İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2021/241 K.2021/475

Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

ASIL DAVADA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

Davacı tarafından 3 ayrı sigorta poliçesi ile teminat altına alınan ... A.Ş'nin işletmesindeki bina, demirbaşlar, içindeki emtia, muhteviyatı ve terminal sahasında kullanılan araçların ... terminalinde çıkan yangın sonucu hasara uğradığını, hasar bedelinin sigortalıya ödenip haklarına halef olunduğunu, hasarın meydana gelmesinde davalı özel ve kamu hukuku tüzel kişilerinin kusurlu olduğunu belirterek, fazlaya ve dava tarihinden sonra belirlenip ödenecek miktarlara ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.024.088,66 USD maddi tazminatın ödeme tarihinden işleyecek devlet bankalarının dövize uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

BİRLEŞEN DAVADA / Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle;

Asıl davaya konu yangın olayı nedeniyle sigortalılarına 611.623,23 USD daha tazminat ödeyip haklarına halef olduklarını, davalıların yangın olayı nedeniyle sorumlu olduklarını belirterek 611.623,23 USD tazminatın ödeme tarihinden işleyecek devlet bankalarının dövize uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

CEVAP / Davalı ... ve ... vekili asıl davada ve birleşen davada cevap dilekçesinde ve özetle:

Sivil havacılık alanında doğal afetlerden korunmak ve önlem almak ve aldırtmak ile uygulama ve takip etmek görevinin ... 'ne ait olduğunu, müvekkili ... 'nın ayrı bir tüzel kişiliğe haiz özel bir kuruluş olduğunu, davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini, ... bakımından da, ... in güvenlik ve asayişten sorumlu olup, meydana gelen yangın nedeniyle her hangi bir sorumluluğunun bulunmadığı, bu nedenle davanın haksız olup reddi gerektiğini savunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Asıl davada istem;davacı tarafından 3 ayrı sigorta poliçesi ile teminat altına alınan ... A.Ş'nin işletmesindeki bina, demirbaşlar, içindeki emtia, muhteviyatı ve terminal sahasında kullanılan araçların ... terminalinde çıkan yangın sonucu hasara uğradığını, hasar bedelinin sigortalıya ödenip haklarına halef olunduğunu, hasarın meydana gelmesinde davalı özel ve kamu hukuku tüzel kişilerinin kusurlu olduğunu belirterek, fazlaya ve dava tarihinden sonra belirlenip ödenecek miktarlara ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 3.024.088,66 USD maddi tazminatın ödeme tarihinden işleyecek devlet bankalarının dövize uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline ilişkindir.

Birleşen davada istem; asıl davaya konu yangın olayı nedeniyle sigortalılarına 611.623,23 USD daha tazminat ödeyip haklarına halef olduklarını, davalıların yangın olayı nedeniyle sorumlu olduklarını belirterek 611.623,23 USD tazminatın ödeme tarihinden işleyecek devlet bankalarının dövize uyguladığı en yüksek faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsiline ilişkindir.

Asıl ve birleşen dosyalarda dava; TTK 1301. Maddesi uyarınca işyeri sigorta poliçesi gereği sigortalısına ödeme yapan davacının ödediği bedelin, zarardan sorumlu olduğu iddia edilen davalılardan rücuen tahsilidir

Davacının delil olarak dayandığı sigorta poliçeleri, hasar dosyası, ödeme belgeleri, ... Sulh Ceza Mahkemesi dosyası örneği, ... ile davalı ... şirketleri arasındaki sözleşmeler ve dayanılan diğer tüm deliller celp edilip incelenmiş, konusunda uzman bilirkişilerden rapor alınmış, deliller toplanmıştır.

Yargılama sırasında davacı vekili, 09/10/2012 tarihli dilekçesi ile, davalılar ..., ... Sigorta A.Ş, ... A.Ş hakkındaki davasından feragat ettiğini beyan etmiştir.

Davalılar ..., ... A.Ş ve ... sigorta A.Ş vekilleri dilekçe sunmuş, feragat nedeniyle, davanın reddine karar verilmesini, masraf ve vekalet ücreti talepleri olmadığını beyan etmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda; 2012/... numaralı ve 10/10/2012 tarihli karar verilmiştir.

Davalılar ..., ... A.Ş, ... Sigorta A.Ş hakkındaki davaların feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili 10/10/2012 tarihli celsede mazeretsiz olarak yargılamaya katılmamış, duruşmaya katılan davalılar ... A.Ş , ... Sigorta A.Ş ve ... A.Ş vekillerince davanın takip edilmediği beyan edilmiş, bu davalılar yönünden dava dosyanın HMK 150 maddesi uyarınca işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, yasal süre içinde dosya yenilenmediğinden HMK 150/5 maddesi uyarınca, ek karar ile davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.

Davalılar ... ve ... aleyhindeki davalar ise; yargı yolu dava şartı yokluğundan usulen reddedilmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/ ... Esas - 2012/ ... Karar ve 10/10/2012 tarihli kararı davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmiş; Yargıtay ... Hukuk Dairesi 2013/ ... Esas - 2014/ ... Karar sayılı bozma ilamında;

"Davada, davacı tarafından sigortalısına ödenen tazminatın, rücuen tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili talep edilmiş, diğer bir söyleyişle iddianın ileri sürülüş biçimine göre davalılar arasında teselsül söz konusu olmakla, davacı yan vekilinin müteselsil borçlulardan bir kısmı hakkındaki davadan ve alacak haklarından feragat etmiş olmasının, 6098 sayılı TBK’nın 166 vd. maddeleri (818 sayılı BK m. 147) çerçevesinde diğer müteselsil borçlu davalılara da sirayet edip etmeyeceği,

feragat beyanının bu davalıları da kapsayıp kapsamadığı hususunun da değerlendirilmesi gerekmekte olup Yargıtay İBK’nın 11.04.1940 gün ve 70 sayılı ve YHGK’nın 21.11.1981 gün ve 1981/2-551 sayılı kararları uyarınca bir kısım davalılar hakkındaki davadan feragate ve bu feragatin diğer davalılar bakımından da sonuç doğurup doğurmayacağına ilişkin değerlendirme yapılarak sonucuna göre bir karar verilmesini teminen hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir." gerekçesini açıklamış, kararı bozmuştur.

Yargıtay bozma ilamı üzerine ...Asliye Ticaret Mahkemesi nin 2015/ ... esasına kaydedilen dava dosyasında; 2016/ ... Karar sayılı ve 25/03/2016 tarihli karar verilmiş, davalılar ... ve ... hakkında açılan davanın görevli yargı yeri idare mahkemesi olmakla yargı yolu nedeniyle reddine dair karar verilmiştir. 25/03/2016 tarihli mahkememiz kararı Davalılar ... ve ... tarafından süresinde temyiz edilmiştir. Yargıtay ... HD si 2017/ ... Esas 2020/ ... Karar sayılı 27/01/2020 tarihli kararı ile davalıların temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün bozulmasına karar vermiş, bozma ilamında;

"Mahkeme tarafından Dairemizin bozma ilamına uyulmasına karar verilip yargılamaya devam edilerek hüküm tesis edilmiş ise de; bir kısım davalılar hakkındaki davadan ve davaya konu alacak hakkından feragatin, müteselsilen zarardan sorumlu olduğu iddia edilen diğer davalılara sirayet edip etmeyeceği ve bu davalıların da feragatten yararlanıp yararlanmayacağının değerlendirilmesi gerekliliğine bozma ilamında işaret edilmiş olmasına rağmen, mahkemece, davalılar ... ve ... 'nın sorumluluğunu değerlendirme görevinin idari yargıya ait olduğu,

bu konuda yapılacak bir değerlendirmenin idari yargının görev alanına müdahale niteliği taşıyacağı gerekçesiyle, uyulan bozma ilamı gereklerinin yerine getirilmediği (bozma ilamında belirtilen biçimde değerlendirme yapılmadığı) görülmektedir. Bozma ilamına uyma kararı veren mahkemenin, bozma gereklerine uygun biçimde gerekli tüm değerlendirmeleri yapması ve taraflar arasındaki uyuşmazlığı çözüp davayı sonlandırması gerekir.

Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; uyulmasına karar verilen bozma ilamında belirtilen biçimde, bir kısım davalılar hakkındaki feragatin, müteselsilen sorumlu olduğu iddia edilen diğer davalılara sirayet edip etmeyeceğinin, 6098 sayılı TBK'nun 166 vd. maddeleri (818 sayılı BK m. 147) ile Yargıtay İBK'nun 11.04.1940 gün- 70 sayılı ve YHGK'nun 21.11.1981 gün- 1981/2-551 sayılı kararları uyarınca değerlendirilerek karar verilmesi gerekirken, uyulan bozma ilamı gereklerine aykırı biçimde ve yazılı şekilde hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir." Gerekçesi açıklanmıştır.

Mahkememizin 2021/241 Esasına kaydedilen dava dosyasında davalı temyiz edenler ... ve ... yönünden yargılamaya devam edilmiştir.

Mahkememizce Yargıtay İBK'nun 11.04.1940 gün- 70 sayılı ve YHGK'nun 21.11.1981 gün- 1981/2-551 sayılı kararları, 6098 sayılı TBK'nun 166 vd. maddeleri (818 sayılı BK m. 147)dikkate alınarak davacı vekilinin 09/10/2012 tarihli dilekçesinde davalılar ..., ... Sigorta A.Ş, ... A.Ş hakkında açıkladığı davadan feragat beyanının; (aralarında müştereken ve müteselsilen sorumluluk ilkesinin geçerli olduğu) temyiz eden davalılar ... ve ... hakkında da geçerli olacağı, feragat beyanının bölünemeyeceği ( yada kısmi feragatte bulunulamayacağı) sabit bulunmuştur.

Davalılar ... ve ... hakkındaki davanın feragat nedeniyle reddine karar vermek gerekmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur .

Davalılar ... A.Ş., ... ve ... Sigorta A.Ş. Hakkındaki davaların, önceki verilen feragat kararı çerçevesinde kesinleştiği, davalılar ... A.Ş, ... Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta Şirketi yönünden, önceki verilen davanın açılmamış sayılması kararı kesinleştiğinden yeniden bu davalılar yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle;

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Üye ... · ¸e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır