İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/420 K.2024/154

Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak), Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle. Davacı müvekkil şirket 11.05.2009 tarihinde davalı ... Bankasının ...

Şubesinden 200.000,00 Amerikan Doları tutarında kredi kullandığı, Davalı bankanın da dahil olduğu kartelden dalayı müvekkil şirket zarara uğradığı, Kartelden dolayı davacı şirketin Halk Bankasından kullandığı kredinin maliyeti arttığı, Rekabetin önlenmesi Hakkındaki Kanunun kim bu kanuna aykırı olan eylem, karar sözleşme veya anlaşma ile rekabeti engeller, bozar ya da kısıtlarsa yahut belirli bir mal veya hizmet piyasasındaki hakim durumunu kötüye kullanırsa bundan zarar görenlerin her türlü zararını tazmine mecburdur... "ifadesi yer aldığı, yine aynı kanunun 58-maddesinde ise"...

Rekabetin engellenmesi *bozulması veya kısıtlanması sonucu bundan zarar görendir ödedikleri bedelle, rekabet sınırlamasaydı ödemekte olacakları bedel ansındaki farkı zarar alarak talep edebileceği, rekabetin sınırlanmasından etkilenen rakip teşebbüslere bütün zararlarının tazminini rekabeti sınırlayan teşebbüs ya da teşebbüslerden talep edebileceği, zararın belirlenmesinde zarar gören teşebbüslerin elde etmeyi umdukları bütün karlar geçmiş yıllara ait bilançolar da dikkate alınarak hesaplandığı, ortaya çıkan zarar, tarafların anlaşması ya da kararı veya ağır ihmalinin olduğu hallerden kaynaklanmaktaysa ,hakim zarar görenlerin talebi üzerine,

uğranılan maddi zararın ya da zarara neden olanların elde ettiği veya elde etmesi muhtemel olan karların üç katı oranında tazminata hükmedebilecektir." Maddelerinin açık hükümleri çerçevesinde davacı müvekkil şirketin davalı ... Bankasının da dahil olduğu kartel sebebiyle yapılacak yargılamada bilirkişilerce tespit edilecek zararının 3 katının ödenmesini talep etmek zorunlu olduğu, İddia ve beyanlarıyla, dava HMK 107. maddesine dayanan belirsiz alacak davası olup, davalı ...

Bankasının 21 Ağustos 2007 ve 22 Eylül 2011 tarihleri arasında kartel faizi uygulamak suretiyle davacı müvekkil şirketin 11.05.2009 tarihinde Halk Bankası Gaziosmanpaşa Şubesinden kullandığı 200.000,00 Amerikan Doları kredi sebebiyle davacı müvekkil şirkete vermiş olduğu zararın 3 katının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 15.000,00TL-sinin kredi kullanım tarihi alan 11.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; davacının iddiasını dayanak aldığı Rekabet Kurulu kararında davalı müvekkil bankaya dava konusu olan TİCARİ KREDİ İLE ALAKALI olarak her hangi bir kusur izafe edilmediğinden, davacı işbu davayı ikâmesinde hukuki menfaat bulunmadığı, Rekabet Kurulu tarafından 12 banka hakkında verilen ceza bir idari para cezası olup, kabahatler kanunu md. 2 bakımından kabahat niteliği taşımadığı,bu sebeple haksızlık teşkil ettiği iddia olunan fiillerin suç unsuru içermemesi nedeniyle dava konusu talepler bakımından Kabahatler Kanunu' nda öngörülen zamanaşımı süresi uygulanması mümkün olmadığı,

Davaya mesnet addedilen rekabet kurulu kararı hakkında tarafımızca ankara 2. idare mahkemesinin 2014/136 e. sayısına kayden ikame edilen iptal davası halen danıştay karar düzeltme aşamasında olup kesinleşmediği; bu nedenle söz konusu iptal davasının sonucunun bekletici mesele yapılması gerektiği, Davacı tarafından açılan işbu davaya konu taleplerinin dayanağını da bu soruşturmada verilen idari para cezası kararı oluşturduğu,

anılan soruşturma kapsamına mevduat, kredi ve kredi kartı hizmetlerine ilişkin Banka işlemleri konu olsa da soruşturmada incelenen bankamız işlemleri, kamu mevduatına yönelik bankacılık faaliyetleridir ve davacının, müvekkil banka ile kamu mevduat ilişkisi bulunmadığı, öncelikle davanın husumet ve görev itirazları doğrultusunda reddi, itirazımız kabul edilmediği taktirde davanın zamanaşımı nedeniyle reddi, usule ilişkin itirazımızın kabul edilmemesi halinde Rekabet Kurulu kararına karşı İdari Yargı'da açılan iptal davasının bekletici mesele yapılması ve nihayetinde davanın esasa ilişkin reddini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle. Rekabet kurulu tarafından 12 bankanın kredi ve kredi kartı konularında birlikte fiyat tespit etmek amacıyla kartel oluşturduğunun 08/03/2013 tarihinde tespit edildiğini, bu tespit sonucu verilen para cezasının Danıştay tarafından da onandığını, söz konusu 12 bankanın içinde davalı ...'nın da bulunduğunu, davacı müvekkili şirketin 01/06/2010 tarihinde davalı ... Bankasının ...

Şubesinden 164.000,00-TL tutarında kobi kredisinin kullandığını, davalı bankanın da dahil olduğu kartelden dolayı müvekkili şirketin zarara uğradığını, kartelden dolayı davacı şirketin Halk Bankasından kullandığı kredinin maliyetinin arttığını beyanla davalı ... Bankasının 21/08/2007-22/09/2011 tarihleri arasında kartel faizi uygulamak suretiyle davacı müvekkili şirketin 01/06/2010 tarihinde ... Bankası ...

Şubesinden kullandığı 164.000,00-TL tutarındaki kobi kredisi sebebiyle davacı müvekkili şirkete vermiş olduğu zararın 3 katının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00-TL'sinin kredi kullanım tarihi olan 01/06/2010 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davacı şirketin müvekkili bankanın ticari kredi müşterisi olduğunu, açılan davanın ticaret mahkemelerinin görev alanında olduğunu, işbu davanın uğranılan bir zarar nedeniyle değil tamamen varsayıma dayalı açıldığını, eldeki davada hukuki yarar dava şartı olmadığından davanın usulden reddi gerektiğini, davacının davasını 4054 sayılı Kanun'un 57.maddesi hükmüne istinaden açmış olduğunu, haksız fiil sorumluluğunun tartışılacağı işbu davanın zamanaşımına uğradığını, ...

2.İdare mahkemesi nezdinde ...

Esas sayılı dosyası ile açılan davada Mahkemece verilen 05/12/2014 tarih ve 2014/1396 Karar sayılı karar hakkında halen karar düzeltme incelemesinin devam etmekte olduğunu, kararın kesinleşmemiş olması karşısında davaya işbu kararın gerekçe yapılıyor ise Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 165.maddesi kapsamında bekletici mesele yapılması gerektiğini, Rekabet Kurulu kararında müvekkili banka hakkında krediler ve kredi kartı alanında (Dolayısıyla davacının kullandığı konut kredisi dahil) Rekabeti ihlal suçlaması bulunmadığını, bahse konu karara dayanarak açılan davanın öncelikle bu nedenle haksız ve mesnetsiz olduğunu,

kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacının iddia ettiği zararın miktarının tespiti ve hesaplanmasının da fiilen imkansız olduğundan davanın reddi gerektiğini, bankalara karşı mevduata uygulamış oldukları faiz oranları nedeniyle geçmişe dönük olarak bu şekilde dava açılmasının hukukla bağdaşır tarafının olmadığını, davacı müşterinin kredi alırken faiz oranlarını kabul ederek sözleşme koşullarında müvekkili bankayla çalışmayı kabul ettiğini, faiz oranları hakkında geçmişe dönük dava açmasının, sözleşme kapsamında hukuken haksız olduğu gibi MK md.2 nazarında dürüstlük kararıyla da bağdaşmadığını,

yine davacının Rekabetin Korunması Hakkında Kanuna dayanarak üç kat tazminat talebinde bulunmasının da tamamen yersiz olduğunu beyanla davacının zararının var olmadığı gözetilerek maddi ve manevi tazminat talepleriyle birlikte tüm davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosya kapsamına göre deliller toplanmış, bilirkişi raporu aldırılmıştır.

Davaya ilişkin olarak bekletici mesele yapılan ... 2 .idare mahkemesi 05/12/2014 tarih ve ..., ... sayılı ''Ret'' kararı davacının temyiz talebi üzerine Danıştay Başkanlığına gönderilmiş, Danıştay 13. Daire Başkanlığı'nın 16/12/2015 tarih ve ..., ... sayılı kararı ile onanmış, davacı tarafından karar düzeltme isteminde bulunulmuş olmakla bu konuda.

Danıştay 13.Dairesinin 21.05.2019 tarih ve ..., ...sayılı bozma kararı üzerine 2019/1090 esas numarasına kaydedilmiş, 19/07/2019 tarih ve E:..., K... sayılı "Israr - Ret" kararı verilmiştir. Verilen karara karşı davacı tarafından temyiz talebinde bulunulmuştur.

Dava dosyası Danıştay Başkanlığına gönderilmiş, Danıştay İdari Dava Daireler Kurulu'nun 31/05/2021 tarih ve..., ...sayılı bozma kararı üzerine karar düzeltme talebinde bulunulduğundan, Dava dosyası Danıştay Başkanlığına gönderilmiş , Danıştay İdari Dava Daireler Kurulu'nun 24/02/2022 tarih ve ..., ... sayılı Karar Düzeltme Ret kararı üzerine 2022/926 esas numarasına kaydedilmiş, 19/04/2022 tarih ve ..., .... sayılı İptal kararı verilmiş ve kararı kesinleşmiştir.

Alınan 21/01/2023 tarihli bilirkişi raporu özetle.

Dava konusu uyuşmazlığın esası, davacı şirketin davalı bankadan 200.000,00 Amerikan Doları tutarında kredi kullandığı, Davalı bankanın da dahil olduğu kartelden dolayı davacı şirketin zarara uğradığı 21 Ağustos 2007 ve 22 Eylül 2011 arasında kartel faizi uygulamak suretiyle müvekkil şirkete vermiş olduğu zararın 3 katının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla şimdilik 15.000,TL- sının kredi kullanım tarihi olan 11.05.2009 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ödenmesi talebinden ibarettir.

Heyetimizce yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde Dosyada tüzel kişi tacir davacının Kobi işletme sermaye olarak ticari kredi kullandığı ve faizinin de ...+1,3 olduğu tespit edilmiştir. Ancak, ne rekabet kurulu kararında ne de Danıştay kararında işletme sermayesi kredi faiz oranın uyumlu eylem veya anlaşma ile belirlediği tespit edilebilmiştir. Dolayısıyla böyle bir olgu tespiti bulunmamaktadır.

Ayrıca, bankanın belirlediği faiz oranı zaten ...'a eklenen % 1, 3 oranıdır. s Davacı temyiz eden tarafı Davalı Halkbank olan Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 31/05/2021 Tarihinde Esas No: ... Ve ... Karar No İle Rekabet sınırlaması yönelik bir durumun iptal kararı ile geriye dönük olarak vücut bulmadığı tespit edilmiştir.

Hukuka aykırılık söz konu olmadığı için zarar, kusur ve illiyet bağının tespiti de mümkün değildir. s Yukarıdaki nedenlerle hesaplama yapılması mümkün değildir. Bu konuda kanunda özel bir zaman aşımı süresi düzenlenmediğinde 2-10 yıl olarak kabul edilmesi gerekir.

Şeklinde sonuç ve kanaate ulaşılmış olmakla, takdirin Sayın Mahkeme'ye ait olduğunu bildirir, Ancak, Mahkemenin gerek savunmalarının tümü ve gerekse faize hasren tamamen davalı müdafaaları yönünde hüküm kurmak hususunda da hiç şüphesiz muhtar bulunduğu kanaatlerine ulaşılmıştır.

GEREKÇE

Uyuşmazlık, tacir olan davacının davalı bankadan kullanmış olduğu krediler nedeniyle Rekabet Kurulu kararında söz konusu olan faiz oranlarıyla kredi kullanmış olması durumunda 4054 Sayılı Yasa tazminat talebinde bulunma hakkının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 8. maddesinin üst başlığı ticari işlerde faizdir. 8. maddenin başlığı ise oran serbestisi ve bileşik faizin şartlarıdır. 8/1.fıkrada ticari işlerde faiz oranının serbestçe belirleneceği düzenlenmiştir. 3. fıkrada, tüketicinin korunmasına ilişkin hükümlerin saklı olacağı, 4. fıkrada 2.ve 3. fıkralarına aykırı olarak işletilen faizin yok hükmünde olduğu belirtilmiştir. 6098 sayılı TBK'nın 88.maddesinde ise faiz düzenlenmiş, 88/1.fıkrasında; faiz ödeme borcunda uygulanacak yıllık faiz oranının sözleşmede kararlaştırılmamışsa faiz borcunun doğduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre belirleneceği ifade edilmiştir. Aynı yasanın 120. maddesinde ise temerrüt faizi üst başlığı ile genel olarak faize yer verilmiştir.

Somut davada, gerek davacı şirket gerekse davalı bankanın sermaye şirketi olduğu ve TTK'nın ilgili hükümlerine tabi bulundukları kaçınılmazdır. Yasanın yukarıda ifade edildiği üzere 8. maddesi gereğince tacir olan taraflarca faiz oranı serbestçe belirlenmektedir.

Tacir olan taraflar yönünden ticari faizin serbestçe belirleneceğine dair yasal düzenleme ve Rekabet Kurulu kararına konu faiz oranının ticari kredilerdeki faiz yönünden uygulama yerinin olmayacağı anlaşıldığından ve Açıklanan mahkeme kararı ışığında; dava dosyasının dayanağı olan Rekabet Kurulu'nun ... tarih ve...sayılı kararının iptaline karar verildiği anlaşıldığından dava konusu olayda rekabetin ihlalinin bulunduğundan bahsedilmesi de mümkün değildir.

(Y.3 HD 24/10/2022 tarih ... ek sayılı ilamı. Y.3 HD 25/05/2023 tarih... esas ... karar sayılı ilamı. Y.3 HD 24/05/2023 tarih ... ek sayılı ilamı. Y.3 HD 17/05/2023 tarih ... ek sayılı ilamı.

Y3HD 08/05/2023 tarih ... esas-... karar sayılı ilamı) Bu nedenlerle davanın dayanağı olan Rekabet Kurulu'nun 08.03.2013 tarih ve ... sayılı kararının hukuka aykırı olduğunun idari yargı kararı ile tespit edilmiş olduğu ve davacı ile yapılan kredi sözleşmesi kapsamında rekabetin ihlal edilmediği anlaşıldığından davanın ve birleşen davanın reddine karar vermek gerekmiştir.