İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/543 K.2025/261

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Davalı ... Genel Müdürlüğü tarafından 12.07.2023 tarihinde ... İşletme Müdürlüğü sorumluluk sahasında bulunan "..." adresinde yapılan kazı çalışması esnasında davalının gereken dikkat ve özenin göstermemiş olması sebebiyle müvekkiline ait yer altı tesisine zarar verildiğini, davalının hasardan

doğan bedellerinin ödenmemesi üzerine borçlu aleyhine, hasar tarihinden takip tarihine kadar işlemiş faiz dahil 5.357,77-TL'nin tahsili amacıyla ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının borca ve takibe itiraz ederek takibi durdurduğunu, meydana gelen dağıtım tesisi hasarının ve enerji kesintisinin müvekkili şirketin yüklenici şirketi tarafından giderildiğini, işbu hasarın onarımında sarf edilen malzeme, montaj, işçilik bedelleri ile hasardan kaynaklanan diğer kayıplar müvekkilinin maddi zararına sebebiyet verdiğini iddia ederek; itirazın iptali ile takibin devamını, davalı aleyhine hükmolunacak meblağın %20’sinden az olmamak kaydıyla icra inkâr tazminatı ödemeye mahkûm edilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalıya tahmilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vekilinin Mahkememize Sunmuş Olduğu Cevap Dilekçesinde Özetle. Müvekkilinin dava konusu yerde müvekkilince ya da protokol kapsamında herhangi bir şirket tarafından kazı yapılmadığını, bu nedenle husumet itirazlarının bulunduğunu ve davanının reddinin gerektiğini, esasa ilişkin olarak.

Haksız fiilden 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesine göre, zararın tazmini için kusur-zarar-illiyet bağı şartları oluşmadığını, idarenin eylem ve işlemlerinden doğan bir zarar bulunmadığını, davacıya ait altyapı tesislerinin, projesine ve yapı tekniğine uygun bir biçimde döşenip döşenmediğinin araştırılması gerektiğini, haksız fiilden kaynaklanan davalarda ancak yasal faiz istenebileceğini, bu nedenle davacının faiz talebini de kabul etmediklerini iddia ederek;

yargı yolü bakımından görevsizlik kararı verilmesini, davanın husumet yokluğundan reddini, mahkeme giderleri ile vekalet ücretinin davacıya tahmilinğ karar verilmesini talep etmiştir.

.... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı İcra Dosyasının İncelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 4.881,03-TL asıl alacak ve 476,74-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 5.357,77-TL borcun ödenmesi amacıyla 27/11/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 08/04/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 05/04/2024 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Elektrik Mühendisi Bilirkişinin 13/02/2025 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı tarafından sunulmuş olan “Dağıtım Tesislerine Verilen Hasar Tutanağı

Formu, ekinde yer alan fotoğraflar, Hasar Süreci Bilgilendirme Formu ve dosya kapsamında

yer alan diğer bilgi ve belgeler tümüyle değerlendirildiğinde; Davalı ... çalışanları tarafından

davaya konu hasarların meydana geldiği adreslerde yapılan kazı çalışmaları sırasında davacının elektrik şebeke hattına ait alt yapı tesislerine zarar

verildiği, çalışmanın nezaretçi eşliğinde yapılmadığı görüldüğünden, davalının meydana gelen hasarlarda kusurlu olduğu, dosya münderecatındaki belgelerden; davacının altyapı tesisatında mevzuatlara aykırı

somut bir durumun tespit edilemediği bu nedenle Davacı tarafa kusur izafe edilemeyeceği, davacının takip dosyaları ile Davalılardan talep ettiği hasar bedeli içerisinde;

malzeme bedeli, montaj bedeli, dağıtılamayan enerji bedeli, eşik kesinti süresi aşım bedeli, kalemlerinin bulunduğu, dosya içerisindeki belgeler ve ilgili mevzuatlar kapsamında ve Emsal Yargıtay kararları doğrultusunda davacının bu kalemler içerisinden Dağıtılamayan Enerji Bedeli, Eşik Kesinti Süresi Aşımı Bedelini talep edemeyeceği, emsal Yargıtay kararlarında; özel olarak dışarıdan işçi tutulup bu işçilerin çalıştırıldığı

kanıtlanmadıkça zarar gören tarafından Montaj, Personel (çalışan, mühendis, müdür..) ve araç giderlerinden oluşan zararın tazmininin talep edilemeyeceği sadece zarar gören malzeme bedelini talep edileceğinin benimsendiği, dosya münderecatı içerisinde bulunan bilgi ve belgelerden zarar gören davacı tarafından meydana gelen hasarlara ilişkin özel olarak dışarıdan işçi tutulup bu işçilerin çalıştırıldığının ve sadece bu işler için ek ödeme yapıldığına ilişkin herhangi bir somut belge tespit edilememiş olduğundan ve emsal Yargıtay kararları doğrultusunda,

davacının yalnızca malzeme bedeli ve takip tarihine kadar işlemiş faiz toplamının talep edilebileceği, bu durumda talep edilebilecek olan tutarın 267,16-TL asıl alacak, 26,09-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 293,25-TL alacak talep edebileceği, davacının, davalılardan hasar bedeli olarak; malzeme, montaj, kalemlerinin toplamı ve bu hasar bedeline takip tarihine kadar işlemiş yasal faiz bedelini talep edebileceği yönünde olması durumunda.

2.361,05-TL asıl alacak, 230,61-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 2.591,66-TL" talep edilebileceği, görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

-.... İcra Müdürlüğünün 2023/... E. Sayılı icra dosyası -İstanbul...Belediye Başkanlığı Altyapı Koordinasyon Şube Müdürlüğü'nden gelen dava konusu adreste kazı izni verilmediğini bildirir müzekkere cevabı -Davacı tarafından sunulan; hasar tespit tutanakları, hesaplama dokümanları, hasar dosyası Ruhsatı Dosyası, İşletme Müdürlüğü AG/OG AOB Hizmet Alım Sözleşmesi -Davalı tarafından sunulan; -Bilirkişi raporu -Arabuluculuk son tutanağı -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, haksız fiilden kaynaklanan tazminata ilişkin başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın davacının yer altı tesisatına davalının veya sorumluluğundaki kişi veya kurumların kusurları ile zarar verilip verilmediği, meydana gelen zararın davalıdan sadır olup olmadığı, illiyeti, zararın kapsamı, zararın hesap yöntemi, yapılan kazının izinli olup olmadığı, zararın meydana gelmesi veya artmasında davacının kusuru bulunup bulunmadığı hususlarında olduğu ve haksız fiile dayalı bu iddia kapsamında başlatılan ilamsız takipte itirazın iptali istemine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.

Davalı ... özetle; iddia olunan zararda bir kusuru bulunmadığını, sözleşme ilişkisi bulunan yüklenici firmalara husumet yöneltilmesi gerektiğini, dava dışı ... adlı şirketin hak edişlerinin zarar ortaya çıksa da çıkmasa da davacı tarafından karşılandığını, davacının mevzuattan kaynaklanan usullere uygun şekilde alt yapı tesisi yapmadığını, hasar yerinin ve kim tarafından yapıldığının tam olarak belli olmadığını, zararın doğmadığını beyanla davanın reddini dilemiştir.

TBK'nın 49. maddesi gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Yine 50. maddesi gereğince zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. 4721 sayılı TMK'nın “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur. Yine ispat yükünü düzenleyen 6100 sayılı HMK'nın 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.

Haksız fiilden kaynaklanan tazminat davalarında kural olarak gerçek zarar ilkesi geçerlidir. Zarar gören ancak haksız fiil sebebiyle uğradığı gerçek zararını haksız fiil sorumlularından isteyebilir. Zarar görenin zararı giderebilmek ve montaj için kendi çalıştırdığı işçilerine ödediği ücretler genel idare giderleri olup, haksız fiil meydana gelmese dahi ödenmesi gereken giderlerdir. Bunların zarar ile ilgisi bulunmamaktadır. Özel olarak adam tutulup çalıştırıldığı kanıtlanmadıkça haksız fiil meydana gelmeseydi dahi yapılacak bu nitelikteki giderler zarar kapsamına dahil edilemez.

Emsal davaya ilişkin Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nce verilen 2018/1089 Esas -2018/5527 Karar sayılı ilamda "Haksız fiil sebebiyle dışarıdan işçi tutulup zararın giderildiği kanıtlanmadığı takdirde maddi hasar montaj bedeli,araç eleman bedeli,etüt koordinasyon bedeline dair bu giderlerin istenemeyeceği", aynı dairenin 2015/10383 Esas- 2015/12692 karar nolu başka bir ilamında ise "tüketilmeyen elektrik santrallerde otamatik olarak üretilmeyip ancak kullanıldığı anda üretilerek eneji nakil hatları üzerinden dağıtılan bir enerji türüdür.

Kullanılan enerji miktarı günün değişik saatlerinde farklı olduğundan kesinti (inkıta) süresi belirlenemez ve bu sebeple de satılamayan enerji bedeline hükmedilemeyeceği gibi arızanın ilgili yönetmelik kapsamında belirlenen süre içinde giderilmesi ve eşik süresinin aşılmaması sebebiyle eşik kesinti süresi bedelinin de talep edilemeyeceği " belirtilmiştir.

Dosyanın bilirkişi incelenmesinde, davacının altyapı tesislerinin mevzuata aykırılık teşkil ettiğine dair bir delil bulunmadığı tespit edilmiş, kabloların/alt yapının yeterli derinlikte bulunmadığına dair farklı bir delil sunulmadığı görülmüştür. Bunun yanında kablolara verilen zararın kasıtlı davranıştan doğup doğmadığı ise önem arz etmemektedir. Zira haksız fiile dayalı sorumluluk için kusurlu bir davranışın varlığı yeterlidir.

Dosyadaki mevcut delil durumuna göre, ispat yükü kendisine düşen davacının haksız fiil iddiasını ispat ettiği, davalının veya sorumluluğunda olan kişi veya kurumun kazı yapmadan önce davacıyı bilgilendirmediği, tedbirsizlik ve dikkatsizlik sebebiyle hasara sebebiyet verdiği açıktır. Ancak zararın kapsamının nelerden ibaret olup hangi miktarda davalıdan tahsili gerektiği ayrıca irdelenmelidir.

Davacı tarafından meydana gelen hasarların giderilmesi için özel olarak dışarıdan işçi tutulmadığı, dava dışı ... adlı şirket ile götürü şekilde düzenlenen bir sözleşme bulunduğu, bu kapsamda da hasarların onarımına ilişkin yükleniciye ek ödeme yaptığına dair bir iddia veya ispat bulunmadığı, sözleşme gereğince aylık ve sabit bir ödemenin belirlendiği, davaya konu kazı için dava dışı hasarı gideren şirkete sözleşme gereği sabit olarak her ay ödenecek bedel dışında haricen bir bedel ödenmeyeceği, bu nedenle personel ve araç giderleri yönündeki davacı talebinin yerinde olmadığı,

yine davacı tarafın dağıtılamayan enerji /etüd koordinasyon bedeli ve elektrik eşik kesinti süre aşım bedeli talebi yönünden yapılan değerlendirme neticesinde; yukarıda bahsi geçen gerçek zarar ilkesi ışığında dağıtılamayan enerji yönünden gerçek bir zarardan bahsedilmesinin mümkün olmadığı saptanmakla anılı talebin reddi gerektiği, Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği kapsamında ise davacı tarafça abonelerine ödeme yapıldığını gösterir delil ibraz edilmediği gibi davacı şirketin

orta gerilimde bildirimsiz kesintilerde 24 saate kadar, alçak gerilimde bildirimsiz

kesintilerde 48 saate kadar abonelerine tazminat ödememe hakkına sahip olup dava

konusu arıza için bu süreler dahilinde çalışma yapıldığı, bahse konu arıza için davacı

şirketin eşik kesinti süre aşım bedeli, şebeke yıpranma bedeli talep edemeyeceği anlaşılmıştır. Dolayısıyla davacı tarafından yalnızca tespit edilen malzeme bedelinin takip tarihine kadar işlemiş faiz ve KDV'si ile birlikte talep edilebileceği, diğer alacak kalemlerinin dolaylı zararlar olup haksız fiille illiyetinin sağlanamadığı anlaşılmıştır. Bu nedenle kazıyı icra eden davalının, sorumluluğunda bulunan kusurlu davranış sonucu meydana gelen gerçek zarardan sorumlu olup davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

İcra inkar tazminatı yönünden; davacının alacağının varlığı ve miktarının belirlenmesinin yargılamayı gerektirdiği, haksız fiile dayalı alacak tutarının likit olmadığı gözetilerek İİK'nın 67/2. maddesi uyarınca davalının icra inkar tazminatından sorumlu tutulmasına yasal olanak bulunmadığından inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza