İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2020/236 K.2022/914

Mahkememizde görülmekte olan Misli ile Değişim (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı Vekil 05.05.2020 tarihli dava dilekçesinden özetle; müvekkilin 28.12.2015 tarihli fatura ile davalı bayiden ... plaka no'lu, ... şasi ... motor no'lu, 2015 model ... marka, ... ...

Sedan tipi aracı sıfır kilometre olarak satın aldığını, araçta henüz 0-3.000 km arasında iken yağ yakma/eksileme problemi ile başlayan, motor tahrik arızası ile devam eden ve son olarak da motorun komple değişimini gerektirir derecede hasar görmesine kadar varan ciddi ayıpların ortaya çıktığını, ilk olarak araç 0-3.000 km arasında iken "Yağ Seviyesi Minimumun Altında Lütfen Yağ Ekleyin" uyarısı verdiğini bunun üzerine yetkili servis ile iletişime geçildiğini, yetkili servis tarafından aracın yeni olması sebebi ile bu uyarının verilmesinin normal olduğu ve 1 litre yağ eklenmesi gerektiğinin söylendiğini,

yaklaşık 2.500 km aralıklarla aracın aynı uyarıyı tekrarlaması üzerine her defasında aracın yetkili servise götürüldüğünü, yetkili serviste her defasında I litre yağ eklendiğini, ancak yağ eksiltme sorununun devam ettiğini, bunun üzerine müvekkilin aracı yetkili servis tavsiyelerine uyarak bu şekilde yağ ekleyerek kullandığını, bir süre sonra yetkili servis tarafından aracın bir iki parçasının değiştirildiğini, ancak araçtaki yağ eksiltme probleminin devam ettiğini, bunun üzerine aracın tekrar yetkili servise götürüldüğünü, yetkili senisin ...

Almanya'nın bu sorun için aracın her 1.000 km'de bir kontrol edilmesi gerektiğini bildirdiğini, müvekkil tarafından her 1.000 km'de bir aracın yetkili servise götürüldüğünü, her defasında aracın yaktığı yağın normal sınırlar içerisinde olduğunun söylendiğini, buna rağmen aracın her 2.000-2.500 km'de bir yağ ikaz uyarısı verdiğini, yetkili servisin bu tip araçların bu şekilde yağ yakmasının normal olduğunu ve araçta herhangi bir problemin olmadığını söylediğini, 29.0S.2019 tarihinde yağ eksiltme şikayeti yanında Motor Tahrik Arızası şikayetine istinaden yakıt besleme ünitesinin (yakıt pompası) değiştirildiğini,

13.02.2020 tarihinde yeniden Motor Tahrik Arızası şikayeti ile servise götürüldüğünü, yetkili servis tarafından yapılan tetkik ve incelemeler sonucu aracın motorda dahil olmak üzere bir dizi parçasının komple değişmesi gerektiğinin tespit edildiğini bunun üzerine de dava konusu aracın ayıplı olduğunu belirterek sıfır km misli ile değiştirilmesi ve araçtan mahrum kaldığı günlerin kira karşılığının hesaplanarak müvekkile ödenmesi talebiyle dava açmıştır.

CEVAP

Davalı Vekil 30.06.2020 tarihli cevap dilekçesinden özetle; dava konusu araçta üretim hatasından kaynaklanan herhangi bir ayıbın bulunmadığını, davacının ayıp olarak nitelendirdiği hususların kullanım hatasına ve/veya müşteri memnuniyetsizliğine dayandığını, davacı tarafın aracındaki arıza ile müvekkil tarafından gerçekleştirilen servis işlemleri arasında uygun bir illiyet bağının bulunmadığını, dava konusu araca verilen servis hizmetinin arızanın niteliğine uygun olarak kademeli ve kontrollü bir şekilde gerçekleştirildiğini, müvekkil şirket tarafından verilen servis işleminin teknik anlamda yeterli olduğunu,

araçta meydana gelen her arızanın aracın ayıplı olduğu anlamına gelmeyeceğini, davacının ücretsiz onarım hakkını kullanmış olduğunu, dava konusu aracın davacı tarafından 5 yılı aşkın bir süredir sorunsuz bir şekilde kullanıldığını belirterek davanın reddi talebinde bulunmuştur.

DELİLLER

... Ticaret A.Ş. îstinye Şubesi'ne ait 28.12.2015 tarih ve ... no'lu faturadan ... şasi, ... motor no'lu, 2015 model ... marka, ... ... Sedan tipi aracın vergiler dahil 149.965,49 TL bedelle satın alındığı anlaşılmıştır.

Dosyada yer alan 21.10.2020 tarihli Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi kayıtlarına göre dava konusu aracın 06.10.2016 tarihinde hasarlı trafik kazasına karıştığı, yine dosyada yer alan hasar fotoğraflarından ve yapılan onarıma ait işlemlerden arka tamponun sağ tarafından ve sağ arka çamurluktan hasar aldığı, arka tampon ile sağ arka çamurlukta düzeltme ve boya işlemlerinin yapıldığı anlaşılmaktadır.

Dosyada yer alan 10.02.2021 tarihli bilirkişi heyet raporunda, "Dava konusu aracın uzun yıllar boyunca aynı şikayetle ilgili olarak belirli aralıklarla servise götürülmesine rağmen araçtaki yağ eksiltme-yağ yakma sorunun çözülemediği, aracın motor yağının eksilmesi ve kritik seviyeye inmesi, aracın özellikle şehirlerarası uzun yolda kullanılmasını tehlikeli ve riskli hale getirmekte, araçtan faydalanamama halinin süreklilik kazanmasına, araca duyulan güvenin ortadan kalkmasına neden olmaktadır." şeklinde görüşte bulunulup bu görüşe istinaden de dava konusu aracın gizli ayıp niteliğinde imalat hatalı olduğu belirtilmiştir.

Alınan 01/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle, kullanım hatasından kaynaklanmayan, imalat hatasına dayalı olan, satın alma esnasında makul ve yeterli bir süre inceleme ile anlaşılması mümkün olmayan, belirli bir kullanım süresi sonrasında ortaya çıkan, zaman ve ekonomik kayba yol açan, araçtan beklenen fayda ve kullanım konforunu azalan, işletme masraflarını arttıran niteliklerde olması sebebi söz konusu aracın AYIPLKGİZLİ) mal olarak değerlendirilmesi gerektiği, Aracın dava tarihindeki (05 Mayıs 2020) piyasa değerinin 221.755 TL olduğu,

Yetersiz yağlamanın motorda neden olduğu hasarın motor değişimi ile giderilebileceği ve bunun maliyetinin de dava tarihi itibarı ile KDV dahil 39.135,65 TL olduğu, Motor değişiminin araçta yaratacağı değer kaybının dava tarihi itibarı ile 6.653TL olduğu, makul onarım süresi içerisinde araç kiralama bedelinin 5.625,00 TL olduğu belirtilmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME ve GEREKÇE

Dava, Ayıplı aracın misli ile değiştirilmesi ve maddi (araç mahrumiyet zararı) taleplerine ilişkindir.

6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun'un 11/1. maddesinde; malın ayıplı olması durumda tüketicinin seçimlik hakları düzenlenmiştir. Bu seçimlik haklarda tüketici; bedel iadesini de içeren sözleşmeden dönme, malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi veya ayıp oranında bedel indirimi ya da ücretsiz onarım isteme haklarına sahiptir. Satıcı, tüketicinin tercih ettiği bu talebi yerine getirmekle yükümlüdür. Tüketici seçimlik haklarından herhangi birisini kullanabilecektir. Ne var ki, tüketici bu hakkını kullanırken 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 2.maddesinde ifadesini objektif iyiniyet (dürüstlük) kuralları içerisinde hareket etmek zorundadır.

6502 sayılı Kanun'un 11/3. maddesinde. “Ücretsiz onarım veya malın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin satıcı için orantısız güçlükleri beraberinde getirecek olması hâlinde tüketici, sözleşmeden dönme veya ayıp oranında bedelden indirim haklarından birini kullanabilir. Orantısızlığın tayininde malın ayıpsız değeri, ayıbın önemi ve diğer seçimlik haklara başvurmanın tüketici açısından sorun teşkil edip etmeyeceği gibi hususlar dikkate alınır.” düzenlemesi mevcuttur.

Görüleceği üzere kanun koyucu, 11. maddenin birinci fıkrası ile tüketicinin seçimlik haklarını sıralama yoluyla düzenlemiş, bu seçimlik haklardan “ücretsiz onarım” ve “malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi” seçimlik haklarının kullanılması halinde karşı taraf için hakkaniyete aykırı olarak orantısız güçlüklerin ortaya çıkması halini ise tüketici insiyatifinde olan seçim hakkının bir istisnası olarak aynı maddenin üçüncü fıkrasında hüküm altına almıştır.

Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; ... plaka no'lu, 2015 model ... marka, ... ...

Sedan tipi araçtaki servis tarafından giderilemeyen olağan dışı yağ tüketiminin; kullanım hatasından kaynaklanmayan, imalat hatasına dayalı olan, satın alma esnasında makul ve yeterli bir süre inceleme ile anlaşılması mümkün olmayan, belirli bir kullanım süresi sonrasında ortaya çıkan, zaman ve ekonomik kayba yol açan, araçtan beklenen fayda ve kullanım konforunu azalan, işletme masraflarını arttıran niteliklerde olması sebebi söz konusu aracın ayıplı(gizli) mal olarak değerlendirilmesi gerektiği yapılan bilirkişi incelemeleri ile sabit olmakla,

aracın yetersiz yağlamasının motorda neden olduğu hasarın motor değişimi ile giderilebileceği ve bunun maliyetinin de dava tarihi itibarı ile KDV dahil 39.135,65 TL olduğu anlaşılmakla dosyadaki bilgi ve belgelerden araçtaki ayıbın motor değişimi ile giderilebileceği ve bu işlemin araçta 6.653,00 TL değer kaybına sebebiyet vereceğinin anlaşılması nedeniyle davacının malın ayıpsız misli ile değiştirilmesi talebinin TMK'nın 2. ve 6502 sayılı Kanun'un 11. maddeleri uyarınca hakkaniyete ve taraflar arasındaki hak ve menfaatler dengesine aykırı olacağı gözetilerek;

aracın ücretsiz onarımına (motor değişimi ile ayıbın giderilmesi) karar verilerek bunun yanında oluşan değer kaybı bedeli ile talep edilen araç kiralama bedeli talebinin yapılan hesaplama sonrası (01/07/2022 tarihli rapor) ispatlandığı kanaati ile taleple bağlı kalınacak şekilde kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. (davacı tarafından davalıya çekilen 24/02/2020 tarihli ihtarname ile davalıya ayıbın giderilmesi için 3 günlük süre verildiği anlaşılmakla bu süre bitiminden itibaren temerrüde düştüğü kabulü ile faizin başlangıç tarihi 28/02/2022 tarihi kabul edilmiştir.)