İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/32 K.2024/315

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Bankası Kadıköy/İstanbul şubesine ait keşidecisi ... A.Ş. (VKN:...) olan ; ... çek seri numaralı ve 12/01/2024 keşide tarihli 822.900.00-TL meblağlı, 1 adet çeki, hamil olarak elinde bulundurmaktayken, şirket içi transfer esnasında ortadan kaybolduğunu, çekin ortadan kaybolma sebebi ve sürecinin henüz müvekkili şirketçe anlaşılamaması sebebiyle savcılık şikayetinde bulunulmadığını, çekin ödenmemesi amacıyla ödemeden men yasağı yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, devamla söz konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dava, TTK’nun 818/1-s yollamasıyla 757-764. maddeleri hükümlerine göre zayii nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

HMK 382/2.e-6 bendine göre, eldeki dava çekişmesiz yargı işidir. Çekişmesiz yargı işlerinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulü uygulanır.( HMK 385/1)

Hasımsız açılan davalarda dava dilekçesi verilmekle, dilekçelerin teatisi aşaması tamamlanmış olduğundan, ön inceleme aşaması başlar (HMK 322.maddesi atfıyla aynı Yasa'nın 137.maddesi). HMK 320/1.maddesi gereğince, mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir. HMK 138.maddesi uyarınca, ön inceleme aşaması başladığında mahkeme, dava şartları hakkında dosya üzerinden karar verebilir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları ve TTK madde 763 uyarınca çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacının son cirantası bulunduğu ... Bankası ... /İstanbul şubesine ait keşidecisi ... Tic.A.Ş. (VKN:...) olan ; ... çek seri numaralı ve 12/01/2024 keşide tarihli 822.900.00-TL meblağlı çekin kaybolma sebebiyle iptali talep edilmiştir.

Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırılmak üzere davacı vekilinin ilan metnini teslim aldığı ancak ilanları yaptırmadığı görülmüştür.

Mahkememizce %15 teminat karşılığında çek bedelini ödemeden men kararı verildiği, teminatın Mahkememiz veznesine depo edildiği görülmüştür.

... Bankası'nın 15.01.2024 tarih ve ... sayılı cevabi yazısı ile dava konusu çekin 12.01.2024 tarihinde ... tarafından takas sistemine ibraz edildiği, ödemeden men kararı olduğundan ödeme yapılmadığının bildirildiği görülmüştür.

Davacı vekili dava dilekçesinde iptali istenen çekin kaybedildiği bildirilmiş ise de, zayi olduğu iddia edilen çekin 12.01.2024 tarihinde ... ( ... mah ... cd No: ... İst) tarafından takas sistemine ibraz edildiğinin bildirildiği, davacı vekiline tensip zaptı 6 no.lu ara karar ile ilanları yaptırmak üzere iki haftalık kesin süre verildiği aksi halde dosya kapsamına göre karar verileceğinin ihtar edildiği görülmekle, kimin uhdesinde olduğu belli olmasına rağmen, hamilden iadesi istenilmeyen ve kesin süre içerisinde ilanları yaptırılmayan çek yönünden talebin reddine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.