İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2023/813 K.2025/194

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle. Müvekkilinin ... numaralı Trafik Poliçesi ile sigorta ettiği ve davalının maliki olduğu ... plakalı aracın 22.02.2022 tarihinde 8/8 kusurlu olarak ve ehliyetsiz sürücü ...'ın sevk ve idaresinde iken ... plakalı araca çarparak hasarlanmasına sebebiyet verdiğini, söz konusu kaza nedeniyle ... plakalı araç maliki tarafından müvekkili şirkete karşı Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2022/...

E. Sayılı dosyası ile açılan dava sonucunda verilen karar dolayısıyla ... plakalı araç malikine 12.09.2022 tarihinde 16.176,31-TL değer kaybı tazminatı ödendiğini, müvekkilinin Sigorta Tahkim Komisyonu kararı gereği ödenen tazminattan 7.500,00-TL vekalet ücretinden 1.157,91-TL stopaj kesintisi ve 521,06-TL KDV tevkifatı kesintisi toplamı olan 1.678,97-TL"zşz düşülerek 14.497,34-TL ödendiğinix müvekkilinin yaptığı ödemeler nedeniyle kendi sigortalısına rücu hakkı bulunduğunu, bu nedenle ....

İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını ancak davalının icra takibine itirazı ile takibin durduğunu iddia ederek; itirazının iptali ile takibin devamını, davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle; İş bu davanın taraflarına kazaya karışan ... plakalı aracın ruhsat sahibi olması nedeni ile müvekkilinin işleten olması sıfatı ile yöneltilmiş olduğunu ancak müvekkilinin işleten olmadığını, müvekkiliin sahibi olduğu araçları 17.12.2021 tarihli araç kiralama sözleşmesi ve 2021/... ihale kayıt nolu sözleşme ile asıl işleten olan ... Belediye Başkanlığı’na 01.01.2022-30.09.2024

tarihleri arasında iki yıllığına kiralamış olduğunu, Karayolları trafik kanuna göre asıl işletenin aracı uzun süreli kira sözleşmesi ile kiralayarak kullanan ... Belediye Başkanlığı olduğunu, aynı zamanda araçları kullanan araç sürücülerinin dava dışı ...

Belediye Başkanlığı ile ona bağlı temizlik şirketinin sigortalı çalışanları olduğunu, ayrıca ... plakalı araç sürücüsü ...’ın yeterli ehliyeti bulunduğunu, zira aynı kaza ile ilgili olarak yine davacı sigorta şirketi tarafından .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/...

E. Sayılı dosyasında oluşan hasar bedeli için açılan davada dava dışı şoför ...’ın ehliyetinin sunulduğunu, ayrıca müvekkili şirkete ait aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ve Kasko Sigortası poliçelerinden anlaşılacağı üzere sigortalanmış olduğunu, bu nedenle davanın ZMSS açısından ... A.Ş.’ye ve kasko açısından ... Sigorta Şirketi’ne davanın ihbarını talep ettiklerini, diğer davalı araç sürücüsünün müvekkilinin çalışanı olmayıp dava dışı ...

Belediye Başkanlığı ve Belediye Şirketi olan ... ... İnş. Yat. Taah. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’nin çalışanı olduğunu, bu nedenle davanın ... Belediyesi ve ... ... İnş. Yat. Taah. Hizm. San. Tic. Ltd. Şti.’ye ihbarını talep ettiklerini iddia ederek; davanın müvekkili yönünden reddini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 16.176,31-TL asıl alacak ve 2.031,23-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 1.8207,54-TL borcun ödenmesi amacıyla 01/07/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 16/07/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 13/07/2023 havale tarihinde icra takibine itiraz ettiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Makine Mühendisi Bilirkişinin 04/11/2024 Tarihli Raporunda Özetle.

"İhbar Olunan ...’ın kaza tarihi 22.02.2022 tarihinde sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çöp kamyonu olduğu; çöp kamyonu iş makinesi olmadığı; sahip olduğu sürücü belgesinde C sınıfı sürücü belgesinin geçerlilik tarihlerinin 07.03.1997 – 21.10.2026 olduğu ve kaza tarihini kapsamış olduğu anlaşıldığından, dosya kapsamında yer alan İstanbul Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü'nün 20.07.2024 tarihli müzekkere cevabında da belirtildiği üzere, kaza tarihi itibariyle ... plakalı aracı sürmeye yeterli sürücü belgesi bulunduğu; davacı ...

Sigorta Şirketinin ZMMS Sigortalısı Davalı ... İnş. San. ve Tic. A.Ş. Adına Tescilli, Kaza Tarihi İtibariyle Araç Kiralama Sözleşmesi İle Fiili İşleteni İhbar Olunan ... Belediye Başkanlığı Olan ... Plakalı Çöp Kamyonu Sürücüsü İhbar Olunan ...’ın. 22.02.2022 tarihli iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; asli ve tam kusurlu olduğu, kusur oranınının %100 olduğu; dava konusu ... plakalı aracın maliki ve sürücüsü dava dışı ...’un.

22.02.2022 tarihli iki araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda; atfı kabil kusurunun bulunmadığı ve kusursuz olduğu; tarafımca yapılan inceleme ve dosya kapsamında yer alan dosya kapsamında yer alan Sigorta Tahkim Komisyonunun 03/08/2022 – K-2022/... tarih ve sayılı Uyuşmazlık Hakem Kararında bulunan Değer Kaybı Bilirkişi Raporu doğrultusunda; dava konusu ... plakalı aracın kaza tarihi 22.02.2022 itibariyle değer kaybının, kadri marufunda 7.500,00TL olacağı.

Sayın Mahkeme tarafından verilen görevlendirmede, “ödeme tarihinden davacının takip tarihine kadar avans faizi hesaplanması” hususu da talep edilmekte olup, işbu konu uzmanlık alanım olmadığından tarafımca değerlendirilememiştir. İşbu hususun Nitelikli Hesaplama Uzmanı Bilirkişi aracılığıyla yapılabilmesinin takdirinin Sayın

Mahkemeye ait olacağı; Sayın Mahkeme tarafından verilen görevlendirmede, “sigortalı davacıdan hükmedilen değer kaybı bedelinin rücuen talep edilip edilemeyeceği” hususu da talep edilmekte olup, işbu konu uzmanlık alanım olmadığından tarafımca değerlendirilememiştir. İşbu hususun ZMMS Poliçesi kapsamında Kara Taşıtları Sigorta Uzmanı Bilirkişi aracılığıyla yapılabilmesinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olacağı; Ancak, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... E. sayılı dosyasında yer alan Bilirkişi Raporu ve Bilirkişi Ek Raporu ve 26.03.2024 tarih ve ... K. sayılı Gerekçeli Kararda yer alan

sigorta görüşleri doğrultusunda, rücu edilemeyeceği kararı verilmiş olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

Davacı tarafından sunulan; ... numaralı Trafik Sigorta Poliçesi, trafik kazası tespit tutanağı, banka dekontu, rücu mektubu, hasar fotoğrafları,

İhbar olunan ... ... San. ve Tic. Ltd. Şti. İle ihbar olunan ... Belediye Başkanlığı beyan dilekçeleri

Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2022/... E. Sayılı dosyası

... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı icra dosyası

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... E. sayılı dosyası

...Polis Merkezi Müdürlüğü'nden gelen ...'a ait ilfadelere ilişkin müzekkere cevabı

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'nden gelen müzekkere cevabı

... Emniyet Müdürlüğü'nden gelen dava konusu kazaya ilişkin bilgileri içerir müzekkere cevabı

Bilirkişi raporları

Tarafların beyan ve dilekçeleri

Arabuluculuk son tutanağı

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, yetersiz ehliyetnameye dayalı olarak dava dışı zarar görene ödenen değer kaybı bedelinin rucüen tahsili için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.

Poliçe tarihindeki Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede; "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a)Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c)Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d)Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e)Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f)Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Sigortalı davalı, işleten sıfatı bulunmadığını ileri sürse de davacının akidi ve sigorta sözleşmesinin tarafı konumundadır. Dava konusu uyuşmazlık da akide dayalı olup üçüncü kişinin talebi bulunmadığından bu yöndeki husumet itirazına itibar edilmemiştir.

Davacının iddiası, dava dışı sürücü ...'ın sigortalı çöp kamyonunu sürmeye yeterli ehliyetinin bulunmadığı üzerinedir. Davalı ise ehliyetin yeterli olduğunu, rücu şartlarının oluşmadığını savunmaktadır. Çöp kamyonu, arkasında bulunan pistonlu sistem nedeniyle iş makinesi olarak geçmektedir. Davacının bu sebepten kaynaklanan temel iddiasına göre dava dışı sürücünün sigortalı aracı kullanması için G sınıfı ehliyetine sahip olması gerekmektedir.

Bunun yanında ehliyet sınıflarının nitelendirmesi ve kapsamı 17/04/2015 tarihinde mevzuat değişikliği ile yeniden düzenlenmiştir. Dava dışı sürücü 1997 tarihinden itibaren C sınıfı ehliyet ile kamyon kullanmaya ehildir. İlgili Emniyet biriminin, mevzuat değişikliğini de gözeterek verdiği 20/07/2024 tarihli cevabi yazıda dava dışı sürücünün dava konusu sigortalı aracı kullanmaya ehil olduğu, sahip olduğu ehliyetin bu aracı da kapsadığı bildirilmiştir.

Yine aynı tespit, aynı sürücü için benzer içerikli uyuşmazlık olan .... ATM .... sayılı dosyasından alınan bilirkişi raporu ile de bildirilmiştir. Dolayısıyla davalı sigortalı nezdinde yeterli ehliyetname eksikliğine dayalı rücu talebinin dayanaksız olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.

Katip ... Hakim ... e-imza e-imza