İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/307 K.2024/602

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/

İDDİA

Davacı tarafların Mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; ... Ticaret Limited Şirketi'ne ait 2021 yılı ve daha önceki yıllara ait evrakların defterlerin matbaa izni ile basılmış olan ... ile ... arası faturaların ... 'den ... sayılı satış faturaları ellerinde boş olarak durduğunu, ... 'den ... 'ye kadar olan kullanmadıkları satış faturaları ... Mahallesi, ...

Sokak No ... /İstanbul adresindeki şirket ortağı ...'e ait boş depo olan yerde muhafaza etmekte olduğunu, evrakları sattığı yerin satışını yaptığını, evrakları teslim almaya gittiğinde ... adlı kullanan kişi iş yerinde badana ve boya yaptırdığı ve iş yerinin tamiratında şap atarken su patladığını ve tüm evrakların ıslanmış olduğunu ve tahrip olan evrakların önemli evrak olmadığını düşünerek ...

Belediyesi çöp konteynerine verildiğini söylediğini, saklamak zorunda ve sorumluluğunda oldukları evrakların koruma altına aldığı yerde yukarıdaki sebeplerce zayi olduğunu buna istinaden taraflarına zayi belgesi verilmesi rica olunur.

TTK.m.82/7 uyarınca; tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerin yangın, su baskını, yer sarsıntısı gibi bir afet nedeniyle ziyanı halinde, ziyanın öğrenildiği tarihten itibaren 15 günlük hak düşürücü sürede zayi belgesi istenmesi mümkündür.

Tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler (tacir tüzel kişi ise); yevmiye defteri, defteri kebir, envanter defteri ve karar defteridir.

TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden ve önlenemez nedenlerden birinin olmasının yanında tacirin saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesi, basiretli bir tacir olmanın gerektirdiği özeni göstererek defter ve belgelerini saklaması ve zayi olmaması için üzerine düşen bütün yükümlülükleri özen ile yerine getirmesi gerekmektedir.

Somut olaya dönüldüğünde ise davacı şirket yetkilileri dava dilekçisinde alış satış faturalarının zayi olduğunun tespiti ile zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir.

Tüm dosya bir bütün olarak değerlendirildiğinde. TTK 82/7 maddesi gereğince tacir, saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerle ilgili zayi belgesi isteyebilmesi koşulunu tarafın kusuru dışında gelişebilecek yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebine bağlamıştır.

Zayi olduğu iddia edilen alış satış faturaları ile ticaret defterlerinin çöp konteynerine atıldığı ileri sürülmüş ise de, tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, alış satış faturaların zayi olmasında defter ve belgelerin zayini isteyen tarafın defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması,

tedbirli bir tacir gibi davranması gerektiği halde , somut olayda defter ve belgeleri saklama yükümlülüğüne uyulmadığı ve davacı tarafın kusuru ile zayi olduğu anlaşılmış, diğer taraftan kaybolan defterlerin ticari şirket adına tutulan defterler ve faturalar olduğu davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.