İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2014/281 K.2018/515

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Müvekkili şirketin tekstil boya terbiye işi ile iştigal ettiğini , taraflar arasında 28/10/2013 tarihli ... referans nolu sözleşme ile 12T/N 16 bar Yataklı buhar kazanı ve yardımcı ekipmanları imali ile iş sahibi müvekkil şirketin kurulması konusunda anlaşmaya vardıklarını , müvekkil şirketin sözleşmeye uygun olarak davalı tarafa 03/12/2013 tarihinde 60.000 USD sözleşme avansı olarak ödediğini , davalının müvekkilin tüm uyarılarına rağmen edimlerini yerine getirmediğini

Taraflar arasındaki sözleşmenin eser sözleşmesi olduğunu , davalı şirketin imalatını yaptığı kömür yataklı buhar kazanının kurulum ve teslim işlemini sözleşme şartlarına uygun olarak yapmadığını , bu sebeple müvekkilinin yasal çalışma izinlerini alamadığını ,

Kömür yataklı buhar kazanında ; emisyon ölçümlerinin standartlara uygun olmaması , 2 adet kazan besi pompalarının sızdırmazlık pompalarının sorunlu olduğu , sözleşme konusu kazanın anlaşmada belirtilen standartlara göre belgelendirilememesi , müvekkili şirkete verilen test belgesinin hiçbir yetkili kurum tarafından onaylanmaması , 12 bar işletme bar basıncına göre yapılan kazanın güvenli görülmemesi ve düşük basınçlara ayarlı olması , makinenin kül boşaltma helezonunun defalarca arıza yapması , 4 kez deneme yapılmasına rağmen karbonmonoksit (CO) limitlerinin çok üzerinde çıkması , ısı yalıtımının problemli olması gibi hataların mevcut olduğunun tespit edildiğini

Yapılan tespitler üzerine bu ayıpların sözlü ve yazılı olarak davalı şirkete bildirildiğini , ayrıca ... 3 Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesiyle davalıya ihtarda bulunulduğunu , ayıpların davalı tarafından giderilmemesi üzerine müvekkil şirketin ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında uzman bilirkişi vasıtasıyla keşfen inceleme yapılarak bilirkişi raporu alındığını , alınan bilirkişi raporuna göre : BT ısı firmasına ait 12/T H 16 Bar kömür yataklı buhar kazanı ve müştemilatın çalışması sırasında ayıp ve hatalı sorunların açığa çıktığı ve bu durumun da kullanılmasının mümkün olmadığının tespit edildiğini belirterek ;

Davalı tarafından ayıplı ve hatalı olarak üretilen ve kullanılması mümkün olmayan 12 T/H 16 Bar Kömür yataklı buhar kazanı ve yardımcı ekipmanlarının davalı şirkete iadesine , müvekkil şirketin eserin ayıplı olması ve kullanılamaması sebebiyle uğramış olduğu ve uğrayabileceği fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere şimdilik 20.000,00 TL zararın tespiti ve davalı şirketten tahsiline , sözleşme avansı olarak 03/12/2013 tarihinde davalı şirkete ödenen 60.000 USD nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari faiziyle birlikte davalı şirketten tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine , davanın kabulü ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP / Davalı ... Ticaret A.Ş. vekilinin 23.10.2014 tarihli cevap dilekçesinde özetle;

Müvekkil şirketi ile davacı şirket arasında 12 ton/h, 16 bar Kömür Yakıtlı Buhar Kazanı ve yardımcı ekipmanlarının müvekkil şirket tarafindan imal edilerek davacı şirket adresinde kurulması ve çalışır vaziyette teslim edilmesine yönelik olarak 28.10.2013 tarihli bir sözleşme akdedildiği,

Taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin 4. maddesinde sözleşme bedeli 300.000-USD, montaj bedeli ise 5.500-USD olarak belirlendiğini, sözleşmenin 5.maddesinde yer alan ödeme şekline göre ise davacı şirketin müvekkile 60.000-USD peşin ödeyecek kazan çalıştırıldığında ise kalan tutar 40.000-USD tutarlı 6 adet çek ile müvekkil şirkete ödeneceğini, davacı şirket sözleşmede montaj bitiminde ise 5500-USD yi de müvekkile ödemeyi kabul ettiğini,

Sözleşmenin 3.b madesine göre, nakliye aşaması başlıklı maddesinde yüklenicinin kendi iş yerinde imalatını yaptığı malzemelerin imalatını bitirmesini müteakip iş sahibinin temin edeceği nakliye vasıtaları ile iş sahibinin sevk adresine ürünlerin teslim edileceği belirtildiğini, Sözleşme doğrultusunda müvekkil şirket tarafindan imal edilmiş olan ürünler davacı şirketin temin ettiği araçlar ile teslim alınmış ve buna ilişkin sevk irsaliyeleri düzenlenerek davacı şirketin teslim için gönderdiği kişiler tarafindan imzalandığı,

Müvekkil şirket sözleşmeden doğan yükümlülüklerini eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, sözleşme konusu makinayı davacı şirkete 28.03.2014 tarihinde teslim etttiğini, makinanın eksiksiz ve çalışır bir şekilde davacıya teslim ettiğini, buna ilişkin 28.03.2014 tarihli tutanak tutulduğunu, davacı şirket yetkilisinin herhangi bir itirazı olmadan ve kayıt ileri sürmeksizin makinayı teslim aldığını, Makinanın müvekkil şirketçe davacı şirkete teslimine müteakip davacı şirkete sözleşme bedeli olan 360.490-USD bedelinin Türk Lirası karşılığı olan 642.435,95-TL + KDV bedeli toplam olan 758.074,42-TL tutarlı fatura kesilerek gönderdiğini,

Davacı şirket müvekkil şirkete sözleşme başlangıcında ödemesi gereken 60.000-USD dışında sözleşmede yazılı bakiye bedel olan 305.500-USD yi ödemediğini, müvekkil şirketin bütün sözlü uyarılarına rağmen sözleşme bedelini ödemeyen davalı hakkında ... 18. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyasından icra takibi yapıldığını, 28.10.2013 tarihli sözleşmeden kaynaklı edimlerin eksiksiz yerine getirildiğini, davacı şirket tarafindan herhangi bir ayıp ihbarı yapılmadığını, belirterek;Davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; eser sözleşmesine konu malın gizli ayıplı olması nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.

Taraflarca gösterilen deliller toplanmış, bağıtlandığı belirtilen 28/10/2013 tarihli sözleşme örneği, fatura örnekleri, sevk irsaliyeleri ... Sulh hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası ile bu dosya üzerinden alınan bilirkişi raporu , taraflar arasındaki e-mail yazışma örnekleri, ihtarname örnekleri , baca emisyon değeri kömür analiz raporu , ve dosya içeriği delilleri incelenmiştir.

... 3 noterliğinin ... sayılı ... tarihli davacı ... Vekili tarafından davalı ... Tic. A ş ye gönderilen ihtarnamede ; 12 T/H 16 Bar kömür yataklı buhar kazanı ve yardımcı ekipmanlarının ihtarın tebliğinden itibaren 7 gün içinde sözleşme şartlarına uygun hale getirilmesinin ihtar edildiği anlaşılmıştır.

Uyap sistemi üzerinden Dosya içine alınan ... Sulh hukuk Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında Mahkeme kanalıyla kesfen bilirkişi incelemesi yapıldığı,

Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda özetle:

" Emisyon ölçümlerinin standartlara uygun olmadığı, Kazanın çalışması esnasında işletme basıncının 8 bar'ın üstüne çıkmadığı, Kaliteli kömür kullanılmış olmasına rağmen, curuf değerinin (yanmamış kömür) yüksek olduğu, Mekanik salmastralarında devamlı kaçak olduğu, ayrıca su kaçağı tespit edildiği, Hidrostatik basınç değerinin hiçbir yetkili kuruluş tarafından imzalanmamış olduğu, Kazana ait basınçlı kap projeleri, teknik dosya, kullanılan malzeme sertifikaları, ultrasonik röntgen filmlerinin çeilip davalı şirket tarfından belgelendirlmemiş olması, CO- emisyon değer limitlerinin çok üstünde olduğu,

baca emisyon değerlerinin çok üstünde olduğu, Mevcut haliyle kazanın çalıştırılmasının İl Çevre Müdürlüğü'nün standartlarına uymadığı, Kazanın çalıştırılması işçi sağlığı ve güvenliği açısından sakıncalı olduğu tespit edildiği,

Dava konusu olan kazanın bu haliyle hem sözleşme şartlarına göre, hem de Çevre Bakanlığının emisyon değerlerinde verdiği izin ve müsaadelerine uygun çalışmadığı, ancak bu ayıplar için gözden geçirme ve bildirme külfetine uyuImadığı için iş sahibinin seçimlik haklarını kullanamayacağı,Bunun yanında deneme üretimlerinde kazanda meydana gelen hasarlar nedeniyle bu kazanın ayıplı bir ürün olarak değerlendirilmesinin gerektiği, bu durum karşısında gizli ayıp nedeniyle bildirim külfetinin yerine getirilmesi karşısında sözleşmeden dönme hakkını kullanabileceği,

Sözleşmeden dönme sonucunda sözleşme baştan itibaren sona erdiği için, işsahibinin malı iade etmesi gerektiği, yüklenicinin ise almış olduğu bedeli iade etmesi gerektiği, bu borçlar karşılıklı olup, malın iadesinin sağlanmadığı halde yüklenicinin bedel iadesinde ödemezlik definin kullanılabileceği, bunun yanı sıra iş sahibi uğramış olduğu zararın tazminini talep edebileceği,

Bunun sonucunda, avans olarak ödemiş olduğu ,60.000 USD/nın yüklenici tarafından iadesi ve başka kazan kullanması nedeniyle uğramış olduğu 85.250 TL. zararın tazminini isteyebileceği, ancak bu zararın kaç ay için ödenmesi gerektiği hususunda bir kararın alınması hususunun mahkemenin takdirine bırakılması sonuç ve kanaatine varıldığı" bildirilmiştir .

Davacı vekili sözleşmeye konu Kömür Yakıtlı Buhar Kazanının davalıya teslime hazır olduklarını bildirmiş, mahkememizce belirlenen teslim gününde sözleşme konusu kazan davalıya teslim edilmiş, taraflarca düzenlenen 24/04/2018 tarihli tutanak dosyaya sunulmuştur.

Tüm dosya kapsamına göre;

Taraflar arasında Kömür Yakıtlı Buhar Kazanı ve yardımcı ekipmanlarının imal edilerek,kurulması ve çalışır vaziyette teslim edilmesi konusunda 28.10.2013 tarihli eser sözleşmesinin bağıtlandığı, davacı iş sahibinin davalı yükleniciye 60.000 USD peşin ödeme yaptığı, Kömür Yakıtlı Buhar Kazanının davacı şirkete 28.03.2014 tarihli tutanak ile çalışır vaziyette teslim edildiği, davacının Kömür Yakıtlı Buhar Kazanı nı kullandığı tartışmasızdır.

Sözleşmenin 4. maddesinde sözleşme bedeli; 300.000 USD, montaj bedeli ise 5.500-USD olarak belirlenmiş,

Sözleşmenin 5.maddesinde ödeme şekli; davacı şirketin 60.000 USD peşin ödemesi, kazan çalıştırıldığında kalan 240.000 USD nin 6 x 40.000 USD tutarlı 6 adet çek ile ödeneceği, montaj bitiminde ise 5.500 USD nin ödeneceğinin kararlaştırıldığı

Sözleşmenin 3.b maddesinde nakliye aşaması; yüklenicinin kendi iş yerinde imalatını yaptığı malzemelerin imalatını bitirmesini müteakip iş sahibinin temin edeceği nakliye vasıtaları ile iş sahibinin sevk adresine ürünlerin teslim edileceği belirlendiği

Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Kömür Yakıtlı Buhar Kazanı nın davacının istediği kapasite ve verimlilikte çalışmaması nedeniyle gizli ayıp iddiası ile tazminat istemi olduğu anlaşılmıştır.

Alınan bilirkişi raporunda teknik ayrıntısı açıklandığı üzere; Kömür Yakıtlı Buhar Kazanı davacının ihtiyacını karşılayacak nitelikte olmadığı sabit bulunmuştur.

Bu nedenle davacının tazminat isteminde haklı olduğu anlaşılmıştır.

Tazminat miktarının belirlenmesinde; Kömür Yakıtlı Buhar Kazanı nın hurda olarak değerinin belirlenmesi gerekecektir.Bu aşamada davacı Kömür Yakıtlı Buhar Kazanı nı davalıya iade etmeyi kabul etmiş ve 24/04/2018 tarihinde iade gerçekleşmiştir.İade sonucu Kömür Yakıtlı Buhar Kazanı nın hurda değeri tazminatta dikkate alınmamıştır.

Davacının Kömür Yakıtlı Buhar Kazanı için davalıya ödediği 60.000 USD nin tazmini ile zararının karşılanacağı takdir edilmiştir.

Her ne kadar davacı kullanım nedeniyle zarar iddiasında bulunmuş ise de; alınan bilirkişi raporuna göre davacının düşük verimde de olsa kazanı kullandığı, bu kullanım sonucu geliri-kazanımı bulunduğu tespit edilmiştir.Davacının Kömür Yakıtlı Buhar Kazanı sözleşmesini imzalayıp teslim alırken basiretli tacir gibi araştırma yükümünü eksik yaptığı bu nedenle müterafık kusuru bulunduğu da dikkate alındığında bu istemi kabul edilmemiştir.

Davanın kısmen kabulüne ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Katip ... Hakim ...