İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/232 K.2023/910

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; müvekkili şirket ile davalı ... Ltd. Şti. Arasında, müvekkili şirketin işletmecisi olduğu ... Otel'in diş cephe ... işlerinin yapımı hususunda 10/01/2020 tarihli eser sözleşmesi imzalandığını, iş süresinin 10/01/2020 olan sözleşme tarihinden itiharen 60 gün ve iş bedelinin ise 390.000-TL olarak belirlendiğini, 90.000-TL 'nin sözleşme tarihinde peşin ödendiğini, kalan 300.000-TL'nin 10 eşit taksitle ödeneceğinin kararlaştırılarak,

düzenlenen bonoların davalı firmaya teslim edildiğini, müvekkili firmanın 05.03.2020, 05.11.2020 ve 05.12.2020 vade tarihli bonoların bedelini ödeyerek bonoları iade aldığını, davalı firma tarafından işin belirlenen sürede tamamlanmadığını, müvekkili firma tarafından davalı firmaya ihtarname çekilerek işin tek taraflı olarak feshedildiği bildirilerek teslim edilen bonoların iadesinin talep edildiğini, davalı tarafça toplam bedeli 210.000-TL olan 7 adet bonoyu iade etmemesi nedeni ile müvekkili şirketin davalı şirkete borçlu olmadığının tespiti amacıyla menfi tespit davasının ikame edildiğini belirterek davanın kabulüne,

dava tarihinde açılacak icra takibinin, müvekkilinin mağduriyetinin önlenmesi amacıyla ihtaren durdurulmasına, müvekkili şirketin, davalıya borçlu olmadığının tespiti ile; bedelsiz kalan bonoların müvekkiline iadesine, küresel salgin nedeniyle ekonomik krizde olan müvekkilinin harç ve yargılama giderlerinden bağışık tutulmak üzere, adli yardım talebinin kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili davaya cevap vermemiş olup, sonraki beyan dilekçesinde ve duruşmada davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Feri Müdahil vekili 03/11/2020 tarihli müdahale dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin de davalı şirketten alacaklı olduğunu, alacağının faturaya dayalı olduğunu, müvekkilinin davalı firmaya iş yaptığını ve karşılığında 30.000-TL bedelli 3 adet bono aldığını, bu bonoları ...

İcra Müdürlüğü'nün 2020/... sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, davacı tarafın bu bonoların muvazaalı bir şekilde davalı tarafından müvekkiline verildiğini iddia ettiğini ancak faturalar ve cari hesap ekstresi karşılığında bu iddianın çürüdüğünü, bonolar hakkında konulan tedbirlerin kaldırılmasını talep ettiğini belirterek davaya müdahale taleplerinin kabulüne, müvekkili hakkındaki tedbir kararının kaldırılmasını, davacının %20 inkar tazminatına mahkum edilmesini ve sonuç olarak davanın reddi ile lehine vekalet ücreti takdir edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlgili yerlere müzekkereler yazılmış, cevabı yazılar dosya arasına alınmıştır.

Mahkememizce keşif yapılarak ve ticari defter kayıtları incelenmek suretiyle alınan 18/06/2021 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında;

''Hukuki değerlendirme ve takdir yüksek mahkemeye ait olmak üzere;

İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mh., ... Sk., No: ... adresinde bulunan taşınmaz ile ilgili mahallinde ve dava dosyası kapsamında bulunan bilgi ve belgelerin irdelenmesi sonucunda;

1-Davacı ... LTD. ŞTİ. ile davalı ... LTD. ŞTİ. arasında 10/01/2020 tarihinde imzalanan anahtar teslim imalat sözleşmesinde yer alan ... Dış Cephe Kaplama İmalatlarının davalı yüklenici firma tarafından sözleşmede belirlenen 60 gün içinde tamamlanmayarak eksik bırakıldığı hususunun... Noterliği'nin 16/06/2020 tarih ve ... yev. nolu tespit tutanağı ekinde yer alan onaylı fotoğraflardan anlaşıldığı,

2-Davacı tarafça, davalının mezkur taşınmazda eksik bıraktığı işlerle ilgili dava dışı yüklenicilerle 17/06/2020 tarihli 94.000-TL bedelli sözleşme imzaladığı,

3-Taşınmazda eksik bırakılan ... Cephe İmalatları ve Dış Cephe Boya imalatları ile ilgili;

Davacı şirket ticari defter kayıtlarına göre;

-... ... ve ... firmasına 36.200-TL nakit ödeme yapıldığı, 57.800-TL tutarında bono verildiği, bahsi geçen firma tarafından düzenlenmiş faturanın bulunmadığı,

-... ... - Firması tarafından ''... ve Kalıp Model Bedeli'' olarak düzenlenmiş olan 23/07/2020 tarih, 77.290-TL tutarlı faturaya karşılık toplam 25.290-TL nakit ödeme yapıldığı, toplam 52.000-TL tutarında 4 adet bono verildiği,

- ... Yapı tarafından düzenlenmiş olan faturaların toplam tutarının 3.870-TL olduğu, fatura tutarına karşılık davacı tarafça yapılmış ödemenin bulunmadığı,

4-Davacı tarafça davaya konu edilen ve yapımından vazgeçildiği beyan edilen lazer kesin korkuluk yapılması, mevcut cephe mermerlerinin sökülmesi, otel giriş tabela ve ışık bayrak imalatı, taş yünü v.b. imalat hususları ile ilgili herhangi bir bilgi ve/veya belgenin sözleşmede yer almamış olması ve sözleşme ekinde yer aldığı belirtilen belgelerin sunulmaması nedeniyle davalı ile yapılan sözleşme konusu iş kapsamında yer alıp almadığı hususları heyetimizce tespit edilemediğinden bu imalatlarla ilgili hesaplama yapılmadığı,

5-Ancak davacı tarafça yapımından vazgeçildiği beyan edilen imalatlarla ilgili olarak sözleşme eki ''Fiyat Teklifi ile Teknik Şartname''nin sunulması, sunulacak belgelerden vazgeçilen imalatların yer alması durumunda ancak mezkur imalat bedellerinin hesaplanabileceği,

6-Davalı tarafça işin geciktirildiği ve sözleşmede belirtilen 60 günlük sürede tamamlanmadığının açık olduğu, ancak taraflar arasında yapılmış olan 10/01/2020 tarihli sözleşmede işin gecikmesi halinde uygulanacak gecikme cezası ile ilgili herhangi bir husus yer almadığından bu konudaki karar ve takdirin sayın mahkemeye ait olacağı değerlendirilmiştir.'' şeklinde görüş ve kanaatinde bulunulduğu bildirilmiştir.

Mahkememizce dava dosyasına ibraz edilen bilirkişi raporunun hüküm vermeye elverişli olmadığı görülmekle dosyanın rapor hazırlayan bilirkişi heyetine tevdi ile davanın tarafları arasında mevcut 10/01/2020 tarihli eser sözleşmesi uyarınca yapılması gerektiği belirlenen "tüm proje yapım, prekask ve boya yapım işi anahtar teslimi olarak belirlenmiştir." hükmü de nazara alınarak sözleşme maddeleri irdelenmek suretiyle davalı tarafından yapılması gereken işlerin ne kadarının tamamlandığı, bu kapsamda davalının davacıdan ne kadar alacaklı olduğu hususunun denetime elverişli bir şekilde belirlenmesi için önceki heyetten alınan 06/06/2022 tarihli bilikişi ek raporunun sonuç kısmında;

''Hukuki değerlendirme ve takdir Yüksek Mahkemeye ait olmak üzere;

İstanbul İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak, No: ...adresinde bulunan taşınmazla ilgili mahallinde ve dava dosyası kapsamında bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda;

1-Davacı ... LTD. ŞTİ. ile davalı ... LTD. ŞTİ. arasında 10.01.2020 tarihlinde imzalanan ANAHTAR TESLİM İMALAT SÖZLEŞMESİ’nde yer alan ... Dış Cephe Kaplama imalatlarının davalı yüklenici firma tarafından sözleşmede belirlenen 60 gün içinde tamamlanmayarak eksik bırakıldığı hususunun ... Noterliğinin 16.06.2020 tarih ve ... yev. nolu tespit tutanağı ekinde yer alan onaylı fotoğraflardan anlaşıldığı,

2-Dosya kapsamında bulunan sınırlı bilgi, belgeler ve taraflar arasında imzalanan 10.01.2020 tarihli sözleşmede yer alan ‘’ Tüm Proje Yapım ... ve Boya yapım işi anahtar teslimi olarak belirlenmiştir. İşin Toplam Bedeli: 390.000.-TL (ÜçyüzdoksanbinTL) + KDV,,’’olarak belirtilen sözleşme bedeli 390.000.-TL esas alınarak ve davalı firmanın tamamlamayıp eksik bırakmış olduğu işlerin (...

Noterliğince 16.06.2020 tarih ve ... yev. no.lu tespit tutanağında belirtilen işler) tamamlanması için dava dışı yüklenicilerle ( ... ve ... ...) 17.06.2020 tarihinde ve 94.000.-TL bedelli sözleşme imzalayarak taşınmazdaki eksik imalatların tamamlatıldığı göz önünde bulundurulduğunda (390.000.-TL-94.000.-TL= 296.000.-TL) davalı firmanın dava konusu taşınmazda yapmış olduğu iş bedelinin 296.000.-TL+KDV olacağı,

3-Davalı tarafından yapılan işin toplam tutarının KDV dâhil 349.280.- TL olduğu, davacı tarafça, davalı şirkete toplam 180.000.- TL ödendiği dikkate alındığında, davalı şirketin bakiye alacağının 169.280.-TL, bu durumda da (210.000-169.280) 40.720- TL tutarında bononun bedelsiz olacağı sonucuna varılacağı,'' sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce taraf iddia ve savunmaları, ibraz edilen bilirkişi raporu ve ek raporuna karşı itirazlar nazara alınarak dosyanın yeni bir bilirkişi heyeti incelemesine tevdi ile alınan 06/06/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmında;

''TEKNİK DEĞERLENDİRME

-Noter vasıtasıyla yerinde yapılan inceleme sonrası düzenlenen 23.06.2020 tarihli “ÖZEL MÜTELAA-UZMAN GÖRÜŞÜ” ‘nde “... kaplama kaba inşaat imalatının %70 oranında tamamlanmış olduğu” tespiti yapılmış ise de, Sözleşme eki olan Teknik Şartname ve Fiyat Teklifi dosyada bulunmadığından oran olarak belirtilen iş kaleminin parasal karşılığının hesaplanamadığı,

MALİ DEĞERLENDİRME

- Davacı tarafa ait Mahkeme kanalı ile talep edilen belgeler davacı yada vekili tarafından dava dosyasına sunulmamıştır.

- Davalı taraf yasal defterlerinin Açılış ve kapanış kayıtlarının Kanun öngördüğü süreler içinde yapıldığı, Davalı lehine delil olma kuvvetine sahip olduğu,

- Davalı tarafından 01.09.2020 tarihli ... numaralı olarak düzenlenen e arşiv fatura davacı tarafa ... kanalı ile 04.09.2020 tarih 15:43:13 de teslim edilmiştir.

- Davaya konu edilen senetlerin Davalı muhasebe kayıtlarında YER ALMADIĞI,

- Davalı kayıtlarına göre davaya konu Senetler muhasebe kayıtlarında yer almamakla beraber davacı tarafa düzenlediği faturanın tahsilatı olduğu,

- Teknik değerlendirme ışığında hesaplanacak değere göre davaya konu edilen 210.000.-TL değerindeki senetlerden ne kadarının Davalı tarafa ödenmesi gerektiğine Sayın Mahkemenin karar verebileceği,'' tespit, değerlendirme ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava; hizmet sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasıdır.

Davacı şirketin işletmecisi olduğu ... Otel binasının dış cephe ... işlerinin yapılması amacıyla taraflar arasında 10/01/2020 tarihinde eser sözleşmesi imzalandığı, davacı şirket ile davalı firma arasında yapılan sözleşme gereğince iş bedelinin 390.000-TL olarak belirlendiği, 90.000-TL'nin sözleşme tarihinde peşin ödendiği, kalan 300.000-TL'nin 10 eşit taksitte ödeneceğinin kararlaştırılarak düzenlenen bonoların davalı firmaya teslim edildiğinin iddia edildiği,

davacı firmanın 05/03/2020- 05/11/2020 ve 05/12/2020 vade tarihli bonoların bedelini ödeyerek bonoları iade aldığını, davalı firma tarafından işin belirlenen sürede tamamlanmadığını, davacı firma tarafından davalı firmaya ihtarname çekilerek işin tek taraflı olarak feshedildiği bildirilerek teslim edilen bonoların iadesinin talep edildiği, davalı tarafça toplam bedeli 210.000-TL olan 7 adet bonoyu iade etmemesi sebebiyle davacı şirket tarafından davalı şirket aleyhine huzurdaki menfi tespit davasını ikame ettiği anlaşılmıştır.

Mahkememizce 02/03/2021 tarihli ara kararı ve yine 07/04/2023 tarihli ara kararı gereğince 2 farklı heyet tarafından bilirkişi incelemesi yaptırılmış, mahkememizce 06/06/2023 tarihli bilirkişi heyetince hazırlanan raporun denetime elverişli ve hüküm vermeye yeterli olduğu kabul edilmiş, mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyeti tarafından davacı şirketin sunması hususunda belge talep yazısına davacı şirket tarafından belirlenen sürede cevap verilmediği, davalı taraf yasal defterlerinin açılış ve kapanış kayıtlarını kanunun ön gördüğü süreler içinde yapıldığı, davalı lehine delil olma kuvvetinin sabit olduğu,

davaya konu edilen senetlerin davalı muhasebe kayıtlarında yer almadığı, davalı kayıtlarına göre davaya konu senetler muhasebe kayıtlarında yer almamakla beraber davacı tarafa düzenlediği faturanın tahsilatı olduğu, teknik değerlendirme ışığında hesaplanacak değerlere göre davaya konu edilen bedelin ne kadarının davalı tarafa ödenmesi gerektiğinin mahkememizce talep edilen belgelerin davacı yanca sunulmaması sebebiyle belirlenemediği, davacının davasını ispat edemediği hususları da göz önünde bulundurularak davacının davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.