İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2025/868 K.2026/400

Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin iştigal konusu faaliyetleri kapsamında yapmış olduğu ticari nitelikteki iş ve işlemlerin karşılığında;

Keşidecisi... Gıda Anonim Şirketi; lehtarı ...; düzenlenme yeri ...; düzenlenme tarihi 23.01.2026 ; bedeli 700.000,00 TL numarası ..., muhatap ... Bankası ... ... şubesi.

Keşideci... Gıda Anonim Şirketi; lehtarı ...; düzenlenme yeri ...; düzenlenme tarihi 09.02.2026 ; bedeli 400.000,00 TL ; numarası ..., muhatap ... Bankası ... ... şubesi.

Keşideci... Gıda Anonim Şirketi; lehtarı ...; düzenlenme yeri ...; düzenlenme tarihi 16.01.2026 ; bedeli 657.000,00 TL ; numarası ..., muhatap ... Bankası ... ... şubesi.

Keşideci... Gıda Anonim Şirketi; lehtarı ...; düzenlenme yeri ...; düzenlenme tarihi 30.01.2026 ; bedeli 700.000,00 TL ; numarası ..., muhatap ... Bankası ... ... şubesi.

Keşideci ... Gıda Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi; lehtarı ...; düzenlenme yeri ...; düzenlenme tarihi 31.12.2025 ; bedeli 2.300.000,00 TL ; numarası ..., muhatap ... Bankası ... Ticari şubesi.

olan çeklerin şirket lehine düzenlenmiş ve müvekkili de lehtar ve hamil haline geldiğini, çeklerin kargoda iken çalındığının kaybolduğunun haber verilmesi üzerine huzurdaki davayı açma mecburiyeti hasıl olmuş, aynı zamanda yaşanan menfur hadise için İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na suç duyurusunda bulunulduğunu,

çeklerin ödenmesini önlemek için ivedilikle ödeme yasağı konulmasına ve dava sonunda söz konusu çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkememizce Ticaret Sicil Gazetesinden gerekli ilanların yaptırıldığı, teminatın Mahkememiz veznesine depo edildiği görülmüştür.

6102 sayılı Yasanın 757 ve devam maddeleri gereğince iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir. Mahkeme, ödemeyi meneden kararında muhataba, vadenin gelmesi üzerine poliçe bedelini tevdi etmeye izin verir ve tevdi yerini gösterir. Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

Mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Poliçeyi getirme süresi en az üç ay ve en çok bir yıldır. Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir.

6102 sayılı Yasanın 818/1-s maddesi uyarınca poliçeye ilişkin, iptal hakkındaki 757 ilâ 763 üncü maddelerle 764 üncü maddenin birinci fıkrası çekler hakkında da uygulanır.

Hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının yetkili hamil olduğu konusunda mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunmasını yeterli saymak gerekir. Kaldı ki, dava sırasında yapılan ilanlar neticesinde ve hak sahiplerinin daha sonradan ortaya çıkması halinde hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali de talep edilebilecektir. Davacı, iptalini talep ettiği senedin keşidecisinin kim olduğunu, çek bilgilerini mahkemeye bildirmiş olup, davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerini uygulanmaz hale getirecektir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 14/05/2018 tarih ve 2016/11761 Esas 2018/ 3544 Karar sayılı emsal Kararı)

Yargıtay 11.Hukuk Dairesi’nin yerleşik içtihatları ve TTK madde 763 uyarınca çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, mahkemece çek iptali isteminde bulunan talep edene, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması için süre verilmeli ve istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir.

İlke temelinde; hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ve gerekliyse de; çek iptali davalarında yukarıda açıklanan bu prosedür gereğince, hasımsız şekilde açılan davaya çek hamili üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut değildir.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde; davacı dava dilekçesine, çeklerin zayi olduğuna dair Mahkememizce kanaat oluşturacak bilgileri eklemiş, mahkememizce ilgili bankalara yazılan müzekkerelere cevap verilmiştir.

Davacı vekili dava dilekçesinde iptali istenen çeklerin kaybedildiği bildirilmiş ise de, zayi olduğu iddia edilen dava konusu çeklerden ... ve ... seri nolu çekler yönünden ibraz bulunmadığı görülmüş, talep sahibinin talebine konu kıldığı çeklere ilişkin gerekli ilanlar yaptırılmış, verilen süre içerisinde ... ve ... seri nolu çekler yönünden mahkememize sunulmamış olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu çeklerden ... ve ... seri nolu çekler yönünden ibraz eden ... Tekstil Paz San ve Tic Ltd Şti'ye mahkememizin 04.03.2026 tarihli ara kararı ile istirdat davası açmak üzere süre verildiği, ... 4. ATM ... Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığının bildirildiği, ... seri nolu çek yönünden ibraz eden ... ... ve Tic A.Ş.'ye karşı istirdat davası açmak üzere süre verildiği, .... ATM ... Esas sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığı anlaşılmıştır.

Tüm bu nedenlerle ..., ... ve ... seri nolu çekler yönünden istirdat davası açılmış olmakla dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, ... ve ... seri nolu çekler yönünden mahkememize sunulmamış olduğundan bu çekler yönünden talebin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Başkan ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Üye ... · ¸e-imzalıdır · Katip ... · ¸e-imzalıdır .