İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2017/434 K.2019/369

Mahkememizde görülen Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVA (İSTANBUL 15.ASLİYE TİCARET MAH.2017/434 ESAS)

DAVA /Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Taraflar arasında 31/03/2008 tarihli sözleşmenin yapıldığını, müvekkilinin bu sözleşme kapsamında, ... isimli inşaatın alüminyum Doğrama ve Dış Cephe Sistemleri işinin yapıldığı işin keşif bedelinin 410.142,00 TL / 317.939,53 TL + KDV iken, artan metraj ve ilave işler sebebiyle toplam iş bedelinin KDV dahil 757.176,37 TL'ye ulaştığını, işin sözleşmeye ve projeye uygun olarak onaylandığını, işin 20/12/2008 tarihinde geçici kabulün yapıldığını ve davalı yetkililerince 15/01/2009 tarihli Taşeron Hakediş Formu'nun imzalandığını,

bu hakedişe göre müvekkilinin KDV dahil alacağının 720.609,36 TL olduğunu ve bu tarihten sonra davalı tarafın talebi ile yapılan sözleşme dışı işin tutarının da 36.567,01 TL olduğunu, davalının toplam 560.202,00 TL ödeme yaptığını, bakiye 194.745,03 TL'nin halen ödenmediğini ve sözleşmenin 7. maddesi uyarınca %10'u aşan kur farkının ayrıca ödenmesi gerektiğini, bu alacağın da 81.552,00 TL olduğunu, bu alacakların ödenmesi için davalıya gönderilen ihtarın sonuçsuz kaldığını, davalının cevabi ihtarnamesi ile işin ayıplı olduğunu ve geç teslim edildiğini ileri sürdüğünü, bu beyanın gerçeği yansıtmadığını belirterek,

194.745,03 TL bakiye hakediş alacağı ile 81.552,00 TL kur farkı olmak üzere toplam 276.297,03 TL alacağın faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 05/03/2019 tarihli dilekçesi ile talebini 26.816,13 TL arttırarak 303.112,16 TL'ye çıkartmış ve ıslah harcını yatırarak makbuz örneğini dosyamıza sunmuştur. CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Taraflar arasında 31/03/2008 tarihli sözleşmenin imzalandığını, işin bitim tarihinin 30/09/2008 olarak belirlendiğini, ancak sözleşmede belirtilen metrajlardan fazla iş çıkmış olmasından dolayı bizzat davacının müvekkiline verdiğini bilgilendirme yazısında işin en geç 15/11/2008 tarihinde bitirileceğinin bildirildiğini, bu tarihte işin bitirilemediğini ve 13/01/2009 tarihinde bu eksiklikler bildirilerek geçici kabulün yapıldığını ve geçici kabulde belirtilen eksikliklerin halen tamamlanmadığını ve 1-2 ay içinde dış cephede kullanılan compact laminant kaplamanın kabardığını, alçıpanların ve boyaların zarar gördüğünü ve dairelerin su aldığını,

davacıya ayıplı mal ve hizmetler ile ilgili ihtarname gönderildiğini, ancak davacı tarafından eksik ve ayıplı işlerin giderilmediğini, bu hususun tespiti için ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasında tespit yaptırıldığını belirtilerek, anılan tespit dosyasında belirlenen alacakların tahsili ve uğranılan zararların tazmini için .... ATM'nin 2009/753 esas sayılı dosyasında davacıya karşı dava açıldığını belirterek, haksız davanın reddi ile ....

ATM'nin 2009/753 esas sayılı dosyasının sonucunun beklenmesine karar verilmesini savunmuştur.

BİRLEŞEN DAVA (.... ASLİYE TİCARET MAH. 2009/753 ESAS)

DAVA / Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Taraflar arasında imzalanan 31/03/2008 tarihli sözleşme kapsamında davalının edimini eksik ve ayıplı ifa ettiğini, bu husunun ...

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasında belirlendiği üzere, sözleşme şartlarına ve standartlarına uymayan compact laminant malzemenin onarılması yada yeniden yapılması mümkün olmayıp tamamı kullanılmaz durumda olduğundan, laminant kaplama işinde meydana gelen 475.857,00 TL'nin, binadaki tüm dairelerin, yangın merdivenlerinin ve sahanlıkların su aldığı,

alçıpanlar ile duvar kağıtlarının zarar gördüğü ve bu ayıpların giderilmesi için gerekli masraf 8.000,00 TL'nin merdiven ve sahanlıklarında meydana gelen zarar için 10.000,00 TL'nin, 40 adet dairede meydana gelen toplam zararın 100.000,00 TL olduğunu, ayrıca işin tamamlanarak teslim edilmemesi nedeniyle 253.000,00 TL gecikme cezası alacağının doğduğunu belirterek compact laminant kaplama işinin tamamının malzeme ve işcilik yönünden ayıplı olmasından dolayı uğranılan 475.857,00 TL'lik zararının şimdilik 30.000,00 TL'sinin,

253.000,00 TL gecikme cezasının şimdilik 10.000,00 TL'sinin ve diğer ayıplı işler nedeniyle uğranılan zarardan şimdilik 10.000,00 TL olmak üzere toplam 50.000,00 TL'nin faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davacı vekili 03/06/2013 tarihli dilekçesi ile; compact laminant malzemeden ve ayıplı işçilikten dolayı uğranılan zarar için talep ettiği 30.000,00 TL'lik istemini 435.361,00 TL'ye yükseltmiş ve artırılan kısım yönünden eksik harcı ikmal ederek, 17/06/2013 tarihli harç makbuzunu dosyaya ibraz etmiştir. CEVAP / Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Yapılan işin davacı işverenin sözleşmede belirttiği metrajlardan %70 fazla olduğunu, işin teslim süresine ilişkin iddiaların gerçeği yansıtmadığını, 13/01/2009 tarihinde geçici iş kabul belgesinin, davacının tüm iddialarını çürüttüğünü bu belgede belirtilen işlerin, işin esaslı unsurlarından olmayıp, toplam işe oranının %1 civarında olduğunu, compact laminantın yalıtım ve izolasyon malzemesi olmayıp, bir cephe kaplaması malzemesi olduğunu, davacının yalıtım ve izolasyon sorunun binanın dış cephe kaplamasından önce mantolama veya başka bir sistemle çözmesi gerektiğini, izolasyon ile ilgili bir sorun var ise bu kusurun davacıya ait olduğunu,

işin eksik bırakılmadığını, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin tespit raporunun hiç bir hukuki değerinin olmadığını, zira müvekkilince bu rapora itiraz edildiğini belirterek, haksız olan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava eser sözleşmesi nedeniyle alacak istemine ilişkindir.

Dava ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... esas sayılı dosyasında açılmış, ardından ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esasına devredilmiştir.

Yapılan yargılama sonunda asıl davanın reddine, birleşen davanın kısmen kabulüne ilişkin 13/11/2013 tarih ve ... sayılı karar Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 05/11/2015 tarih ... Esas ... Karar sayılı ilamıyla;

<<<...1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davacı-birleşen dosya davalısı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiş, reddi gerekmiştir.

2-Hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporlarında; yalnızca birleşen davadaki talepler yönünden inceleme ve değerlendirme yapılmış, asıl davadaki talepler yönünden bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır. Mahkemece birleşen davada ayıpların giderilme bedeline karar verildiğine göre davacının sözleşme kapsamında ve sözleşme kapsamı dışında yaptığı tüm imalâtın bedeline hak kazandığının kabulü gerekir.

Mükerrerliğe sebebiyet vereceğinden artık imalâttaki ayıplar nedeniyle bedelden bir indirim de yapılamaz.

O halde mahkemece; hükme dayanak yapılan raporu düzenleyen bilirkişi kurulundan ek rapor alınarak taraflar arasında düzenlenen hakediş raporları ve faturalar değerlendirilmek ve ayıplar nedeniyle bir indirim yapmamak suretiyle davacının sözleşme kapsamında ve sözleşme dışında ne miktar iş yaptığı ve kaç lira bedele hak kazandığı belirlenmeli, ihtilâfsız 560.202,00 TL ödeme düşülerek kalan alacağı saptanmalı, ayrıca sözleşmenin 7. maddesine göre inceleme yapılarak davacının kur farkından kaynaklanan bir alacağı doğup doğmadığı açıklığa kavuşturulmalı, doğmuşsa miktarı belirlenmeli ve sonucuna göre hüküm kurulmalıdır.

3-Birleşen davada hüküm altına alınan alacağın tamamına dava tarihinden faiz yürütülmüştür. Birleşen dosyanın davacısı tarafından birleşen dosyanın davalısına keşide edilen ihtarnamelerde açıkça alacak miktarı gösterilerek ödeme talebinde bulunulmadığından bu ihtarlar ayıbın giderilme bedeli yönünden yükleniciyi temerrüde düşürücü nitelikte bulunmamaktadır.

Bu nedenle temerrüdün hüküm altına alınan alacağın dava dilekçesiyle talep edilen 30.000,00 TL kısmı yönünden birleşen davanın açıldığı 27.07.2009 tarihinde, ıslah dilekçesiyle talep edilen 405.361,00 TL'lik kısmı yönünden de ıslah harcının yatırıldığı 17.06.2013 tarihinde oluştuğunun kabulü gerekir. Mahkemece faizin bu tarihlerden başlatılması gerekirken bir ayrım yapılmadan tamamına dava tarihinden faiz yürütülmesi de doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle kararın bozulması gerekmiştir...>>> gerekçesi ile bozularak mahkememize iade edilmiştir.

Bu süreçte ... Asliye Ticaret Mahkemesinin faaliyetleri durdurulduğundan dava dosyası İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi nin 2017/434 esasına kaydedilmiştir.

Mahkememizce bozma ilamına uyulmuş, bozma gereğince bozma öncesi rapor alınan bilirkişiler ... ve arkadaşlarından 04/10/2018 tarihli ek rapor alınmıştır.Alınan bilirkişi heyeti ek raporu denetlemeye ve bozma ilamına uygun bulunmamıştır.

Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda asıl davada davacının sözleşme kapsamında yaptığı iş bedeli, sözleşme dışında yaptığı iş bedelinin tespiti ile belirlenecek bedelden ihtilafsız olan 560.202,00 TL'nin düşülerek davacının varsa kur farkı alacağınında hesaplanarak belirlenmesi için ... öğretim görevlisi Doç dr ..., Prof ..., İnşaat Müh bilirkişi ... dan oluşan heyetten 27/02/2019 teslim tarihli rapor alınmıştır.Rapor denetlemeye ve hüküm vermeye elverişli bulunmuş, hükme esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre;

Taraflar arasında 31/03/2008 tarihli ... isimli inşaatın alüminyum Doğrama ve Dış Cephe Sistemleri işinin yapılması sözleşmesinin bağıtlandığı

işin 20/12/2008 tarihinde geçici kabulünün yapıldığı, davalı şirket yetkililerince 15/01/2009 tarihli Taşeron Hakediş Formu'nun imzalandığı , davalının yapılan iş için toplam 560.202,00 TL ödeme yaptığı taraflar arasında tartışmasızdır.

Asıl dava dosyasında;

Hükme esas alınan 27/02/2019 tarihli bilirkişi raporunda ayrıntısı ile açıklandığı üzere;

15/01/2009 tarihli son hakedişe göre sözleşme kapsamında yapılan imalatların KDV dahil tutarının 610.685,90 TL imalat tutarı+ 109.923,46 TL %18 KDV= 720.685,36 TL olduğu

15.01.2009 tarihli 5 nolu hak ediş ekindeki çarşaf listeye göre sözleşme dışı yapılan imalatlar toplamının 55.603,00 TL + %18 KDV 10.008,54 TL olmak üzere toplam 65.611,54 TL olduğu

Sözleşmenin 7.maddesine göre hak ediş ve ödemeler için sözleşme tarihindeki döviz kurları ile iş bitim tarihindeki döviz kurları arasında %10'dan büyük artış olması halinde %10'u aşan artışların iş veren tarafından taşerona ödeneceğinin kararlaştırıldığını

31/03/2008 sözleşme tarihi itibariyle 1,2846 TL olan kurun, 13/01/2009 iş bitim tarihi itibariyle 1,5770 TL kur olması sonucu; 31/03/2008 tarihindeki efektif kurun 1,2846 TL olup bunun %10'u dahil tutarının 1,2846 x 1,10 = 1.41306 TL olduğunu, iş bitim tarihindeki kurun ise 1,5770 TL olduğunu, bu durumda kuru %10'nu aşmış olması nedeniyle sözleşmeye göre kur farkının taşerona ödenmesi gerektiği

Kur farkı hesabında sözleşme kapsamında ve sözleşme kapsamı dışındaki imalatların KDV'siz bedelleri toplamının alınarak; sonuçta 610.685,90 TL sözleşme kapsamındaki imalatlar bedeli + 55.603,00 TL sözleşme kapsamı dışındaki imalatlar bedeli olmak üzere toplam 666.288,90 TL olduğu,

666.288,90 x (1,5770 - 1,4136) 1,4136 = 77.017,26 TL olarak kur farkı bedeli alacağı bulunduğu,

720.685,36 TL sözleşme kapsamındaki imalat tutarı + 65.611,54 TL sözleşme kapsamı dışı imalat tutarı+77.017,26 TL kur farkı olmak üzere toplam 863.314,16 TL alacak bulunduğu

Toplam alacak bedeli 863.314,16 TL den, ihtilafsız davalı ödemesi 560.202,00 TL nin düşülmesi ile davacının asıl alacağının 863.314,16 - 560.202,00 = 303.112,16 TL olarak belirlendiği,

Asıl dava dosyasında davacı vekili 276.297,03 TL olan alacak istemini 05/03/2019 tarihli dilekçesi ile 303.112,16 TL ye ıslah ettiklerini bildirmiştir.davalı vekilince bu ıslaha karşı zamanaşımı def inde bulunulmuştur.

Mahkememizce davalının zamanaşımı def inin süresinde olduğu gözetilerek: asıl davada ıslah edilen 26.816,13 TL yönünden istemin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiş, 276.297,03 TL alacak üzerinden asıl dava kabul edilmiştir.

Bu alacağa davalının ... Noterliği nin ... yevmiyeli 04/05/2009 tarihli cevabi ihtarı ile temerrüde düştüğü gözetilerek,04/05/2009 tarihinden itibaren davacı talebi ile bağlı olmak üzere faiz yürütülmesine karar vermek gerekmiştir.

Birleşen ... Asliye Ticaret Mahkemesi 2009/753 Esas sayılı dosyasında;

Uyulan bozma ilamı gereğince; 30.000,00 TL nin dava tarihi olan 27/07/2009'dan itibaren 405.361,00 TL alacağın ise 17/06/2013 ıslah tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerler;

ASIL DAVA

HARÇ BEYANI YARGILAMA GİDERİ (DAVACI)

18.873,85 TL İLAM HARCI 3.730,10 TL PEŞİN HARÇ GİDERİ 3.730,10 TL PEŞİN HARÇ 458,00 TL ISLAH HARCI GİDERİ 458,00 TL ISLAH HARCI 15,60 TL BAŞVURU HARCI GİDERİ 14.685,75 TL BAKİYE İLAM HARCI 314,20 TL TEB.MÜZ.POSTA GİDERİ 5.850,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ 10.367,90 TL TOPLAM GİDER

BİRLEŞEN DAVA

HARÇ BEYANI YARGILAMA GİDERİ (DAVACI)

29.739,50 TL İLAM HARCI 675,00 TL PEŞİN HARÇ GİDERİ 675,00 TL PEŞİN HARÇ 6.922,55 TL ISLAH HARCI GİDERİ 6.922,55 TL ISLAH HARCI 15,60 TL BAŞVURU HARCI GİDERİ 22.141,95 TL BAKİYE İLAM HARCI 300,00 TL BİLİRKİŞİ ÜCRETİ 372,25 TL TEB.MÜZ.POSTA GİDERİ 8.285,40 TL TOPLAM GİDER