İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/371 K.2025/687

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle.

Davalıya ait ... plaka sayılı aracın müvekkili tarafından ... numaralı poliçenin tanzim edildiğini, 15/10/2022 tarihinde ... (...) plakalı narkotik şubeye ait karşı aracın "...." üzerinde park halinde iken müvekkiline ait ... plakalı sigortalı aracın çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza neticesinde ... (...) plakalı araçta maddi hasar meydana geldiğini, hasara ilişkin olarak Zorunlu Mali Mesuliyet Poliçesi kapsamında 16,796.80-TL tazminat ödendiğini,

dava konusu trafik kazasında sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini ve kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davrandığını, bu durumun poliçe genel şartları gereği rücu nedeni olduğunu, bu nedenle sigortalı araç sürücüsünün eylemlerinden sorumlu olan araç maliki ... .... Ltd. Şti. ve sürücü ...’e karşı .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/...

E. Sayılı dosyasıyla icra takibi başlattıklarını ancak davalının itirazı ile takibin durdurulduğunu iddia ederek; itirazı iptali ile takibin devamını, davalının %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

.... Tüketici Mahkemesi'nin 19/03/2024 tarih, ... esas ve ... karar numaralı gerekçeli kararı ile görevsizlik kararı verildiği, dosyanın mahkememize tevzi edilerek ... Esas sırasına kaydının yapıldığı anlaşıldı.

Davalı Şirket Yetkilisinin Cevap Dilekçesinde Özetle. 15/10/2022 kaza tarihinde otobüsünde seyir halinde olduğunu, 17/10/2022 tarihinde şoförünün durak çıkışında aracının önünün kesildiğini ve 15/10/20255 günü aracına sürttüğünü iddia eden kişilerin geldiğini kendisine bildirdiğini, daha sonra Örnek Şehit ...

Polis Merkezi'ne ifadeye çağrıldığını, polis merkezinde de kazaya karışmadığını eğer karışsa idi olay yerini terk etmeyeceğini beyan ettiğini, bu iddialardan sonra aracına baktığında kaza belirtisi olmadığını gördüğünden kaza olma olasılığını düşünmediğini, ifadeyi verdikten sonra çarptığı aracın polis aracı olduğunu öğrendiğini, yine ifadesi alınırken kendi plakasının kamera kaydı ile bulunduğunun beyan edildiğini, ... plaka sayılı aracı ile ... plaka sayılı aracın yanından geçerken özel halk otobüsünün arka tarafınından sürtüldüğünün söylendiğini,

kendisinin yıllardır halk otobüsü işlettiğinden kaza anında olay yerinden uzaklaşmanın ne anlama geldiğini ve bu nedenle olay yerini terk etmemesi gerektiğini bildiğini, polis merkezine çağrılana kadar ve bahse konu aracın polis aracı olduğunu anlayana kadar kazaya karıştığının farkında olmadığını, çünkü kaza anında herhangi bir kaza belirtisi verecek ses vb. Olmadığını iddia ederek; olay yerinden kaza yaptığının bilincinde olarak olay yerini terk etmediğinden ve kötüniyetli olmadığından davanın reddini talep etmiştir.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalılar/borçlular aleyhine; 5.990,00-TL asıl alacak, 10.806,80-TL diğer asıl alacak ve 202,94-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 16.999,74-TL borcun ödenmesi amacıyla 11/01/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçlulara çıkartılan ödeme emrinin 24/01/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçluların 24/01/2023 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Makine Mühendisi/Trafik Uzmanı Bilirkişinin 21/06/2025 Tarihli Raporunda Özetle; davacının ZMMS sigortalısı davalının maliki olduğu ... plakalı halk otobüsünün sürücüsünün, 2918 sayılı KTK’nın Madde 81/d’de belirtilen ve Madde 81 son bendinde belirtilen kurallarını ihmal ve ihlal ettiğinden ve olay yerini terk ettiğinden, kaza sonrası gerekli tutanakları tanzim etmediğinden ve kolluk kuvvetlerini kaza mahalline çağırmadığından, tarafımca firari sürücü – olay yeri terk sürücü olduğu, davacının ZMMS Sigortalısı davalının maliki olduğu ... plakalı halk otobüsünün sürücüsünün.

15.10.2022 tarihli çift araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, asli ve tam kusurlu olacağı, kusur oranınının %100 olacağı, dava Dışı ... Müdürlüğü Adına Tescilli Dava Konusu ... (...) plakalı aracın sürücüsü dava dışı ... ...’in.

15.10.2022 tarihli çift araçlı ve maddi hasarlı trafik kazasının oluşumunda, atfı kabil kusurunun olmadığı ve kusursuz olacağı, dava konusu ... (...) plakalı aracın hasarlı fotoğrafları kül halinde değerlendirildiğinde; ekspertiz raporu içeriğinde onarımı belirtilen parçaların hasar ile uyumlu olduğu; hasar onarımının yapılması için yedek parça ve işçilik dahil toplam 16.796,80-TL hasar onarım tutarının serbest piyasa şartlarına, dava konusu aracın modeli, yaşı ve markasına göre makul ve kadri maruf olduğu ve aracın onarımının ekonomik olduğu,

sayın mahkeme tarafından verilen görevlendirmede, “kloz kapsamı” hususu da talep edilmekte olup, işbu konu uzmanlık alanım olmadığından tarafımca değerlendirilememiştir. İşbu hususun ZMMS Poliçesi kapsamında Kara Taşıtları Sigorta Uzmanı Bilirkişi aracılığıyla yapılabilmesinin takdirinin sayın mahkemeye ait olacağı" görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

-.... Tüketici Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyası -.... İcra Müdürlüğünün 2023/... sayılı icra dosyası -Davacı vekili tarafından sunulan; ... poliçe numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta Poliçesi sureti, eksper raporu, 10.806,79-Tl bedelli fatura, araca ait hasar fotoğrafları -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Bilirkişi raporu -Arabuluculuk son tutanağı -Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davacı ZMM sigortacısının dava dışı zarar görene yaptığı ödemenin olay yeri terkine dayalı olarak davalı sigortalıdan rücusu için başlatın takibin itirazın iptali istemine ilişkindir.

KTK'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.

Poliçe tarihindeki Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede; "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez. Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a)Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c)Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d)Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e)Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f)Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi VEYA kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Davacı, ZMMS kapsamında sorumluluğunda bulunan davalı aracının, park halindeki ... (... resmi plakalı) plaka sayılı sürterek geçiş yaptığı ve olay yerini terk etmesinden dolayı dava dışı zarar görene yaptığı ödemenin tahsilini ilamsız takip yoluyla talep etmektedir. Davalı ise olay yerini terk etmediğini, olaydan sonradan haberdar olduğunu, kazanın bilinçli veya kasıtlı olmadığını savunmaktadır.

Kazanın maddi hasarlı bir kaza olduğu, olay yerini terk etmenin, ister maddi hasarlı olsun ister bedeni hasarlı olsun, rücu nedeni olduğu (İstanbul BAM, 8. HD., 24/03/2025 tarih, 2021/2340E., 2025/464K) dolayısıyla ZMMS kapsamında yapılan ödemenin olay yerinin terki iddiasıyla sigortalıdan rücu edilebilmesi mümkündür. Burada ispat yükü olay yerini terk eden davalı sigortalı üzerindedir.

Davalı tarafça sürücünün olay yerinden ayrılmasını zorunlu kılacak bir nedenin varlığı ileri sürülmediği gibi ispat da edilmemiştir. Davalı her ne kadar kazanın fark edilmediğini ileri sürse de işin aslını Emniyette öğrenerek farkına vardığını beyan etmiştir. Park halindeki araca sürtmek suretiyle zarar veren davalı sürücüsünün bu durumu fark etmemesi ancak ağır ihmalinden kaynaklanabilecektir.

Kimse kendi kusurundan hak iktisap edemeyeceğine göre aksine dayalı bir iddia veya ispat bulunmadığından davalı sürücüsünün sebepsiz yere olay yerini terk ettiğine ve rücu şartlarının oluştuğuna kanaat edilmiştir. Mahkememizce celp edilen hasar dosyası ve alınan bilirkişi raporu kapsamında dava dışı zarar görene poliçe limiti kapsamında ödenen 16.796,80 TL'lik hasar bedelinin yerinde olduğu, miktarların piyasa rayiciyle uyumlu olduğu anlaşılmıştır.

16.796,80 TL'lik asıl alacağa ödeme tarihinden takip tarihine kadar yasal faiz oranında işlemiş faiz talep edilmiş ve 202,94 TL'lik talebin miktar itibariyle yerinde olduğu basit bir hesaplama ile (16.796,80 TL*%9*49 gün/36500) teyit edilmiş, davalının haksız olan itirazının iptaline karar vermek gerekmiş, işleyecek yasal faiz oranının makul olduğu anlaşılmıştır.

İcra inkar tazminatı yönünden; davacının haksız fiile dayalı alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği, alacak tutarının likit olmadığı gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · E-İmzalıdır* E-İmzalıdır*