İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/378 K.2025/574

Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Şirkete Özel Denetçi Tayin Edilmesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle. Genel Kurulda, öncesinde ve sonrasında müvekkillerinin bilgi alma hakları karşılanmayan ve gizlenen tüm hususların ve bu nedenle şirketin uğradığı zararların, ilgili işlemlerin, sorumluların eylemlerinin, ayrıca zarara uğratılma ihtimali bulunan eylemlerin incelenerek, ...

A.Ş.'nin 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari defter kayıtlarının dayanağı belgeler, yıllık genel geçici ve genel kesin ayrıntılı mizanları, aynı yılllara ait kurumlar vergisi beyannameleri, bilanço ve gelir tabloları, aynı yıllara ait yönetim kurulu faaliyet raporları ve özel denetim talebine konu ana hesaplar ve ilgili yardımcı-muavin hesapların dökümleri incelenmek sureti ile ve özel denetçi tarafından gerekli görülecek diğer kayıt ve belgeler incelenerek.

TTK 439/2. maddesi gereğince Şirket yönetimini tek başına elinde bulunduran, her türlü konuda münhasır yetkili Yönetim Kurulu Başkanı'nın eylemleri nedeni ile şirket mali tablolarından da anlaşılacağı üzere Şirket ve ortaklar büyük zararlara uğradığından, bu durum kanun ve esas sözleşmenin ihlali anlamına gelmekle şimdilik şirkete özel denetçi atanmasına karar verilmesini, masraf ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davalı ... Otelcilik, ... Holding bünyesinde yer alan bir aile şirketi olduğunu, davacının talebi hukuki ve maddi dayanaktan yoksun olup açıklandığı üzere, özel denetçi istemi hakkının kullanılabilmesi için öncelikle, TTK'nın 437.maddesinde düzenlenen bilgi alma ve inceleme hakkının yasaya uygun biçimde kullanılması ve belirli olayların özel bir denetimle açıklığa kavuşturulmasının istenilmesi yasal zorunluluk olduğunu, Davalı şirketin Genel Kurul tarihi Ticaret Sicil Gazetesinde kanuna uygun içerikte ilan edilmiştir. Davacıların 2022 ve 2023 yılı için özel denetim ile açıklığa kavuşturulmasını talep ettikleri tüm hususların cevabı davacılar vekiline 20.01.2025 tarihinde verilen evrakta mevcut olup davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, özel denetçi atanması istemine ilişkindir.

Davacılar ... (TC: ...), ... (TC: ...) ve ... (TC: ...), davalı ... A.Ş.'ye özel denetçi atanması talebinde bulunmuşlardır.

Davacıların ...'in 19.01.2022 tarihindeki vefatı sonrasında mirasçı sıfatıyla şirkette toplamda %15,625 oranında pay sahibi oldukları görülmüştür.

TTK md. 439/1 hükmü uyarınca özel denetçi atanması davalarında "şirket merkezinin bulunduğu yer Asliye Ticaret Mahkemesi" yetkilidir. Davalı şirketin merkezi ... Mah. .../İSTANBUL adresinde olup, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğu tespit edilmiştir.

TTK md. 439/1 uyarınca genel kurulun özel denetim istemini reddetmesi halinde 3 ay içinde mahkemeye başvuru yapılması gerekmektedir. 25.02.2025 tarihli genel kurulda özel denetim talebinin reddedilmesi sonrasında hafta sonu tatili bitimi pazartesi göne 26.05.2025 tarihinde davanın açıldığı, 3 aylık sürenin sağlandığı anlaşılmıştır.

TTK md. 439/1 hükmü uyarınca "sermayenin en az onda birini" oluşturan pay sahiplerinin mahkemeye başvuru hakkı bulunmaktadır. Davacıların %15,625 pay oranına sahip olduğu, bu oranın %10 şartını fazlasıyla sağladığı tespit edilmiştir.

Tüm usuli şartlar sağlanmıştır.

TTK md. 438/1 hükmü "bilgi alma veya inceleme hakkı daha önce kullanılmışsa" şartını aramaktadır. Dosyada mevcut delillere göre:

- 10.01.2025 tarihli noterli ihtarname ile bilgi alma hakkı kullanılmış (Delil-1)

- 20.01.2025 tarihinde şirket merkezinde inceleme yapılmış (Delil-7)

- 25.02.2025 genel kurulunda bilgi alma hakkı kullanılmış (Delil-8)

Bu durum TTK md. 438/1'deki ön şartın sağlandığını göstermektedir.

25.02.2025 tarihli genel kurulunda özel denetim talebinin yapıldığı ve genel kurul tarafından reddedildiği tutanaktan (Delil-8) anlaşılmakta olup, TTK md. 439'daki ön şart sağlanmıştır.

TTK md. 438/1 "belirli olayların özel bir denetim ile açıklığa kavuşturulmasını" şart koşmaktadır.

Davacılar aşağıdaki somut olayları ileri sürmüştür:

1. İştirak alacaklarının 13,3 Milyon TL'den 21,5 Milyon TL'ye artışı (8,2 Milyon TL artış)

2. Net satışların 24.663 TL olmasına karşın ticari alacaklarda 12 Milyon TL artış

3. 215 Milyon TL dönem net zararı

4. 621 Milyon TL negatif özkaynak (borca batıklık durumu)

5. TTK md. 376 yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi

2023 Yılı Belirli Olayları

1. 588 Milyon TL dönem net zararı

2. 1,2 milyar TL negatif özkaynak

3. Sıfır net satış gelirine rağmen yüksek gider artışları

4. İştirak alacaklarının 16,9 Milyon TL düzeyinde sürmesi

5. TTK md. 376 yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi

İleri sürülen olayların tamamı somut rakamlarla tanımlanmış, spesifik hesap kalemleri belirtilmiş ve "fishing expedition" niteliğinde olmayan hedeflenen inceleme karakteri taşımaktadır. TTK md. 438/1'deki "belirli olaylar" şartı sağlanmıştır.

TTK md. 438/1 "pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için gerekli olduğu takdirde" şartını aramaktadır.

Şirketin sürekli zarar etmesi nedeniyle davacıların kar payı hakları etkilenmiş, borca batıklık durumu yönetimi denetleme haklarının kullanılmasını gerektirmiş, çelişkili mali tablolar nedeniyle bilgi alma hakları zarar görmüş, TTK md. 376 ihlalleri sorumluluk tespiti haklarını gündeme getirmiştir.

Bu durum pay sahipliği haklarının kullanılabilmesi için özel denetimin gerekli olduğunu göstermektedir.

2022 yılında 215 Milyon TL, 2023 yılında 588 Milyon TL olmak üzere toplam 803 Milyon TL net zarar ve 1,2 milyar TL özkaynak erozyonu objektif zarar göstergesidir.

Mali tablolar objektif delil niteliğinde olup, genel kurul tutanağı bilgi alma hakkının engellenmesini, ihtarname süreci yetersiz bilgi verme durumunu belgeler niteliktedir.TTK md. 439/2 şartları sağlanmıştır.

Davalının "grup şirketlerde hissedar olması ve ...'in yönetim kurulu üyesi olması" gerekçesiyle özel denetim talebinin gereksiz olduğu savunması aşağıdaki nedenlerle kabul edilemez:

1. TTK'da böyle bir istisna düzenlenmemiştir

2. Yönetim kurulu üyeliği özel denetim hakkını ortadan kaldırmaz

Objektif mali durumun kötü olması (803 Milyon TL zarar), kötüniyetin somut delilinin gösterilmemesi ve TTK'da pay sahipliği haklarının kullanımı için niyet şartının aranmaması nedeniyle bu savunma kabul edilemez.

Davacıların iddia ettiği "13,3 Milyon TL'den 21,5 Milyon TL'ye artış" tespitinin yapılabilmesi 2021 yıl sonu bakiyesi olmadan imkansızdır. Artış nedenlerinin anlaşılması ve değer düşüklüğü analizinin yapılabilmesi için 2021 yılı dahil 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari kayıt ve belgelerinin karşılaştırmalı dönem verileri şarttır.

"24.663 TL satışa karşın 12 Milyon TL artış" anomalisinin anlaşılabilmesi başlangıç bakiyesi olmadan mümkün değildir. Tahsil performansının değerlendirilmesi karşılaştırma gerektirir.

TTK md. 376 ihlalinin ne zaman başladığının tespiti, kademeli mi ani mi bir bozulma sürecinin yaşandığının analizi için 2021 yılı verileri kritik önemdedir.

TTK md. 438'deki "belirli olayların açıklığa kavuşturulması" ifadesi tam veri setini gerektirir. Mahkemenin takdir yetkisi kapsamında denetimin etkinliği için gerekli dönemleri dahil etme yetkisi bulunmaktadır. "Amacına ulaşan denetim" prensibi gereğince karşılaştırmalı analiz zorunluluğu teknik gerekliliktir.

TTK md. 439 "reddedilen talep" değil "reddetme halinde" ifadesini kullanmakta, genel kurul kararının asgari nitelikte olduğu, mahkemenin denetimin etkinliği için daha geniş kapsam belirleyebileceği anlaşılmaktadır.

Tüm usuli şartlar tamamen sağlanmış, TTK md. 438-439'daki maddi şartlar eksiksiz gerçekleşmiş, davalının savunmaları hukuki dayanak bulmamıştır.

Belirli olayların tam olarak açıklığa kavuşturulabilmesi için 2021, 2022 ve 2023 yılları ticari defterleri, mali tabloları ve bilançoları, TTK md. 376 yükümlülüklerinin yerine getirilip getirilmediği, iştirak ve ticari alacakların analizi inceleme kapsamına dahil edilmelidir.

Açıklanan nedenlerle davanın KABULÜ ile ... A.Ş.'nin 2021, 2022 ve 2023 yıllarına ait ticari kayıt ve belgelerinin incelenmesi üzere özel denetçi atanmasına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmiştir.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır