksi halde davanın reddedileceğinin işbu ara kararın tebliği yoluyla ihtarına,'' istirdat davası açmak üzere süre verildiği, davacı tarafça verilen süre içerisinde istirdat davasının açılmadığı ve davacı vekili UYAP üzerinden göndermiş olduğu 27/10/2023 tarihli dilekçe ile, açmış oldukları çek iptali davasından feragat ettiğini beyan ettiği görülmüştür.

Davadan feragat, HMK'nın 307 ve 309.maddeleri hükümleri gereğince uyuşmazlığı ve dolayısıyla davayı tek taraflı sona erdiren, davalı tarafın kabulünü gerektirmeyen ve kesin hükmün hukuksal sonuçlarını doğuran bir taraf usul işlemidir. Davacı vekilinin feragat yönünde özel yetkisinin bulunduğu görülmüştür. HMK'nın 309. maddesi hükmüne uygun olarak davacının davadan feragatinin mahkemece saptanması halinde feragat sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza