İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/123 K.2025/743

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkili ile davalı arasında ... numaralı 08/05/2024 tarihli ve ... numaralı 02/08/2024 tarihli faturalara ilişkin olarak 63.000,00-TL alacağının bulunduğunu, alacaklarının tahsil edilememesi üzerine müvekkilince davalı aleyhine ... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... sayılı dosyası ile takip başlattığını ancak davalı yanın haksız itirazı üzerine takibin durdurulduğunu iddia ederek; itirazın iptali ile takibin aynen devamını, davalının alacağın %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.

... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Sayılı icra dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 63.000,000-TL asıl alacağın tahsili amacıyla 29/11/2024 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin 07/12/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 17/12/2024 havale tarihinde icra takibine itiraz ettiği, takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesinde düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Mali Müşavir Bilirkişinin 24/08/2025 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacı tarafın 2023 yılında İşletme Hesabına göre defter tuttuğu, 2024 yılına ait ticari defterlerin tasdikle ilgili yükümlülüklerin eksik yerine getirildiği, kendi lehine delil olma

özelliğine sahip olmadığı,

davalı tarafça yasal defter ve belgeler incelemeye ibraz edilmediğinden dava konusu

olaylar yönünden davalı tarafa ait yasal defterler üzerinde inceleme yapılamadığı, davacı taraf yasal defterlerinde davalı adına hiçbir kayıt bulunmadığı, davacı tarafından kesilen alacak konusu faturaların kesildikten sonra iptal edildiği, iptal edilen bu faturaların davacı ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı,

alacak konusu faturaların ve muhteviyatındaki ürünlerin davalıya teslim edildiğine dair dosyada mevcut belge bulunmadığı, Alacak konusu ürünlerin davalıya teslim edildiği hususunun ispata muhtaç kaldığı, davacı tarafın inkâr tazminatı taleplerinin takdirinin Sayın Mahkemeye ait olduğu" görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davacı yana ait tici kayıtları içerir müzekkere cevabı -... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalı yana ait tici kayıtları içerir müzekkere cevabı -... Müdürlüğü'nden gelen davacı ve davalı yanın ticari işletme kayıtlarını içerir müzekkere cevabı -... Odaları Birliği Başkanlığı'ndan gelen davacı ve davalı kayıtlarını içerir müzekkere cevabı -Tarafların beyan ve dilekçeleri -Davacı yana ait ticari defter ve kayıtlar -Bilirkişi raporu -Arabuluculuk son tutanağı -Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, satım sözleşmesi kapsamında doğan alacak için başlatılan takipte itirazın iptali istemine ilişkindir.

6100 sayılı Yasanın 114/1-c. maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartlarından olup 115. madde gereğince de Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder.

Bilindiği üzere; 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı yasanın 5/3.maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler uyarınca Asliye Ticaret Mahkemeleri'nin özel mahkeme niteliğinde olduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının, TTK’da ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Yasa ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise; tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların, Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği kuşkusuzdur.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) yürürlüğe girdiği 01.11.2011 tarihinden sonra 01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 5. maddesinde 6335 sayılı Kanun ile değişiklik yapılmış ve ticaret mahkemeleri ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki iş bölümü ilişkisi olmaktan çıkarılıp görev ilişkisine dönüştürülmüştür.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde.

İstanbul Esnaf ve Sanatkarlar Odası Birliği Başkanlığı'ndan gelen müzekkere cevabında davacı yanın esnaf kaydının olmadığı ve davalı yanın esnaf kaydının bulunduğunun bildirildiği, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen müzekkere cevabında davacı yanın gerçek kişi ticari işletme kaydının bulunduğu ve davalı yanın gerçek kişi işletme kaydınının bulunmadığının bildirildiği, Küçükköy VDM'den gelen müzekkere cevabında davacı yanın 2. Sınıf tacir olduğunun bildirildiği ve son olarak ...

VDM'den gelen müzekkere cevabında davalı yanın işletme hesabı esasına göre vergilendirildiğinin bildirildiği ve son olarak alınan mali bilirkişi raporunda davalı kazancının esnaf işletmesi sınırlarını aşmadığı tespit olunmuştur.

Tüm bu nedenlerle ortada nısbi veya mutlak ticari davaya vücut verecek bir uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmakla Mahkememizin görevsizliğine, dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemelerine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... Hakim ... · e-imza e-imza