İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2024/685 K.2024/839

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu dava dilekçesini özetle. Mahkemenizin İİK md. 72/3 uyarınca belirleyeceği % 15 lik teminat tutarı karşılığında, icra dairesi veznesine yatıracağı, tüm dosya borcu tutarındaki paranın yargılama neticeleninceye, karar kesinleşinceye kadar davalıya ödenmemesi için ihtiyati tedir kararı verilmesini, davanın kabulü ile, müvekkilin, davalıya borçlu olmadığının tespitini ve haksız ve hukuka aykırı olarak başlatılmış olan ....

İcra Müdürlüğü - 2023/... E sayılı dosyasına konu senedin ve icra takibinin iptalini, müvekkilden icra tehdidi altında tahsis edilen/edilecek olması halinde tahsil edilen bedelin tahsil edildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte müvekkile ödenmesini, müvekkil lehine %20 oranında kötü niyet tazminatı hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı/alacaklı tarafında bırakılmasını karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekilinin Mahkemeye sunmuş olduğu cevap dilekçesini özetle. Huzurdaki dava, kambiyo senedinin bedelsizliğine dayanan menfi tespit davasıdır. Bedelsizliğe dayalı menfi tespit davası açan davacı borçlu temel alacağın mevcut olmadığını yani karinenin aksini öne sürmektedir.

Davacı tarafın tüm taleplerinin ve davasının reddine, süreci uzatmaya yönelik iddialardan ibaret olan ve senede karşı senetle ispat yükü altında bulunan davacının yazılı delille ispat yükünü yerine getiremediği huzurdaki dosyada verilen 18/07/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararına karşı itirazlarımız çerçevesinde şartları oluşmadığı, durum ve koşulların farklı olduğu anlaşılan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına,

Takip konusu alacağın %20'sinden aşağısı olmamak üzere müvekkil alacaklının gecikme sebebiyle uğradığı zararın İİK 72/4 maddesi gereğince kötüniyetli davacıdan tahsilini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

Dava .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı takip dosyasında davacının borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacının davalı aleyhine 500.000,00-TL asıl alacak 29.722,60-TL işlemiş faiz 1.000,00 TL bono komisyonu olmak üzere toplam 530.722,60 TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlunun itiraz ettiği görülmüştür.

Davacı vekilinin 22/01/2024 tarihli feragat dilekçesi ile huzurda görülmek olana dosyadan feragat ettiklerinin bildirir, dosyaya yatırılmış olan teminatın iadesini arz ve talep etmiştir.

Davacı vekilinin 29/01/2024 tarihli dilekçesi ile feragat dilekçesinin dikkate alınmamasını, müvekkilinin onayı olmadan önceki vekilin feragat beyanında bulunduğunu beyan etmiştir.

Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra. "Davalı tarafından kambiyo senedinden kaynaklanan alacak nedeniyle davacı aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2023/... Esas sayılı takip dosyasında icra takibi başlattığı, davacının taraflar arasında ticari ilişkinin bulunmadığı, icra takibine konu senedin sonradan düzenlendiği, şirketin eski yetkilisinin şirkete karşı husumet beslemesi sebebiyle iş bu menfi tespit davasının açıldığı,

yargılama devam ederken davalı alacaklının 26/09/2023 tarihli feragat beyanı ile icra takibinin kapatıldığı anlaşılmış olup bu tarih itibariyle iş bu dava konusuz kalmış olup sonrasında davacı tarafından davadan feragat edilip daha sonra feragatin geri alınmasına hukuken değer verilmemiş, icra takibinin feragat nedeniyle kapatıldığı anlaşıldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği" gerekçesi ile davaya konu icra takibinin feragat nedeniyle kapatıldığı anlaşıldığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, karar verilmiştir.

Mahkememizce verilen iş bu karar, davalı vekilince süresi içerisinde istinaf edilmiştir.

... Mahkemesi ...Hukuk Dairesinin 2024/... Esas, 2024/... Karar sayılı 09/10/2024 tarihli ilamı ile kaldırılmıştır. Kaldırma ilamında özetle.

"İlk derece mahkemesince kararın gerekçesinde davacı vekilinin davadan feragat ettiği, davadan feragat edilip daha sonra feragatin geri alınmasına hukuken değer verilmediği belirtildiği halde, davadan feragate ilişkin bir karar verilmeyip, davanın konusuz kaldığı gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı görülmüştür." gerekçesi ile açıklanan nedenle HMK’nın 355, 353/1-a-6. maddeleri gereğince ilk derece mahkemesi kararının re'sen kaldırılmasına,

davalının istinaf isteminin re'sen dikkate alınan nedenler ile kısmen kabulüne, kaldırma sebebine göre sair hususların bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerektiği gerekçesi ile mahkememiz hükmünü kaldırmıştır.

Mahkememizce istinaf ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir. Davadan feragat H.M.K. nun 307.ve 309. maddeleri hükümleri gereğince uyuşmazlığı ve dolayısıyla davayı sona erdiren, davalı tarafın kabulünü gerektirmeyen ve kesin mahkeme hükmünün hukuksal sonuçlarını doğuran bir taraf işlemidir. H.M.K. nun 309.maddesi hükmüne uygun olarak davadan feragatinin mahkemece saptanması halinde feragat sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerekir.

Davadan feragat, yenilik doğuran bir hakkın kullanılması niteliğindedir. Bu niteliğinin bir sonucu olarak, davadan feragat iradesini açıklayan davacı, bu beyanından artık rücu edemez.

Çünkü feragat iradesinin kullanılması ile, yani feragatin muhatabı olan mahkemenin bilgisine ulaşması ile, elde edilmek istenilen amaçlar gerçekleşmiş olacak, yani taraflar arasındaki uyuşmazlık ve dava sona ermiş olacak, davacı da aynı zamanda esasa haktan da vazgeçtiği için, hakkını bir daha dava konusu yapamayacaktır. Davacı feragat iradesini açıkladıktan sonra, artık aynı davadan feragat etme hakkı tükenecektir.

Sona ermiş bir haktan rücu etmek (dönmek) ise, artık hak konusu ortadan kalktığı için söz konusu olamayacaktır. Tarafların anlaşmaları veya hak sahibinin hakkı kullandıktan sonra bundan vazgeçmesi de durumu değiştirmeyecektir.

Yalnızca HMK 311. Maddesindeki açık hüküm gereği, irade bozukluğu hâllerinde, feragatin iptali istenebilir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, davacı vekilinin vekaletnamesindeki yetki durumu incelendiğinde davadan feragate yetkili olduğu, ön inceleme duruşmasından sonra 22/01/2024 tarihli dilekçe ile davadan feragat edildiği görülmüştür. Her ne kadar davacı tarafından daha sonra fefagatin müvekkilinin onayı olmadan yapıldığı iddia edilmiş ise de yukarıda da ayrıntılı açıklandığı üzere feragat yenilik doğuran haklardan olduğu, feragatten rücu edilmesinin mümkün olmadığı, davadan feragatin usulüne uygun olarak yapıldığı anlaşıldığından davanın feragat nedeniyle davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır