İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi E.2022/739 K.2024/81

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle. Davalı ... ... tarafından. müvekkil şirketler aleyhine ... A.Ş.' ye ait ve ... Ltd Şti adına keşide edilen 12/10/2022 keşide tarihli 97.698,54 'FL tutarlı çek Aras Kargo şirketine tesliminden sonra 15.09.2022 tarihinde dağıtım esnasında ... Kocaeli'nde çalındığı, Yasal ve yetkili lehtar müvekkil şirket ...

A.Ş. olmasına karşın çek şirketin eline geçmeden hırsızlık neticesinde çalınan çekin kötü niyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve haksız olarak piyasaya sunulması ihtimali sebebiyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2022/... Esas sayılı dosyası ile çek iptali ve ödeme yasağı talepli dava açıldığı, Davalı taraf, ... Ticaret Mahkemesinde açmış oldukları dava neticelenmeden dava konusu çek için ...Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/... D.İş 2022/...

K sayılı kararı ile ihtiyati haciz kararı almış ve ....İcra Dairesi 2022/... E sayılı dosyası ile icra takibi yoluna başvurduğu, söz konusu takibe dayanak yapılan çek incelendiğinde müvekkillerinden ... A.Ş.' nin kaşesinin taklit edilerek sahte imzayla çekin cirolandığının görüldüğü, Her iki müvekkilimiz aleyhine yapılan ....İcra Dairesi 2022/...

Esas sayılı haksız icra takibinin teminat karşılığında durdurulmasına, her iki müvekkil şirketin davalıya borçlu olmadıklarının tespitine, davalının %20 den az olmamak kaydıyla kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle. Davacı çeki keşide edip lehtar ... şirketine gönderilmek üzere kargoya verdiğini beyan ettiğine göre hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkilerini kabul ettiği, bu nedenle de çekin keşidecisi olan davacı, dava konusu çek nedeniyle davalıya karşı sorumlu olduğu, dava dilekçesinde çekteki imzanın diğer davacı ... şirketi yetkilisine ait olmadığı iddia edilmişse de.

TTK 677 maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereğince çekteki lehtar imzasının sahte olması, imzasına itiraz etmeyen davacı keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığı, çekin davacılardan ... şirketine ulaşamadan kaybolması ve bu kişinin çekin iptali için dava açması davaya taraf olmayan müvekkili bağlamadığı gibi çekin keşidecisi olan davacıyı (...) borçtan kurtaran bir sebep olmadığı,

davacı müvekkil dahil olmak üzere çekte cirosu bulunan cirantaların çeki ne şekilde iktisap ettiklerinin araştırılmasını talep ettiği, ancak çeklerde mücerretlik ilkesi geçerli olup çeki elinde bulunduran hamilin çeki hangi nedenle ve hangi ilişkiye istinaden iktisap ettiğini açıklama ya da kanıtlama yükümlülüğü bulunmadığı, aksi durum kıymetli evrakın mücerretlik ilkesini ortadan kaldıracağı gibi çeklerin tedavül kabiliyetini de azalttığı, bir an için çekteki imzanın davacı ... şirketi yetkililerine ait olmadığı varsayımında dahi müvekkil aleyhine tazminata karar verilmesinde yasal olarak bulunmadığı,

Davanın reddine, davacıların %20 den az olmamak üzere tazminata karar verilmesine, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacılara yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

-03/11/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tetkik konusu ... Bankası ... Şubesi'ne ait 12.10.2022 tarihli ... sayılı 97.698,54TL'lık çek aslındaki birinci ciro “... A.Ş.” kaşesi üzerindeki imzanın ... ...'nin eli ürünü olmadığı görüş ve kanaati bildirilmiştir.

-08/01/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle. Davacı şirketin 2022 yılı yevmiye defterinin TTK. Hükümlerine göre sahibi lehine delil teşkil edeceği, Davacı ... A.Ş.” ne ait 2022 yılı yevmiye defterinde diğer davacı ...

A.Ş. ... cari hesap koduyla kayıtlı olduğu, bu cari kodla yevmiye defterinde yapılan işlemler kayıt altına alındığı, dava konusu düzenlenen 12.10.2022 vade tarihli çeke karşılık diğer davacı tarafından 14.09,2022 tarih ... nolu 97.698,54 TL fatura düzenlendiğinin görüldüğü, dava konusu düzenlenen çek diğer davacının eline ulaşmadığından ... A.Ş. tarafından ... A.Ş.' nin ...

Bankası A.Ş. deki ... nolu hesabına "... nolu 12.10.2022 vadeli çalınan çek yerine ödeme" açıklamasıyla 97.698,54 TL ödeme yaptığı, her iki davacı arasında gerçek bir ticari ilişkinin var olduğu ve bu gerçek ticari ilişkiye istinaden dava konusu çek düzenlendiği, muavin defter dökümü ekte sunulduğu, Davacı ... A.Ş. adına düzenlenen 14.09.2022 tarih ... nolu 97.698,54 TL tutarlı fatura davacı ...

A.Ş.' nin yevmiye defterinde 14.09.2022 tarih ... nolu yevmiye maddesinde 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında kayıtlı ve ödemesinin banka havalesiyle 12.10.2022 tarihinde ... nolu yevmiye maddesiyle "... nolu 12.10.2022 vadeli çalımnan çek yerine ödeme" açıklamasıyla 97.698,54 TL olarak ödeme yaptığı, Davacı ... A.Ş.' nin çekte bulunan cirantalarla herhangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığı, Davalının dava ve icra takibi konusu çeki şahsi alacağına karşılık olarak almıştır.

Buna ilişkin herhangi bir ticari kayıt bulunmamakta olup, bu nedenle tarafımızca ticari defter ibraz edilmeyecektir" şeklinde davalı vekili tarafından 28.10.2023 tarihli beyan sunulduğu görüş ve kanaati bildirilmiştir.

GEREKÇE

Dava, .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyasına konu çek nedeniyle menfi tespit istemine ilişkindir. Davacı taraf uyuşmazlığa konu çekin lehtarı ... şirketinin lehtar cirosunun sahte atıldığını, çekin kargoda çalındığını iddia etmiş, davalı ise iyi niyetli yetkili hamil olduğunu savunmuştur.

Dosya kapsamı ve dosyaya yansıyan deliller üzerine UYAP’nda yapılan tespitler neticesinde, alınan bilirkişi raporu ile uyuşmazlığa konu çekteki birinci cironun sahte olarak yapıldığının tespit edildiği, lehtarın cirosunun sahte olduğu anlaşıldığına göre, 6102 sayılı TTK’nın 684. ve 788. maddeleri uyarınca geçerli bir ciro bulunmadığından çek üzerinde bulunan hakkın çekte ciranta olarak görünen ... Reklam şirketine devrinin gerçekleşmediği böylece çek üzerinde hakkı olmayan ...

Reklam şirketinin yaptığı ciro ile de çekteki hakkın çeki elinde bulunduran davalıya geçmediği, ayrıca davalı hakkında hırsızlık suçlarına konu çok sayıda çeki elinde bulundurması nedeniyle başlatılan ceza soruşturmalarının bulunduğu ve birçok olayda, hırsızlık yoluyla elden çıkan çekleri benzer ve farklı cirantalardan ciro yoluyla devralıp, son hamil olarak farklı kişi veya şirketler aleyhine icra takiplerine konu edildiği sabittir.

Bu durumda davalının, keşidecileri ve lehdar-cirantaları farklı olan çok sayıda hırsızlık iddiasına konu çeki yeterli araştırmayı yapmadan iktisabında ağır kusurlu ve kötü niyetli olduğu anlaşıldığından, davanın kabulü ile, davacıların .... İcra Dairesinin 2022/... Esas sayılı dosyasına konu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, asıl alacağın %20'si oranında tazminatın davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar vermek gerekmiştir.