İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/227 K.2022/657

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; müvekkili ile davalı borçlu arasındaki ticari ilişkisi neticesinde, davalı borçlunun müvekkiline toplamda 35.457,74 TL bakiye borcu bulunduğunu, borçlunun borcunu zamanında ödememesi üzerine aleyhine ... İcra Dairesi'nin 2015/...

Esas sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını, taraflar arasındaki ticari ilişki ve bu ilişki neticesinde müvekkiline olan borçları ticari kayıtlarla sabit olduğunu, müvekkil şirkete ait ticari kayıtlarda 01.01.2013 tarihine ait 10.457.74 TL, 10.02.2013 tarihine ait 12.500,00 TL, 10.03.2013 tarihine ait 12.500,00 TL olmak üzere toplam 35.457.74 TL bedelli alacağı bulunduğunu, icra takibine davalı tarafından itiraz edildiğini, yapılan itirazın haksız ve kötü niyetli olduğunu ve tüm bu nedenlerle davalı tarafından yapılan itirazların iptaline, takibin devamına,

alacağın %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; müvekkilinin takibe ve davaya konu borcu bulunmadığını, davacı tarafından defter kayıtları delil gösterilmiş ise de bu kayıtlar gerçeğe uygun tutulmadığı gibi defter tasdikleri de eksik olduğundan delil niteliği taşımadığını, müvekkilinin kardeşi ... 'e karşı da aynı borç için şirketin ortaklarından ... tarafından ... İcra Dairesi'nin 2015/... Esas sayılı dosya ile icra takibi yapıldığını ve müvekkilinin kardeşi ... ' ünde mercide itiraz ettiğini, ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2015/... Esas sayılı dosyada görülmekte olan dava derdest olup incelemenin de devam ettiğini ve tüm bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE

Dava, İİK. 67 ve devamı maddeleri uyarınca açılan itirazın iptali istemidir.

Dava, hukuki niteliği itibariyle, ticari satım sözleşmesi kapsamında davacı tarafından satılıp teslim edilen emtia bedelinin tahsili amacıyla başlatılan takibe yönelik itirazın iptali istemine ilişkindir.

Dosyaya getirtilen ... İcra Dairesi'nin 2015/... Esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 35.457,00 TL nin tahsili amacıyla 10/09/2015 tarihinde 7 örnek nolu ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin 01/10/2015 tarihinde tebliğ edildiği, davalı borçlunun borca itiraz ettiği, itirazın süresinde olduğu görülmüştür.

Delil olarak; icra dosyası, fatura ve cari hesap kayıtları, ticari defter kayıtları ve bilirkişi incelemesine dayanılmış olup, gösterilen deliller toplanarak dosya arasına konulmuştur.

Mahkememizce davanın kabulüne karar verilmiş istinaf edilen dosya sonucunda ... MAHKEMESİ ... HUKUK DAİRESİ DOSYA NO : 2019/... , KARAR NO: 2021/... sayılı ilamı ile, "taraflar arasındaki tüm sözleşme ilişkisinde davacı yanca, davalıya teslim edildiği ileri sürülen emtialara ilişkin fatura ve sevk irsaliyeleri getirtilerek öncelikle davacının teslim ettiği emtianın değeri belirlenmelidir.

Davalı defterlerinde kayıtlı olmayan 10.06.2012 tarih ve ... nolu 23.417,63 TL bedelli fatura konusu emtianın davalıya teslim edilip edilmediğinin davacı yanca kanıtlaması gerekir. Teslim edilen tüm emtia değeri belirlendikten sonra, davalı yanca nakdi ve kıymetli evrak ile yapılan ödemelerin belirlenerek bakiye borç ve alacak durumu belirlenmelidir.

Muhatap banka yazısında geçen çeklerin kim tarafından ibraz edildiği, çekler yönünden ne gibi işlemler yapıldığı, davacı yanca çeklerin hangi amaçla davalıya iade edildiği ve davalının borcu karşılığı verdiği ileri sürülen çek aslının davalı elinde bulunarak muhatap bankaya iade edilerek düzeltme hakkınını kullanılmasının kıymetli evrak hukuku bakımından ne anlama geldiği değerlendirilerek,

gerekirse belirtilen hususları irdeleyen, ek rapor veya yeni bir bilirkişiden rapor alınarak karar verilmesi gerekirken, esaslı savunma ve deliller toplanarak değerlendirmeden karar verilmesi eksik görülmüştür." şeklinde verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

Alınan 01/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle, Satıcının (davacının) ürünleri teslim ettiğine dair herhangi bir teslim/tesellüm belgesi, imzalı sevk irsaliyesi sunmadığı, teslimi ispatlayamadığı, Bununla birlikte faturaların her iki tarafın da ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve faturalara süresi içinde itiraz edilmediği, faturaya itiraz edilmemiş olmasının, ürünlerin teslim edildiği anlamına gelmeyeceği; ancak sayın mahkemenin aksi kanaatte olması ve faturaya itiraz edilmemiş olmasının ürünlerin teslim edildiği şeklinde değerlendirmesi halinde;

tarafların ticari defterlerinde kayıtlı davaya konu faturalar toplamı 63.138,65 TL.den davalının belgeli ödemeler toplamı 27.681,01 TL düşüldüğünde, davacı ... SAN. VE TİC.LTD.ŞTİ.nin davalı ... den takip tarihinde (T.T: 09/09/2015 ) hem dava tarihinde (D.T: 30/03/2021) hem de 35.457,64 TL alacağı olduğu tespit edilmiştir.

Satım sözleşmesinde, sözleşme konusu emtianın alıcıya teslim edildiğinin kanıtlama yükümlülüğü satıcıya aittir. Satıcı, emtiayı teslim ettiğini usulüne uygun delillerle kanıtlamalıdır. Taraflar arasında açık hesaba dayalı ticari ilişkinin bulunduğu, bu kapsamda bir kısım nakit ve çek ödemesinin davalı yanca yapıldığı anlaşılmaktadır. Ancak, sözleşme ilişkisinde öncelikle davacının ne miktarda emtia teslim ettiğini usulüne uygun dellillerle kanıtlaması gerekir. Bundan sonra, davalı tarafından yapılan ödemelerin değerlendirilerek borç ve alacak miktarının belirlenmesi gerekir. Diğer yandan, davalı tarafından verilen çeklerin karşılıksız çıkması sonucu düzeltme hakkının kullanılarak bankaya iade edildiği banka cevabi yazısından anlaşılmaktadır.

Çeklerin ibraz edildiği bankalardan gelen yazılar neticesinde, çek suretleri üzerinde yapılan incelemede;

... numaralı çekin ... (davalı) tarafından keşide edildiği, lehtarın ... Ltd.Şti. (davacı) olduğu, çekin ... San. Ve Tic. A.Ş.'ne ciro yoluyla devredildiği tespit edilmiştir.

... numaralı çekin ... (davalı) tarafından keşide edildiği, lehtarın ... Ltd.Şti. (davacı) olduğu, çekte herhangi bir cironun bulunmadığı ve karşılıksızdır işlemi yapıldığı tespit edilmiştir.

... numaralı çekin ... (davalı) tarafından keşide edildiği, lehtarın ... Ltd.Şti. (davacı) olduğu, çekin ciro yoluyla devredildiği ancak cirantanın okunaklı olmadığı, çeke karşılıksızdır işlemi yapıldığı tespit edilmiştir.

Somut uyuşmazlık bakımından yapılan değerlendirmede, çekin -diğer kambiyo senetlerinden farklı olarak- bir vade/kredi değil de ödeme aracı olması, ve çekte düzeltme hakkının kullanılması sebebiyle, uyuşmazlık konusu çeklerin fatura borcunu ödemek için, ifa uğruna verildiği kanaatine varılmıştır.

Mahkememizce çeklerin okunaklı suretleri getirtilmiş ve incelenmesinde tüm çeklerin karşılıksız çıktığı, çekler bakımından düzeltme hakkının kullanıldığı bu nedenle çekler bakımından düzeltme hakkınını kullanılmasının kıymetli evrak hukuku bakımından sonucu karşılıksız kalan kısmın yüzde on tazminat ve faizinin ödendiği sonucuna ulaşılmıştır.

Dosya kapsamı ile uyumlu bulunarak hükme esas alınan bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde Somut olayda, davalı defterlerinde kayıtlı olmayan 10.06.2012 tarih ve 909421 nolu 23.417,63 TL bedelli fatura konusu emtianın davalıya teslim edilip edilmediğinin davacı yanca kanıtlaması gerektiğinden buna göre faturaların her iki tarafın defterlerine işlendiği süresinde faturalara itiraz edilmediği ancak itiraz edilmemiş olması ürünlerin teslim edildiğini göstermediğinden ve ispat yükü üzerinde olan davacı tarafından da malların teslim edildiğine dair ispata yarar bir delil,

belge vs sunulmadığı anlaşılmakla (ürünleri teslim ettiğine dair herhangi bir teslim/tesellüm belgesi, imzalı sevk irsaliyesi sunmadığı) davalı tarafa yüklenecek bir borcun varlığından bahsedilemeyeceği kanaati ile ispatlanamayan davanın reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Katip ... · E-imzalıdır Hakim ... · E-imzalıdır