İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2018/1108 K.2019/520

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle. Halil Çalışkan tarafından keşide edilen, ... TAO.- ... Şubesi'nin ... nolu 08/10/2013 keşide tarihli, 24.000,00-TL bedelli çekin de aralarında bulunduğu bir kısım çeklerin müvekkili yedinde iken çalındığını, bunun üzerinde ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek zayi nedeniyle ödeme yasağı kararı verildiğini, davalının bu çek nedeniyle müvekkilinden alacaklı olduğundan bahisle ... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, takibe itiraz ederek ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından davanın devam ettiğini, icra takibinin iptaline karar verilmesi gerektiğini beyanla dava konusu ... tarafından keşide edilen, ... TAO-...

Şubesi'nin ... nolu 08/10/2013 keşide tarihli, 24.000,00-TL bedelli çek için ihtiyati tedbir kararı verilerek icra takibinin de yargılama sonuna kadar durdurulmasını, çekin meşru hamil olarak müvekkiline iadesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı davalı yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; dava konusu çekin ... TAO. ... Şubesi müşterisi olan ... Sanayi ve Tic. Ltd.

Şti. tarafından ciro edilerek müvekkiline verildiğini, keşideci tarafından ileri tarihli olarak düzenlenen çekin 08/10/2013 olan keşide tarihinden 4 ay 5 gün önce, 13/05/2013 tarihinde ciro edilerek müvekkili bankanın Yakacık Şubesi'ne teslim edildiğini, çeki ciro ederek davalı müvekkile veren dava dışı şirketin çekteki ciro silsilesine göre yetkili hamil olduğunu, yetkili hamilin cirosuyla çeki teslim alan müvekkili bankanın TTK m.801 uyarınca, cirantaların imzalarının geçerliliğini araştırmak zorunda olmadığını, müvekkili bankanın TTK m.792 uyarınca çeki geri vermekle yükümlü olmadığını, bu nedenle davanın reddi gerektiğini,

dava konusu çekte muhatabın ... TAO.-... Şubesi olduğunu, çekin ciro edilerek müvekkil bankanın Yakacık Şubesi'ne verildiğini, buradaki ciroyu ödeme için ibraz olarak değerlendirmenin açıkça yasaya aykırılık teşkil edeceğini ve hak kaybına yol açacağını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılmış çek istirdadı istemine ilişkindir. Mahkememizce; davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yargıtay ... Hukuk Dairesi'nin 10/09/2018 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile ''Mahkemece, davalı bankanın çeki iktisabında hangi hukuki ilişkiye dayandığını ispatlayamadığı ve çeki iktisabında iyi niyetinden söz edilemeyeceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Ancak, TTK'nın 792. maddesi uyarınca, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Buna göre, zayi olan çekin istirdadı istemine ilişkin işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Bu durumda, mahkemece, TTK'nın 792. maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerekirken, ispat yükünün davalıya yüklenerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığı'' gerekçesiyle bozulmuş, dosyanın mahkememize gelmesi üzerine yeni bir esasa kaydı yapılmış, açık yargılamaya devam edilerek bozma ilamına uyulmuştur.

Tahkikat bitirilerek taraflara son sözleri sorulmuştur.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 792. maddesi uyarınca açılmış çek istirdadı istemine ilişkindir, davalı tarafın çeki dava dışı ... isimli firmanın cirosuyla aldığı, davacı tarafın önceki cirantanın TC kimlik numarasındaki eksik iddiasının senedi elinde bulunduran davalı tarafın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğu sonucuna varmayacağı, davalı tarafa ciro eden ... Tekstil firmasıyla ilgili bir sıkıntı bulunmadığı, ispat yükünün davacı tarafta olduğu, davacı tarafın TTK 792 nci maddesi gereğince senedi elinde bulunduran davalının kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat edemediği anlaşıldığından ispat olunamayan davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Katip ... · e-imzalıdır Hakim ... · e-imzalıdır