İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/656 K.2023/804

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle. Keşidecisi ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ise davacı ... olan, ... Bankası ... Şubesi'nin 300.000,00-TL bedelli, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 08.01.2024 olan, ... nolu çeki davacı şirket tarafından 06.10.2023 tarihinde ... Kargo'nun ...

Şubesi'ne kargoya verildiğini, 09.10.2023 tarihinde çalındığının bildirildiğini, açıklanan tüm bu sebeplerle davacıya ait ve ekte fotopilerini, dava dilekçesinde bilgilerini sunduğu çekin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konularak ... Bankası'na bildirilmesine, Dava sonunda Keşidecisi ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi, lehtarı ... olan, ... Bankası ...

Şubesi'nin 300.000,00-TL bedelli, keşide yeri İstanbul, keşide tarihi 08.01.2024 olan, 0019202 nolu çekin iptaline karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı keşideci tarafından tanzim olunan çekin kaybolduğu iddiasına dayalı çek iptali istemine ilişkindir.

İptal davası açma hakkı, TTK'nın 651.maddesi uyarınca, çeke bağlı alacağı bulunan hamile aittir. İptal kararını alan hamil, TTK'nın 652. maddesinde düzenlendiği üzere, hakkını senetsiz ileri sürebilir ya da borçludan yeni bir kıymetli evrak düzenlenmesini isteyebilir. İptal davasının amacı budur. Çek keşidecisinin TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla TTK'nın 757 maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. (Y.11.H.D. 2014/1464E-2018/7019K emsal kararı)

HMK 382/2.e-6 bendine göre, eldeki dava çekişmesiz yargı işidir. Çekişmesiz yargı işlerinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulü uygulanır.( HMK 385/1)

Hasımsız açılan davalarda dava dilekçesi verilmekle, dilekçelerin teatisi aşaması tamamlanmış olduğundan, ön inceleme aşaması başlar (HMK 322.maddesi atfıyla aynı yasanın 137.maddesi). HMK 320/1.maddesi gereğince, mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir. HMK 138.maddesi uyarınca, ön inceleme aşaması başladığında mahkeme, dava şartları hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

HMK 114/1.h.bendinde, hukuki yarar, 114/1.d bendinde, taraf ve dava ehliyetine sahip olunması dava şartları arasında sayılmıştır. HMK 115/1.maddesine göre, mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır ve dava şartlarında eksiklik bulunması halinde davanın usulden reddine dair kararını yargılamanın her aşamasında verir. Bu hukuki gerekçelerle, çek iptali davalarında dava dilekçesi üzerinden duruşma açılmadan davanın reddine karar verilebilecektir. (İstanbul 14.H.D. 2017/1052 E- 2018/65K)

Davaya konu çekin incelenmesinde; keşidecisinin "..." olduğu görülmüştür.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı keşidecisi olduğu çekin kaybolduğunu belirterek iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiş ise de.

Yargıtay'ın yerleşik kararlarında da vurgulandığı gibi keşidecinin zayi davası açma yetkisi bulunmadığı, davacının işbu davayı çek hamili sıfatıyla değil çekin keşidecisi sıfatı ile açtığı, zayi nedeniyle çek iptali davasını ancak çek hamilinin açabileceği, keşidecinin dava açma (aktif husumet) hakkı bulunmadığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 2014/14490 Esas 2015/283 Karar no, 14.01.2015 tarihli ilamı, Yargıtay 11.Hukuk Dairesi 2014/8945 Esas 2014/16170 Karar no, 22.10.2014 tarihli ilamı, İstanbul BAM 43. Hukuk Dairesi 2021/603 Esas, 2021/661 Karar, 31.05.2021 tarihli ilamı)

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır