İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/463 K.2025/383

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle. Müvekkiline ait "... Mah. ... Sk.

No:20 .../İSTANBUL adresinde mukim binada asansör tesisatının kurulumu ile ilgili davalı ile sözleşme yapıldığını, sözleşmeye istinaden davalının işe başlama tarihinin 21/11/2022 ve işin bitirilme tarihinin ise 21/02/2023 olarak belirlendiğini, davalının sözleşme bedeli ile ilgili keşide ettiği 23/11/2022 tarihli faturaya istinaden işbugüne kadar müvekkilinin davalıya 225.400,00-TL ödeme yaptığını, buna rağmen davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğini, bugüne kadar davalıya yazılı ve sözlü şekilde başvurmalarına rağmen dönüş alamadıklarını, davalının sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediğinin tespiti amacıyla ....

Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D. İş dosyasında delil tespiti yapıldığını, müvekkilinin tadilat işlerinin bitmediği her gün zarara uğradığını iddia ederek; davanın kabulünü, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00-TL zararın davalıdan ticari avans faizi ile tahsili ile müvekkiline ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.

Makine Mühendisi Bilirkişinin 21/06/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "... Mah. ... Sk. No:20 .../İSTANBUL adresinde bulunan binada 1 adet 6 duraklı yük asansörün yapımı için ... Hiz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Firmasının yaptığı işçilik ve malzeme bedelinin 30.000,00-TL olduğu, davalı ... Hiz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Firması yapmadığı işlemlerin bakiyesi 195.400,00-TL olduğu, ... Mah. ... Sk.

No:20 .../İSTANBUL adresinde bulunan binada 1 adet 6 duraklı yük asansörün montajı verilen süre içinde tamamlanamadığı, davacı ... Mah. ... Sk. No:20 .../İSTANBUL adresinde bulunan binada 1 adet 6 duraklı yük asansörün ikinci ihalesinde natamam olan asansör montajı için 360.000,00-TL bedel karşılığı anlaşma yaptığı, davacı, ... Mah. ... Sk.

No:20 .../İSTANBUL adresinde bulunan binada 1 adet 6 duraklı yük asansörün ikinci ihalesinde natamam olan asansör montajı için gecikme den kaynaklı zararın ortala 160.000,00-TL fazla bedel ödediği," görüş ve kanaatine varılmıştır.

Makine Mühendisi Bilirkişinin 25/01/2025 Tarihli Ek Raporunda Özetle. "Davacının dava dışı 3. kişiyle yapılan sözleşme bedelinin imza tarihine göre 2023 yılı piyasa rayiçlerine ve dava tarafları arasındaki sözleşme koşullarına uyumlu olduğu, sözleşme bedelinin, tamamlanan ilk (eski) sözleşmedeki %15'lik davalı çalışmasını kapsadığı, salt bakiye iş için sözleşme tarihindeki fiyatın rayice uyumlu olduğu, ... Mah. ... Sk.

No:20 .../İSTANBUL adresinde bulunan binada 1 adet 6 duraklı yük asansörün yapımının tamamlanması için ihtarname çekildiği ve akabinde delil tespiti yaptırılarak buna bağlı olarak üçüncü kişilere yaptırılmak üzere 17.07.2023 tarihli sözleşmenin makul sürede imza altına alındığı ve belirlenen sözleşme bedelinin rayiç bedellere uygun olduğu, yeni sözleşme ile eski sözleşmenin aynı şartlarda olmadığı, eski sözleşmeyi yerine getiremeyen ve sözleşmedeki değerlerin standart ve yönetmeliklere uygun olmadığı da değerlendirilerek eksikliklerin giderilmesi,

ilk tekliften sonra geçen 6 aylık süreç, piyasa şartların değişimi, ekonomik gelişmelerin değişkenliği de dikkate alınması neticesinde yeni teklifteki aynı malzeme kalitesi, aynı cins ve miktarın kullanılması bir zorunluluk olduğu ve bedelin artması uygun mertebede olduğu belirlenmiştir. 25.400,00-TL fiyat farkın davalı tarafın fatura kesmeden işi bıraktığından kaynaklı olduğu," görüş ve kanaatine varılmıştır.

Davacı Vekili Havale Tarihli Islah Dilekçesinde Özetle; Bilirkişi raporu ile davalı ... Hiz. San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. Firması yapmadığı işlemlerin bakiyesinin 195.400,00-TL olduğunu, davacının ... Mah. ... Sk. No:20 .../İSTANBUL adresinde bulunan binada 1 adet 6 duraklı yük asansörün ikinci ihalesinde natamam olan asansör montajı için gecikme den kaynaklı zararın ortala 160.000,00-TL fazla bedel ödediğinin tespit edildiğini, bu nedenle müvekkilinin uğradığı fiili zarar olan 195.400,00-TL ile gecikmeden kaynaklı zarar olan 160.000,00-TL'nin davalıdan tahsilini talep etmiştir.

DELİLLER

-.... Sulh Hukuk Mahkemesi ... D. İş dosyası -Davacı vekili tarafından sunulan; taraflar arasındaki sözleşme, ödemelere ilişkin dekontlar, davalıya keşide edilen ihtarname, işe ilişkin fotoğraflar -... ...'tan gelen davacıya ait 01/01/2022-31/12/2023 dönemine ilişkin hesap tablosu ile hesap bildirim tablosu içerir müzekkere cevabı -Türkiye Cumhuriyeti ... Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü'nden gelen davacıya ait 2022-2023 tarihlerin arasındaki banka hesap hareketlerini içerir ve ..., ..., ... seri numaralı çeklerin akıbetlerini bildirir müzekkere cevabı -Bilirkişi raporları -Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, asansör yapımına dair eser sözleşmesi kapsamında davalının işi tamamlamadan terk ettiği iddiasına dayalı tazminat istemine ilişkindir. Davacı iş sahibi, iş bedelinin tamamının ödenmesine rağmen eksik bırakılmasından dolayı eksik iş karşılığının iadesi, eksik işin başka yükleniciye tamamlatılmasına dair farkı ve işin gecikmesinden dolayı kazanç kaybını talep etmektedir. Davacı üç kalemden oluşan bu talebini verilen süreye rağmen ayrıştırmamış ve Mahkememizin 24/02/2025 tarihli ara kararı gereği her üç kalemin eşit miktarda (33,33) talep edilmiş sayılmıştır. Davalı yüklenici davaya cevap vermemiş tüm hususları inkar etmiş sayılmıştır.

Eser sözleşmesi kapsamında eksik işler bedeli müspet zarar kapsamındaki alacaklardan olup sözleşmenin feshi halinde eksik ve kusurlu işlerin giderim bedelinin talep edilmesine imkan bulunmamaktadır. (Yargıtay 6. HD., 2023/2651 E., 2024/628 K.. Yargıtay 15. HD., 2019/3296 E., 2020/2545 K.) Ancak iş bedelinin tamamının ödenmesine rağmen işin eksik yapılması halinde eksik iş bedeli talep edilebilir.

(Usul ve Esaslarıyla Eser Sözleşmesi, Muammer Öztürk, Zeki Gözütok, Ankara, 2023 s.329) Bir diğer ifadeyle sözleşmenin feshi halinde, bedeli ödenmemiş eksik bir işin giderim bedelinin talep edilmesi mümkün değildir. (Yargıtay 6. HD., 2023/2651E., 2024/628 K.) Böyle bir durumda menfi zarar kapsamında, kaçırılan fırsat olarak adlandırılan yükleniciye ödenecek bedel ile işin başka bir yükleniciye yaptırılmış olması halinde ödenecek bedel arasındaki farkı talep edilebilir.

(Yargıtay 15. HD., 2018/56 E., 2018/1493 K.)

Müspet zarar ise sözleşme sebebiyle cebe girmesi gereken paranın, girmemesi sebebiyle meydana gelen zarardır. Bu niteliği gereği müspet zarar daima ileriye dönük olup, bir beklenti kaybıdır. Kısaca, akdin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesinden doğan zarardır. Örneğin, kira geliri kaybı, geciken ifa sebebiyle ifaya bağlı ceza, seçimlik ceza, eksik işler bedeli, kâr kaybı müspet zarar kapsamındaki alacakları oluşturmaktadır. (Yargıtay 15. HD., 2016/5887 E., 2018/1691 K.)

6098 sayılı TBK’nın 125/III. maddesi gereğince uygulamada kaçırılan fırsat diye adlandırılan menfi zararın hesaplanmasında izlenecek yöntem, yüklenicinin yapmadığı kalan imalâtın fesih tarihinden sonra makul süre içerisinde ikmâl inşaatının yaptırılması halinde makul süre içinde ve ilk sözleşme ile aynı koşul ve özelliklerde yapılması halinde olması gereken bedelin hesaplattırılarak ödenmesi gereken bedel arasındaki farkın menfi zarar olarak hesaplanmasından ibarettir. Yapılacak hesaplamalarda endeks kullanılmak suretiyle güncelleme yapılmasına gerek bulunmamaktadır. (Yargıtay 6. 2022/5280 E, 2024/2810K- 2022/1577E, 2023/1752K)

Somut olayda, taraflar arasında 225.400,00-TL bedelli 1 adet 6 duraklı yük asansörü yapımına ilişkin yazılı sözleşmenin imzalandığı, davacının iş sahibi, davalının ise yüklenici oldukları, iş bedeli ve ödemeye ilişkin ihtilafın bulunmadığı, fatura miktarının da iş bedelini teyit ettiği, davacının celp edilen banka kayıtlarına göre davalıya 40.000,00 TL'si EFT, 150.000,00 TL'si çek bedelli, 35.400,00 TL'si EFT olmak üzere toplam 225.400,00 TL ödediği anlaşılmıştır.

Davacının, davalıya gönderdiği ihtarat ve dava dilekçesi içeriğinden eksik imalatları davalı yükleniciye yaptırmak istemediği, davalının da davaya cevap vermeyerek aynı şekilde imalatı tamamlama iddiasında bulunmadığından dava konusu olayımızda eser sözleşmesi eylemli olarak feshedilmiştir. Sözleşme süresi 21/11/2022-21/02/2023 tarihleri arasına yönelik olup alınan bilirkişi raporuna göre yapılan iş miktarı yaklaşık %15 tamamlanma oranına sahiptir.

Gelinen aşama ve geçirilen sürede davacı iş sahibinden, sözleşme ile bağlı kalıp işin tamamlanmasını beklemek hakkaniyetli olmamakla birlikte işin yüklenici tarafından terk edildiği kanaatiyle feshin haklı olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda davalı yüklenicinin eksik imalat bedellerinin fiziki oranlama usulü kullanılarak hesaplanmasının gerektiği, bu yönde alınan bilirkişi raporuna göre tamamlanan işin 30.000,00 TL'lik kısma denk geldiği, bakiye 195.400,00 TL'lik işin yapılmadığı, bu bedelin davalıya peşin ödenmesinden dolayı davacıya iadesi gerektiği anlaşılmıştır.

Yargıtay uygulama ve içtihatlarına uygun olarak yüklenicinin eser sözleşmesi ile üstlendiği halde yapmadığı sözleşmenin feshi anında kalan imalât için işin sözleşme tarihinde sözleşmesi feshedilen yükleniciye en yakın teklifi veren kişiye verilmesi (varsa) halinde ödenecek bedel ile kalan işin fesih tarihinden itibaren aynı koşullarda makul süre içerisinde yapılacak ihale ile yeni bir yükleniciye verilmesi halindeki ihale bedeli arasındaki farkın hesaplanması gerekir.

Bu kabule uygun bilirkişi görevlendirmesi ile fesih tarihinden itibaren bakiye iş için gerekli iş bedelinin yeni bir yükleniciye verilmesi halindeki rayici 360.000,00 TL olarak belirlenmiştir. Bu durumda her iki sözleşme arasındaki fark ücret (360.000,00 TL-225.400,00 TL) 134.600,00 TL olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla davacı iş sahibinin toplam zararı (134.600,00 TL +195.400,00 TL) 330.000,00-TL olarak hesaplanmıştır.

Davacı her ne kadar işin gecikmesinden dolayı kazanç kaybı talebinde bulunsa da işin tek eksiğinin dava konusu asansör olduğu, ne şekilde zarara sebebiyet verdiği açıklanmış ve ispatlanmış olmadığından bu yönüyle talep reddedilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza