İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/164 K.2025/813

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili Mahkememize tevzi edilen dava dilekçesinde özetle. Davalı ... İnşaat Ve Proje Yönetimi Anonim Şirket ile Müvekkil şirketi davacı arasında tamir ve tadilat işlemleri yapılmış ve bu hizmet bedeli olarak ... numaralı ve 22/07/2024 tarihli fatura düzenlenmiş olduğunu, müvekkili şirket tarafından hizmet bedelinin ödenmesi için davalı taraf ile görüşülmüş, fatura gönderilmiş ancak ödeme yapılmamış olduğunu, davalı aleyhine ....

İcra Müdürlüğü'nün 2024/... esas sayılı dosyasıyla takibe geçildiğini, davalının ödeme emrine hiçbir hukuki dayanak olmadan itiraz ettiğini, bunun üzerine arabuluculuk başvurusu yapıldığını ancak anlaşamama ile sonuçlandığını, arz ve izah edilen tüm bu nedenlerle; davalı aleyhine ....

İcra Müdürlü'nün 2024/... esas sayılı dosyasında davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptaline, takibin devamına, borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştiri.

Davalı vekili Mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davacı tarafın müvekkili davalı şirket ile aralarında şifahi bir sözleşme bulunduğu, bu şifahi sözleşme kapsamında hak edişi olduğu iddiasıyla dava açtığını, davacı tarafın sözleşme ilişkisine ve alacak iddiasına ilişkin beyanlarının gerçek dışı olduğunu, müvekkili şirketin ticari defterleri üzerinde yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde davacı tarafın alacak iddiasının doğru olmadığının görüleceğini, icra inkar tazminatı talebinin reddinin gerektiğini, arz ve izah edilen tüm bu nedenlerle; haksız davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini vekaleten arz ve talep etmiştir.

Dava, faturadan kaynaklanan alacağın tahsiline yönelik icra takibine yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre fatura emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı meblağı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tüccar tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır (229. md.). Fatura malın teslimi veya hizmetin yapıldığı tarihten itibaren azami "yedi gün" içinde düzenlenir. Bu süre içerisinde düzenlenmeyen faturalar hiç düzenlenmemiş sayılır (231/5. md.). 6102 sayılı TTK'da da fatura konusunda hükümler vardır.

Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir.” (6102 Sayılı TTK 21/1) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (6102 Sayılı TTK 21/2).

Faturanın onu teslim alan kişiyi borç altına sokabilmesi için taraflar arasında borç doğurucu bir ilişkinin varlığı ve faturanın da bu ilişki nedeniyle düzenlenmiş olması gerekir. Borç münasebeti olmaksızın düzenlenen ve muhatap tarafından her nasılsa teslim alınan faturaya sekiz günde itiraz edilmemiş olması onu borç altına sokmaz. Ancak TTK 21/2 maddesi uyarınca , faturalara 8 gün içerisinde itiraz edilmediği takdirde faturadaki gösterilen bu bedeli kabul edilmiş sayılır.

Faturanın tebliği şekle bağlı değildir, yazılı veya sözlü herhangi bir şekilde yapılabilir. Muhatap hazır ise kendisine elden verilmesi, değil ise herhangi bir şekilde gönderilmesi mümkündür. Ancak, uyuşmazlık halinde ispat kolaylığı açısından, fatura tebliğinin noter aracılığıyla ya da imza karşılığı elden tebliğ yolu ile ya da telgraf, teleks yolu ile veya PTT aracılığıyla ya da faks çekilmesi yahut güvenli elektronik imza ile elektronik posta gönderilmesi şeklinde yapılması uygundur.

Faturaların borçluya tebliğ edilip edilmediği, itiraza uğrayıp uğramadığı belirlenmeli, faturaların tebliğ edilmiş ve 8 günlük itiraz süresi içerisinde itiraz edilmemiş olduğunun tespiti halinde faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olduğunun alacaklı tarafça kanıtlanmış olduğu ve sadece fatura içeriğinin kesinleştiği, bunun aksinin yani faturaların içeriğinin sözleşmeye uygun olmadığının ve kesinleşmediğinin kanıt yükünün bu kez borçluya geçtiği kabul edilmelidir.

Faturanın delil olması ile ticari defterlerin delil olması birbirinden farklıdır. 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddeye göre faturaya itiraz edilmemiş ise içeriği kesinleşir ise de akdî ilişkinin yazılı delillerle ispatı gerekir. Fatura ticari defterlere kayıt edilmiş ise artık faturanın delil olmasıyla ilgili bu maddeye değil ticari defterlerin delil olmasıyla ilgili TTK'nın 222. maddeye bakmak gerekir.

Bu nedenle ticari defterlere kaydedilmiş fatura akdi ilişkinin varlığını da kanıtlar. Faturayı teslim aldıktan sonra süresi içinde itiraz ve iade etmeyerek ticari defterlerine kaydeden kimse, bu faturanın mal veya hizmet aldığı için geçerli bir sözleşme ilişkisine göre düzenlendiğini kabul etmiş sayılır ve fatura nedeniyle mal veya hizmet almadığını, bu faturadan dolayı borçlu olmadığını yazılı veya kesin delillerle ispatlaması gerekir.

Faturalarda belirtilen mal veya hizmetin davalı alıcıya teslim edildiği iddiasını davacı ispatla yükümlüdür. Fatura içeriğindeki mal veya hizmetin davalıya teslimi dayanak belgelerle kanıtlanmadığı sürece ticari defterler tek başına malın teslim edildiğini ispata yeterli değildir.

Bu açıklamalar ışığında tarafların olduğu tüm deliller dosya içerisine alınmış, icra dosyası getirtilerek incelenmiş, tüm deliller toplandıktan sonra alanında uzman mali bilirkişiden rapor alınmıştır.

.... İcra Müdürlüğü'nün 2024/... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde, davacının davalı aleyhine 201.600,00-TL asıl alacak 4.772,12-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 206.372,12-TL ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya 18/08/2024 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun 19/08/2024 tarihinde süresi içerisinde itiraz ettiği görülmüştür.

Bilirkişinin düzenlediği 08/09/2025 tarihli 10 sayfadan ibaret raporunda özetle. Taraf Defterlerinin Usulüne Uygun Tutulup Tutulmadığı, Onayların Bulunup Bulunulmadığı Yönünden Değerlendirme.

Davacı şirket 2024 yılı ticari defterlerini ibraz ettiği tutulması ve ibrazı zorunlu olan 2024 yılı envanter defteri ibraz edilmediği, davacının İbraz edilen diğer ticari defterleri kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş olduğu, açılış ve kapanış tasdikleri yaptırıldığı ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olduğu görülmüş olup, mevcut tespitlere göre davacının ibraz edilen ticari defterlerinin delil olarak değerlendirilmesi hakkında nihai karar sayın mahkemenin takdirinde olduğu,

Davalı taraf ise ticari defterleri ile ticari defterler kayıtlarına esas teşkil eden davalı taraf adına tanzim edilmiş olan tüm faturalar ile davacıya yapılan ödemelere ait bilgi ve belgeler ile davacıya ait cari hesap bilgileri ibraz etmediği, bu nedenle davalı tarafa ait ticari defterlerde davacıya ait borç ve alacak tutarının doğruluğu ve gerçekliği hakkında somut değerlendirme yapılamadığı, Faturaların Taraf Defterlerinde Yer Alıp Almadığı Yönünden Değerlendirme.

Davacının ibraz edilen ticari defterlerinde, icra ve dava konusu yapılan 22/07/2024 tarih -... nolu ve 201.600,00-TL tutarlı faturanın davacının ticari defterinde usulüne uygun olarak kayıtlı olduğu ve takip tarihi itibariyle icra ve dava konusu yapılan faturalar ve dava dışı olan diğer fatura bakiye tutarından dolayı davalıdan davalından 818.460,00-TL alacağı olduğu tespit edildiği, Mevcut davacı alacağı için davacı ticari defterinde 31.12.2024 tarih ve ... yevmiye nolu kayıt ile virman kaydı girilmiş olup 31.12.2024 tarihi itibariyle davacının ibraz edilen ticari defterlerinde davalından alacak tutarı tespit edilmediği,

davalı taraf ise ticari defterleri ibraz edilmediğinden faturaların davalı ticari defterlerinde yer alıp almadığı yönünden inceleme tespit ve değerlendirme yapılamadığı, Faturanın Davalıya Tebliğ Edilip Edilmediği, Fatura İçeriği Hizmet Veya Malın Davalı Tarafça Alınıp Alınmadığı.

Dava dosyasına ibraz edilen bilgi ve belgelere göre dava ve icra konusu yapılan faturanın e-fatura olması nedeni ile davalıya tebliğ edildiği yasal süresi içinde tebliğ alınan faturaya itiraz edilmediğinde fatura içeriğinin kabul edildiğine karine getiriliği, Takip Tarihi İtibariyle Davacının Alacağının Bulunup Bulunmadığı Var İse Miktarının Tespiti Yönünden Değerlendirme.

Davacının ibraz edilen ticari defterlerinde, icra ve dava konusu yapılan 22/07/2024 tarih -... nolu ve 201.600,00-TL tutarlı faturanın davacının ticari defterinde usulüne uygun olarak kayıtlı olduğu ve takip tarihi itibariyle icra ve dava konusu yapılan faturalar ve dava dışı olan diğer fatura bakiye tutarından dolayı davalıdan davalından 818.460,00-TL alacağı olduğu tespit edildiği, Mevcut davacı alacağı için davacı ticari defterinde 31.12.2024 tarih ve 411 yevmiye nolu kayıt ile virman kaydı girilmiş olup 31.12.2024 tarihi itibariyle davacının ibraz edilen ticari defterlerinde davalından alacak tutarı tespit edilmediği,

bu nedenle ibraz edilen ticari defterlerde davalıdan alacak tutarının olmamasından dolayı, davacının .... İcra dairesinin 2024/... dosya numarası ile davalı aleyhine yaptığı icra takip talebinin ispata muhtaç olduğu, değerlendirildiği, görüş ve kanaatine varılmıştır.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, dava konusu takibe ilişkin borç bakiyesi bulunduğu, davacının alacağın tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verildiği, mahkememizce tüm delillerin toplandığı, dosyanın bilirkişiye tevdi edildiği, mahkememizce öninceleme duruşmasında taraf defterlerinin incelenmesine karar verildiği, davalıya işbu duruşma tutanağının/ara kararın ihtaratlı olarak tebliğ edildiği,

inceleme gün ve saatinde davalı hazır olmadığı gibi mazeret de bildirmediği, incelemenin sadece davacı defterleri üzerinden yapıldığı, davalı tarafa yapılan ihtar gereği HMK 222/3 gereği davacının ticari defter ve kayıtlarına itibar edildiği, davacının alacağına dayanak olan faturaların davalıya tebliğ edildiği, faturaya itiraz olmadığı, davacının ticari defterlerini usulüne uygun tutulduğu ve faturaların defterinde kayıtlı olduğu, davacı tarafından faturaya konu işin yapıldığının dava dilekçesi ekinde sunulan mesaj kayıtları ve ticari defter ve kayıtları ile ispat edildiği,

her ne kadar dava konusu alacağın virmanlandığı bilirkişi raporu ile belirtilmiş ise de işin yapıldığı ve dava konusu fatura nedeniyle davalının borçlu olduğunun tespit edildiği, davalı tarafça borcu sona erdiren sebebin ileri sürülmediği (ödeme, takas-mahsup vb), anlaşıldığından davacının davasını tüm bu açıklamalarla ispatladığının kabulü gerektiği, her ne kadar icra takibinde davacının işlemiş faiz talebi olsa da, işlemiş faiz yönünden davalının temerrüde düşürülmediği, davacı tarafından davalıya ihtarname gönderilmediği, o halde davacı tarafın takip tarihinden önce işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı,

nitekim Yargıtayın yerleşik içtihatlarının da bu doğrultu da olduğu, bu nedenle işlemiş faiz talebinin reddi gerektiği kanaatiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu fatura alacağının önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın % 20 si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır